Vĩnh biệt nhà văn Sơn Tùng, một nhân cách lớn

Vào lúc 23 giờ 5 phút ngày 22/7/2021, trái tim nhà văn Sơn Tùng đã ngừng đập. Ông đã vĩnh biệt thế gian ở tuổi 93 sau hơn 10 năm kiên cường chống chọi với nhiều căn bệnh sau cơn đột quỵ. 

Nhà văn Sơn Tùng.
Nhà văn Sơn Tùng.

Nói đầy đủ thì ông đã bền bỉ chiến đấu với bệnh trọng trong suốt 50 năm, tính khi ông bị thương nặng ở chiến trường Đông Nam Bộ, mất hơn 80% sức khỏe, thị lực chỉ còn 1/10. Xếp hạng thương binh nặng ¼, vậy mà ông đã kiên trì luyện tập, đã viết hàng nghìn trang sách, xuất bản 25 tác phẩm, thuộc nhiều thể loại: truyện ngắn, truyện ký, truyện lịch sử, truyện tranh, thơ, diễn ca, tiểu thuyết, kịch bản phim. Kết quả lao động nghệ thuật từ sự khổ luyện, tài năng và nghị lực phi thường của ông khiến chúng ta vô cùng ngưỡng mộ và kính phục!

Vĩnh biệt nhà văn Sơn Tùng, một nhân cách lớn -0
 Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết gắn huy chương Anh hùng Lao động cho nhà văn Sơn Tùng năm 2011.

Nhà văn Sơn Tùng (8/8/1928 – 22/7/2021) tên thật là Bùi Sơn Tùng, quê ở xã Diễn Kim, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ông hoạt động cách mạng từ rất sớm, năm 1944, mới 16 tuổi ông đã tham gia phong trào Việt Minh tại các huyện Diễn Châu, Yên Thành, Quỳnh Lưu (Nghệ An).

Năm 1945, ông làm công tác Đoàn Thanh niên và bắt đầu viết báo phục vụ kháng chiến chống Pháp. Năm 1955, ông vinh dự là đại biểu trong đoàn Thanh niên và sinh viên Việt Nam dự Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên thế giới lần thứ V tại Varsava (Ba Lan).

Năm 1960, ông chính thức bước vào nghề báo, lần lượt làm ở Báo Nông Nghiệp rồi Tiền Phong.

Năm 1965, ông trở thành phóng viên chiến tranh, hoạt động ở vùng trọng điểm ác liệt Thanh - Nghệ - Tĩnh, Quảng Bình, Vĩnh Linh (Quảng Trị), sau đó vượt dãy Trường Sơn vào Nam Bộ.

 Năm 1971, ông bị thương nặng do đạn súng phóng lựu M79 của giặc Mỹ. Sau một thời gian điều trị ở Trung Quốc trở về, trong hộp sọ vẫn có 3 mảnh đạn không thể lấy ra, các ngón tay bị co quắp, chỉ còn lại 3 ngón tay phải cử động được. Những khi thời tiết thay đổi, thi thoảng ông vẫn bị lên cơn động kinh ngã vật xuống sàn nhà. Vậy mà ông đã kiên trì khổ luyệt, tập khí công, thiền, giữ nếp sống thanh đạm, điều độ, tự phục hồi sức khỏe.

Bất cứ lúc nào đủ sức khỏe là ông đọc, nghiên cứu tư liệu lịch sử, những bí mật của văn hóa phương Đông huyền diệu và cầm bút viết bằng ba ngón tay còn lành lặn. Căn phòng nhỏ trên gác hai một khu nhà tập thể ở ngõ Văn Chương (phường Văn Chương, quận Đống Đa) diện tích chỉ chừng 10 mét vuông nhưng vô cùng gọn gàng, lúc nào cũng sạch như lau như ly, có cảm giác được sắp xếp hợp lý tới từng mi-li-met. Tài sản giá trị nhất trong căn phòng này là sách, rất nhiều sách đông tây kim cổ xếp ngay ngắn trên giá ốp sát tường.

Tôi đã nhiều lần theo cha tôi (nhà văn Hữu Mai) lên đây, thán phục quan sát ông ngồi tư thế kiết già tiếp khách trên tấm phản (cũng là giường ngủ của ông) kê sát nền nhà. Ông từ tốn rót nước trà mời khách từ bộ ấm chén bằng sành bé xíu. Trò chuyện với ông thật thú vị vì được nghe những kiến thức uyên bác được diễn đạt một cách giản dị cùng thái độ ân cần và độ lượng. Căn phòng nhỏ bé này cũng là Chiếu Văn (ngõ Văn Chương, nhà văn Sơn Tùng) nổi tiếng một thời, nơi lui tới của các học giả, văn nghệ sĩ tên tuổi và rất nhiều người trẻ mà sau này trở thành những nhà báo, nhà văn có thứ hạng trên văn đàn.

Hơn 60 năm cầm bút, nhà văn Sơn Tùng viết nhiều lĩnh vực nhưng có thể chia làm ba mảng đề tài chính: Đề tài Bác Hồ, đề tài chiến tranh và đề tài nhân vật lịch sử. Trong đó đặc sắc nhất, giá trị nhất và được ông dụng công nhất vẫn là đề tài về lãnh tụ Hồ Chí Minh mà ông vô cùng kính trọng, tôn thờ và ngưỡng vọng.

Nhắc đến tác phẩm viết về Bác Hồ, hầu như người đọc nào cũng nghĩ ngay đến tiểu thuyết Búp sen xanh (ra đời năm 1982 và được tái bản nhiều lần). Tác phẩm này được cho là đã thai nghén gần 40 năm, viết về thời thơ ấu và thời thanh niên của Bác trước khi Người ra đi tìm đường cứu nước. Ngoài giá trị văn học, tư liệu, lịch sử thì qua tác phẩm này, Sơn Tùng thể hiện sự độc lập, khách quan, nhất quán trong cách viết về một vĩ nhân thông qua hình tượng văn học. Những tác phẩm tiêu biểu của ông về Chủ tịch Hồ Chí Minh còn có thể kể đến: Bông sen vàng (tiểu thuyết, 1990), Hẹn gặp lại Sài Gòn (kịch bản phim, 1990), Hoa râm bụt (tập truyện, 1999), Nguyễn Ái Quốc trong ký ức bà mẹ Nga (tập truyện, 2007)…

Vĩnh biệt nhà văn Sơn Tùng, một nhân cách lớn -0
 Nhà văn Sơn Tùng xúc động tại Lễ trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, năm 2011.

Với những đóng góp của mình, năm 2011, nhà văn Sơn Tùng đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Tác phẩm Búp sen xanh của ông được Hội Nhà văn Việt Nam trao tặng giải thưởng đặc biệt.

Nhà văn Sơn Tùng rời xa nhân thế, nhưng ông đã để lại cuộc đời một sự nghiệp văn học đáng kể, đặc biệt là tấm gương lao động với ý chí và nghị lực sống phi thường, nhân cách sống cao đẹp của kẻ sĩ thanh thản vượt lên khó khăn mọi mặt để sống và cầm bút như một sứ mệnh.

Tang lễ nhà văn Sơn Tùng sẽ được tổ chức từ 7 giờ 30 phút đến 8 giờ 30 phút ngày 26/7 tại Nhà tang lễ số 5, Trần Thánh Tông, Hà Nội. Sau đó sẽ di quan về an táng tại quê nhà: Làng Kim, xã Diễn Kim, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

Có thể bạn quan tâm

"Cảm ơn âm nhạc" ghi dấu sự trở lại của Ban nhạc Quả dưa hấu. (Ảnh: Ê-kíp sản xuất)

Ban nhạc Quả dưa hấu trở lại với MV “Cảm ơn âm nhạc”

Tối 28/1, Ban nhạc Quả dưa hấu ra mắt MV “Cảm ơn âm nhạc”, như món quà nghệ thuật đặc biệt gửi đến người yêu nhạc. Ca khúc nằm trong live concert “Bản ghi nhớ” dự kiến sẽ diễn ra giữa tháng 3/2026, chính thức đánh dấu sự tái hợp của các thành viên Quả dưa hấu sau gần ba thập kỷ rời sân khấu chung.

Nhiều ca sĩ được giới trẻ yêu thích sẽ tham gia chương trình Đón Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 tại Hà Nội và Hải Phòng.

Chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc Việt Nam-Trung Quốc chào Xuân Bính Ngọ 2026

Trong không khí hân hoan đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Đón Tết Nguyên đán toàn cầu 2026 (Global Youth Spring Festival Gala - Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân)” sẽ diễn ra tại Hà Nội và Hải Phòng với chuỗi hoạt động sôi động và đặc sắc.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước

Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.