Trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, thầy trò Trường Trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị, hướng đến kỷ niệm 30 năm ngày thành lập (1996-2026). Khoảng ấy thời gian là một chặng đường chưa dài, nhưng đủ để khẳng định vị thế của một “điểm đến” trong sự nghiệp giáo dục, nơi danh dự, tri thức và lòng trắc ẩn luôn đồng hành cùng khát vọng phụng sự quê hương, Tổ quốc.
Lá thư của cựu học sinh Nguyễn Thế Quỳnh, người từng 2 lần đoạt Huy chương Vàng Olympic Vật lý quốc tế khi còn học lớp 11 và 12, hiện nghiên cứu sinh tại Đại học Harvard của Mỹ gửi về chúc mừng thầy cô càng làm cho dịp kỷ niệm 30 năm thành lập trường thêm ý nghĩa. “Em thực sự xúc động và biết ơn thầy cô sâu sắc. Nhìn lại hành trình từ những ngày học phổ thông cho đến khi theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học hiện tại, em nhận ra rằng những bước đi của mình đều được dẫn dắt bởi ba giá trị mà thầy cô đã nuôi dưỡng: danh dự, tri thức, và lòng trắc ẩn”.
Ba mươi năm trước, một sáng đầu năm học 1996, tại khu nhà Tỉnh ủy cũ, trong buổi lễ công bố quyết định thành lập trường và khai giảng năm học mới, thầy trò nhà trường vinh dự đón các đồng chí lãnh đạo tỉnh, sở đến dự. Hình ảnh này đã gửi đi một thông điệp ý nghĩa: Lãnh đạo và nhân dân luôn chung sức, chung lòng, chung trí tuệ, quyết tâm dựng xây Trường Trung học phổ thông năng khiếu Quảng Bình thành nôi ươm mầm những tài năng để phụng sự quê hương, đất nước.
Nhìn lại chặng đường đó, không thể không tự hào và khâm phục ý chí, khát vọng của các thế hệ thầy cô đã vượt qua nhiều khó khăn, gian khổ để dìu dắt các thế hệ học sinh không chỉ giỏi tri thức mà còn trưởng thành trong tâm hồn.
“Nếu như Trường Trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp hôm nay là một thương hiệu lớn về chất lượng giáo dục, đang nỗ lực từng ngày chuyển mình cùng quê hương, đất nước, thì những khóa học năng khiếu ngày ấy là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng vững chắc”, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp Nguyễn Thị Hải Yến chia sẻ.
Nếu như Trường Trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp hôm nay là một thương hiệu lớn về chất lượng giáo dục, đang nỗ lực từng ngày chuyển mình cùng quê hương, đất nước, thì những khóa học năng khiếu ngày ấy là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng vững chắc.
Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Võ Nguyên Giáp Nguyễn Thị Hải Yến
Các thế hệ học sinh hệ năng khiếu, học sinh chuyên đã giành được nhiều thành tích xuất sắc trong nước và quốc tế, làm rạng danh mái trường mang tên vị đại tướng kính yêu của nhân dân - Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ngay trên quê hương đồng chí.
Không hạnh phúc nào bằng, vào năm 2002, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lần về thăm quê đã đến thăm trường. Đại tướng vui mừng trước thành tích nhà trường nỗ lực đạt được, nhất là trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Đại tướng ân cần hỏi thăm, trò chuyện, dặn dò cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh toàn trường luôn cố gắng nỗ lực phấn đấu trong mọi hoàn cảnh. Vinh dự này hiếm có một ngôi trường phổ thông nào có được, và cũng là động lực lớn lao để trường phát triển mạnh mẽ hơn giai đoạn tiếp theo.
Hơn mười năm gần đây là thời kỳ trường có sự phát triển nhanh nhất về số lượng, chất lượng nhờ hiện thực hóa sâu sắc các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo tỉnh, chỉ đạo sâu sát của Sở Giáo dục và Đào tạo. Đây cũng là giai đoạn bắt đầu trường vinh dự được mang tên Người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Quy mô nhà trường ngày càng mở rộng. Hiện trường có 36 lớp với hơn 1200 học sinh; có đầy đủ 9 khối chuyên với 9 đội tuyển tham gia các kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 12 trung học phổ thông cấp quốc gia.
Trong báo cáo thành tích chuẩn bị kỷ niệm 30 năm thành lập trường, tên tuổi học sinh Hoàng Minh Đạo ở vị trí trang trọng. Em là học sinh đầu tiên của trường đoạt giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Vật lý tại kỳ thi năm 1996-1997, khi đang học lớp 11.
Nhà trường đặc biệt nổi bật trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi với gần 7.000 giải cấp tỉnh, 945 giải quốc gia và quốc tế, trong đó 2 Huy chương Vàng Olympic Vật lý quốc tế, 2 Huy chương Bạc Olympic Vật lý châu Á, 1 Huy chương Bạc Olympic Toán học quốc tế và 1 giải Khuyến khích Olympic Vật lý châu Á-Thái Bình Dương cùng nhiều học sinh được chọn vào đội dự tuyển quốc gia tham dự các kỳ thi Olympic quốc tế. Đặc biệt, đã có 110 học sinh ưu tú được đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ở các sân chơi trí tuệ khác thuộc quốc tế, khu vực và trong nước, học sinh của trường luôn khẳng định được truyền thống của mình với những giải cao. Bằng những kết quả nổi bật, nhà trường vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động các hạng Ba, Nhì, Nhất cho tập thể, cá nhân. Đây là những phần thưởng cao quý ghi nhận nỗ lực bền bỉ và thành tích xuất sắc mà nhà trường đã đạt được.
Điều đặc biệt nhất ai cũng nhớ lấy, trong mỗi tiết dạy, mỗi câu chuyện truyền cảm hứng cho học sinh, thầy cô giáo thường nhắc đến ba yếu tố quan trọng của mỗi con người, đó là danh dự, tri thức và lòng trắc ẩn để góp phần giúp xã hội phát triển ngày càng tươi đẹp. Các thầy cô luôn chú trọng và vun đắp những trụ cột ấy, mong các thế hệ học sinh mang hành trang quý báu này giúp ích cho đời.
Trưởng thành dưới sự dạy dỗ của thầy cô, nhiều tên tuổi học sinh nổi tiếng liên tiếp xuất hiện như Hoàng Minh Anh, Cao Văn Sơn, Nguyễn Huy Bình, Đặng Ngọc Thanh. Tiếp nối thế hệ đàn anh, đàn chị, thế hệ học sinh tiếp theo không kém phần với những gương mặt nổi bật như: Vương Khánh Toàn, Phạm Gia Hưng, Đinh Đoàn Xuân Phương, Nguyễn Thái Sơn, Hầu Hải Phong, Nguyễn Thái Chung, Hà Xuân Thiện, Nguyễn Minh Bảo Đức, Lê Thị Thu Hiền, Bùi Quang Hà, Trương Thị Quế Đình, Nguyễn Thảo Nguyên, Hoàng Thị Như Quỳnh, Tưởng Hùng Anh, Phạm Nguyễn Tâm Đan, Phan Thành Đạt, Phạm Đức Minh, Cao Hải Như….
Với mỗi thế hệ học trò, thầy cô đều mang những phong cách và phong thái riêng; kỹ năng và phương pháp giáo dục cũng khác biệt. Nhưng tựu trung, tất cả đều dành cho học trò tình yêu thương vô điều kiện và khát khao truyền cảm hứng, dạy các em biết lắng nghe, nuôi dưỡng động lực trong học tập và cuộc sống. Trí tuệ, tài năng, nhân cách của các thầy cô bao năm qua đã trở thành những hệ giá trị cốt lõi góp phần hình thành nhân cách của học trò, tạo nên một thương hiệu người thầy Trường Trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp. Trong niềm tri ân của học trò, không thể không nhắc đến nhiều thầy cô giáo nổi bật như: Mai Thị Tâm, Hoàng Minh Tuy, Trần Xuân Bang, Tạ Quốc Khánh, Lưu Thị Khánh Giang, Ngô Quang Việt, Nguyễn Phượng Hoàng, Trần Thị Hằng Hải, Trần Thị Kim Tiến, Trương Đình Hùng, Nguyễn Minh Tâm, Nguyễn Thị Liễu Hoàn…
Bởi thế, thầy cô không chỉ là những ký ức đặc biệt của những ngày đến trường, mà trở thành nguồn cảm hứng bất tận sau này trong suốt cuộc đời học trò. Trên nền tảng số của trường hướng đến kỷ niệm 30 năm thành lập được học sinh, cựu học sinh các khóa nhắc nhớ đến các thầy cô với tất cả sự kính trọng, yêu thương. Một niềm tự hào luôn được nhiều thế hệ học trò ghim vào miền ký ức.
Tại ngôi trường mang tên vị đại tướng, tinh thần phụng sự đã trở thành một “môn học” đặc biệt. Cứ đến buổi chiều tối, sau giờ học tại trường, không ít học sinh trong nhóm dạy học tình nguyện lại sang Làng trẻ SOS Đồng Hới để dạy các môn Văn, Toán, Tiếng Anh cho các em nhỏ trong độ tuổi từ lớp 1 đến lớp 7 ở đây.
Các em không chỉ mang đến kiến thức từ những bài giảng, mà còn mang đến cả sự thấu cảm và sẻ chia. Những buổi dạy học tình nguyện, những món quà nhỏ dịp lễ, Tết đã biến sự cách biệt về hoàn cảnh thành sợi dây kết nối yêu thương. Ở đó, tri thức không nằm trên trang giấy, mà nằm trong ánh mắt tự tin của các em nhỏ làng trẻ và trong sự trưởng thành về cảm xúc và nhân cách của những học sinh trường chuyên.
Ấn tượng nhất trong hành trình phát triển của trường là sự kết nối thế hệ từ những “viên gạch đầu tiên” đến những học sinh hôm nay. Nguyễn Thế Quỳnh, nghiên cứu sinh tại Đại học Harvard chia sẻ: “Lòng trắc ẩn chính là giá trị mà em trân trọng nhất. Em học được điều này từ chính sự tận tụy của các thầy cô Trường chuyên Võ Nguyên Giáp, những người đã dành mọi tâm huyết để trao đi kiến thức, chắp cánh ước mơ của học trò mà không màng danh lợi. Sự tử tế ấy đã dạy em rằng, đỉnh cao của tri thức phải phục vụ cho con người”.
Mùa hè năm 2025, Quỳnh đã trở về trường chuyên Võ Nguyên Giáp mở lớp học với tên gọi “Trường hè Khoa học miền trung” (SEAS). Quỳnh và các bạn trong Ban tổ chức cảm nhận sâu sắc, học sinh miền trung, nhất là ở Quảng Trị, học xuất sắc, đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, nhưng so với các tỉnh, thành lớn thì thiếu cơ hội tiếp cận khoa học tiên tiến. Chính vì vậy, SEAS ra đời để phụng sự các em. Năm 2025, SEAS nhận được gần 400 đơn đăng ký, tuyển chọn lại 43 học sinh, chủ yếu từ miền trung một số vùng các vùng khác.
Nội dung của SEAS dạy tập trung vào trí tuệ nhân tạo và ứng dụng thực tiễn để các em thấy rằng khoa học không phải điều gì xa xôi, mà là công cụ để giải quyết những vấn đề cụ thể của quê hương mình. Kết quả của SEAS năm 2025 vượt xa kỳ vọng. Quan trọng hơn, các em không chỉ học được kiến thức, mà còn được định hướng nghề nghiệp, trang bị kỹ năng và hồ sơ để ứng tuyển đại học, du học. Sức ảnh hưởng của SEAS đã góp phần mở rộng phong trào giáo dục khoa học kỹ thuật đến khắp mọi miền Tổ quốc. Năm 2026, SEAS sẽ tiếp tục hành trình ý nghĩa của mình.
Biểu dương, khích lệ quá trình 30 năm xây dựng và phát triển Trường Trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, Tiến sĩ Lê Thị Hương, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo khẳng định, nhà trường luôn xứng đáng là cái nôi góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh đất nước đang mạnh mẽ chuyển mình, mong rằng trường hiện thực hóa sâu sắc hơn Nghị quyết 71/2025-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo, cụ thể là phương pháp, giải pháp phù hợp phát triển trường chuyên trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) và toàn cầu hóa. Tin rằng những nỗ lực của nhà trường luôn xứng đáng với sự tin yêu mà quê hương kỳ vọng.
Rời mái trường chuyên Võ Nguyên Giáp để tung cánh muôn phương, mỗi học sinh đều xem nơi đây là ngôi nhà thứ hai, nơi luôn đón đợi các em trở về trong yêu thương. Vượt qua kỳ thi tuyển sinh khốc liệt mỗi năm để bước chân vào ngôi trường chất lượng cao này, dù đã có trong tay những giải thưởng cấp tỉnh, quốc gia, quốc tế hay chưa, các em đều là những người chiến thắng. Bởi lẽ, các em đã được sống và trưởng thành trong một môi trường học tập hằng mơ ước.
Nội dung: Lâm Quang Huy
Trình bày: Xuân Bách-Bảo Minh
Ảnh: Tư liệu, Phú Sơn, Quang Huy
