Vận dụng sáng tạo các cơ chế đặc thù và chỉ đạo chiến lược từ Trung ương, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động thành lập các tổ công tác chuyên trách, thường xuyên tổ chức họp giao ban chuyên đề để rà soát từng nhóm dự án cụ thể theo lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, tài chính..., qua đó kịp thời nhận diện nguyên nhân vướng mắc và đề xuất hướng xử lý phù hợp.
Khơi thông nhiều nguồn lực
Thành phố đã thông qua Kế hoạch số 34/KH-UBND, ngày 7/8/2025 về xử lý vướng mắc cho các công trình, dự án, khu đất tồn đọng năm 2025. Sau thời gian nỗ lực triển khai, thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực. Theo thống kê, rà soát, có 838 công trình, dự án, khu đất tồn đọng, vướng mắc; trong đó, có 54 dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp Trung ương; 784 dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương. Tính đến ngày 30/5, thành phố đã hoàn thành tháo gỡ và có hướng chỉ đạo xử lý đối với 838/838 dự án, đạt tỷ lệ 100%, dẫn đầu cả nước tại 5 địa phương có các dự án vướng mắc. Kết quả này giúp hơn 206.000 tỷ đồng, hơn 17.000 ha đất được đưa vào khai thác, sử dụng, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế thành phố và cả nước.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Trần Văn Bảy, sự quyết liệt của thành phố và các sở, ngành trong công tác này đã giải quyết khối lượng lớn dự án tồn đọng sau sáp nhập, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển kinh tế-xã hội, xử lý hiệu quả vướng mắc giúp khơi thông nguồn lực, chống lãng phí tài sản công và nguồn lực xã hội.
Nhận diện các điểm nghẽn nhằm tháo gỡ triệt để
Trên thực tế, nhiều điểm nghẽn lớn mang tính hệ thống, thể chế cần được xử lý triệt để tạo thuận lợi cho sự phát triển bền vững của thành phố.
Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh Lê Hoàng Châu cho biết: Vừa qua, hiệp hội đã tiếp nhận thêm hơn 137 dự án bất động sản khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài từ các doanh nghiệp nên tổng số lên đến 975 dự án vướng mắc, tồn đọng. Nhiều dự án trong số đó, nếu có các cách làm linh hoạt, thành phố hoàn toàn có thể xử lý triệt để về mặt pháp lý cho doanh nghiệp. Đơn cử, Dự án Khu đô thị mới bắc Rạch Chiếc, Quận 9 (trước đây) có quy mô 82,52 ha được phê duyệt từ năm 1997 do Công ty cổ phần Địa ốc 10 thuộc Tổng công ty Địa Ốc Sài Gòn (RESCO) làm chủ đầu tư chính (chủ đầu tư cấp I) và khoảng 5 chủ đầu tư thành phần (chủ đầu tư cấp II). Do dự án thuộc đối tượng bị thanh tra, điều tra nên các chủ đầu tư cấp II gặp khó khăn kéo dài, trong đó có dự án nhà ở xã hội Nam Lý (quy mô diện tích 4.557,2m², dự tính xây dựng 26 tầng với 291 căn hộ) tiếp giáp mặt tiền đường Đỗ Xuân Hợp, do Công ty Địa ốc Thảo Điền làm chủ đầu tư dự án thành phần (chủ đầu tư cấp II). Dự án đã giải phóng mặt bằng nhưng vẫn chưa được chấp thuận đầu tư do phải điều chỉnh ranh đất dự án. Dự án này nếu tách thành dự án thành phần độc lập thì doanh nghiệp có thể triển khai đầu tư theo kế hoạch đã đề ra.
Ở góc độ sở, ngành, nhiều khó khăn, vướng mắc mang tính hệ thống cũng được nhận diện. Theo Sở Xây dựng, quá trình thực hiện, đơn vị nhận thấy phần lớn các dự án tồn đọng không xuất phát từ một thủ tục riêng lẻ mà thường là sự chồng chéo của nhiều nhóm vấn đề. Đơn cử, qua rà soát 115 dự án được giao phụ trách, Sở Xây dựng nhận thấy hơn 80% số dự án tồn đọng có nguyên nhân từ những bất cập mang tính hệ thống, nhất là sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch, đầu tư, đất đai và xây dựng. Nếu tiếp tục xử lý theo từng hồ sơ riêng lẻ sẽ rất mất thời gian và khó tạo ra chuyển biến thực chất. Do đó, Sở Xây dựng đề xuất cơ chế xử lý chung, tạo hành lang pháp lý với đầy đủ các quy định có tính hệ thống để tháo gỡ đồng thời cho nhiều dự án.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Toàn Thắng cho biết: Theo các phương pháp định giá đất truyền thống, định giá đất phải dựa trên các giao dịch thực tế trên thị trường tại thời điểm giao đất. Tuy nhiên, đối với các hồ sơ tồn đọng từ nhiều năm, thậm chí hàng chục năm trước, dữ liệu thông tin thị trường không tồn tại hoặc không thể thu thập, xác thực được. Điều này dẫn đến tình trạng các sở, ngành phải luân chuyển hồ sơ nhiều lần, kéo dài thời gian thẩm định mà không thể đưa ra phương án giá đất khả thi.
Từ thực tiễn trên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu, rà soát, thống kê đầy đủ các công trình, dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc. Các dự án đã được tháo gỡ, đề nghị cần được khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa vào khai thác, vận hành. Nền tảng pháp lý vững chắc và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị sẽ biến những dự án tồn đọng, kéo dài thành những công trình phục vụ nhân dân, biến những dự án bỏ quên thành những nhà máy, khu đô thị, những công trình hạ tầng hiện đại.
