Theo kết luận thanh tra, sau khi sáp nhập ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, toàn tỉnh hiện có diện tích hơn 6.296km², dân số hơn 4,25 triệu người với 124 đơn vị hành chính cấp xã. Toàn tỉnh đang quản lý 6.457 cơ sở nhà, đất là trụ sở làm việc và cơ sở hoạt động sự nghiệp.
Trong giai đoạn từ ngày 1/3/2025 đến 30/4/2026, có 1.037 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải sắp xếp, xử lý. Trong đó, 244 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà.
Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã phê duyệt phương án điều chuyển tài sản đối với 318 cơ sở cho các cơ quan, đơn vị có nhu cầu sử dụng, còn 719 cơ sở tiếp tục phải sắp xếp, xử lý. Số này gồm 188 cơ sở chưa được phê duyệt phương án xử lý, 295 cơ sở đã được phê duyệt phương án nhưng chưa hoàn thành tiếp nhận, bàn giao và 236 cơ sở đã hoàn tất bàn giao cho đơn vị có chức năng quản lý, khai thác.
Thanh tra tỉnh nhận định, khối lượng tài sản công phát sinh sau sắp xếp rất lớn, trong khi nhiều tồn tại kéo dài từ trước chưa được giải quyết dứt điểm. Nguyên nhân chủ yếu là nhiều cơ sở chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ pháp lý còn thiếu hoặc thất lạc, chênh lệch diện tích giữa hồ sơ và thực tế, chưa xác định rõ ranh giới, thậm chí có trường hợp bị lấn chiếm hoặc phát sinh tranh chấp, khiến quá trình bàn giao, tiếp nhận kéo dài.
Một thực tế khác được kết luận thanh tra chỉ ra là việc bố trí trụ sở sau sắp xếp vẫn gặp nhiều khó khăn. Hiện toàn tỉnh chỉ có 28/124 xã, phường hoạt động tập trung, còn 96 xã, phường vẫn phải bố trí làm việc phân tán do trụ sở chưa đáp ứng tiêu chuẩn diện tích theo quy định. Trong khi đó, nhiều trụ sở dôi dư nếu không được giao quản lý, sử dụng sẽ nhanh xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí tài sản công.
Đối với Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà, đơn vị được giao quản lý 232 cơ sở nhà, đất theo các quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh và đã tiếp nhận 230 cơ sở, Thanh tra ghi nhận còn nhiều tồn tại trong công tác quản lý. Qua rà soát, Trung tâm xác định có 89 cơ sở có khả năng khai thác cho thuê, nhưng cũng có tới 123 cơ sở không còn khả năng khai thác do công trình xuống cấp nghiêm trọng, vị trí không thuận lợi hoặc hiện trạng chỉ còn đất trống; 40 cơ sở chưa có đầy đủ hồ sơ pháp lý.
Trong khi đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất mới tiếp nhận được 6 trong tổng số 52 cơ sở được Ủy ban nhân dân tỉnh giao quản lý. Phần lớn các cơ sở còn lại chưa thể bàn giao do hồ sơ pháp lý chưa hoàn thiện, ranh giới khu đất chưa được xác định rõ, có trường hợp bị lấn chiếm hoặc tài sản trên đất chưa được xử lý dứt điểm.
Kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong quá trình quản lý tài sản công. Một số cơ sở dù được phê duyệt tiếp tục sử dụng nhưng vẫn bỏ trống do chưa có phương án khai thác hoặc thiếu kinh phí cải tạo. Một số cơ sở còn sai lệch diện tích, sai địa chỉ, số liệu chưa thống nhất; việc bàn giao chủ yếu thực hiện trên hồ sơ mà chưa đối chiếu đầy đủ với hiện trạng ngoài thực địa.
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long cũng ghi nhận còn xảy ra việc mất cắp tài sản tại một số cơ sở như Đoàn Cải lương Ánh Hồng, Viện Kiểm sát nhân dân huyện Chợ Lách cũ, Tòa án nhân dân huyện Chợ Lách cũ, Trung tâm Ứng dụng và Dịch vụ khoa học-Công nghệ tỉnh Trà Vinh cũ và Trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Duyên Hải cũ.
Từ những tồn tại trên, Thanh tra tỉnh kiến nghị các cơ quan chức năng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với các cơ sở nhà, đất chưa đủ điều kiện bàn giao; rà soát, xử lý dứt điểm các trường hợp bị lấn chiếm, tranh chấp; xây dựng phương án khai thác đối với 89 cơ sở có khả năng cho thuê và đề xuất phương án xử lý đối với 123 cơ sở không còn khả năng khai thác nhằm tránh lãng phí tài sản công.
Đồng thời, Thanh tra kiến nghị làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đối với các trường hợp để xảy ra mất cắp tài sản trong thời gian quản lý; đề nghị Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban nhân dân các xã, phường đẩy nhanh việc hoàn thiện hồ sơ, tham mưu phương án xử lý và khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư theo quy định của pháp luật.
