Ủy ban Văn hóa-xã hội hoàn thành nhiều chính sách quan trọng về y tế, giáo dục và an sinh xã hội

Hội nghị đồng thời ghi nhận sự đóng góp của các thành viên Ủy ban, các cơ quan của Quốc hội và các bộ, ngành trong phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Tham dự hội nghị có: đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Quốc hội, các đồng chí Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và Ủy ban của Quốc hội, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.

Trước khi khai mạc, hội nghị tổ chức quyên góp ủng hộ đồng bào miền trung-Tây Nguyên bị ảnh hưởng lũ lụt. Số tiền hơn 126 triệu đồng quyên góp sẽ được gửi tới Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để phân bổ kịp thời cho các đối tượng.

Hoàn thành mục tiêu trong bối cảnh nhiều thách thức

Phát biểu khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa-xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban được thành lập trên cơ sở sáp nhập Ủy ban Văn hóa, Giáo dục và Ủy ban Xã hội theo Nghị quyết số 178 của Quốc hội, đánh dấu một bước đổi mới quan trọng trong tổ chức của Quốc hội, đồng thời phù hợp với cơ cấu bộ máy mới của toàn hệ thống chính trị. Trong suốt nhiệm kỳ, tập thể Ủy ban đã phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và sáng tạo, hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra, ghi nhận nhiều kết quả nổi bật và toàn diện trên các lĩnh vực công tác.

Báo cáo tổng kết nêu rõ: Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV diễn ra trong bối cảnh nhiều thời cơ và thách thức đan xen, đặc biệt là tác động của đại dịch Covid-19 và yêu cầu phục hồi kinh tế-xã hội. Ủy ban Văn hóa-xã hội, được thành lập theo Nghị quyết 178 trên cơ sở sáp nhập hai ủy ban, đã phát huy vai trò là cơ quan chuyên môn liên ngành quan trọng của Quốc hội.

Dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội XIII, hoàn thành khối lượng lớn công việc, đạt nhiều kết quả toàn diện.

Trong công tác xây dựng pháp luật, Ủy ban chủ trì thẩm tra 20 dự án luật, 6 nghị quyết của Quốc hội, 1 pháp lệnh và 6 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; phối hợp thẩm tra hơn 260 lượt báo cáo.

Nhiều nội dung mới lần đầu được thể chế hóa, như: mở rộng quyền lợi Bảo hiểm y tế và phát hành thẻ điện tử; bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội cho người cao tuổi không có lương hưu; quy định quyền chủ động sinh con của các cặp vợ chồng và cá nhân trên cơ sở bình đẳng; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và mở rộng hình thức khám chữa bệnh từ xa (Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023; Luật sửa đổi, bổ sung Luật Dược và Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024). Đặc biệt, Ủy ban Văn hoá-xã hội tham mưu ban hành Nghị quyết số 30/2021, một sáng kiến chưa có tiền lệ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất huy động toàn hệ thống chính trị tham gia phòng, chống dịch Covid-19.

Trong công tác giám sát, Ủy ban tham mưu triển khai nhiều chuyên đề lớn, tổ chức 20 đoàn giám sát, 6 phiên giải trình và nhiều khảo sát chuyên đề, tập trung vào các vấn đề dư luận quan tâm như: y tế cơ sở, y tế dự phòng, chính sách dân số, đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông, phát triển nguồn nhân lực, phòng, chống bạo lực trẻ em, tác hại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Hoạt động đôn đốc sau giám sát được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm phát huy hiệu quả.

Ủy ban cũng tham gia thẩm tra 45 vấn đề quan trọng quốc gia, tổ chức hội thảo, tọa đàm, diễn đàn khoa học, cung cấp cơ sở cho các quyết sách như: phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035; giảm nghèo bền vững 2021-2025; phòng, chống ma túy đến năm 2030; phục hồi và phát triển du lịch sau Covid-19; đưa môn Lịch sử trở thành môn học bắt buộc; hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp; áp dụng biện pháp cấp bách phòng chống dịch Covid-19.

Ủy ban chủ động triển khai các hoạt động đối ngoại đa dạng, làm việc trực tiếp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA)…, đồng thời hoàn thành tốt vai trò cơ quan thường trực của Nhóm nữ đại biểu Quốc hội, góp phần nâng cao hiệu quả hội nhập và tiếp thu kinh nghiệm lập pháp quốc tế.

Nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết

Tại hội nghị, các nguyên lãnh đạo Ủy ban và các bộ, ngành, đánh giá cao kết quả nhiệm kỳ, đồng thời đưa ra nhiều kiến nghị.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Đào Trọng Thi cho rằng Ủy ban đã đạt các mục tiêu đề ra, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục với việc xây dựng và thông qua Luật Nhà giáo, phổ cập giáo dục mầm non, miễn học phí cho các cấp học. Ông đề nghị Ủy ban cần nghiên cứu kỹ việc bỏ Hội đồng trường trong các cơ sở giáo dục.

Phó Giáo sư, Tiiến sĩ Phan Thanh Bình nhận định việc sáp nhập hai Ủy ban (Văn hóa-Giáo dục; Xã hội) mang lại lợi thế liên ngành, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động, đồng thời nhấn mạnh, nhiệm kỳ mới đặt ra nhiệm vụ nặng nề hơn trong bối cảnh mới.

Tiến sĩ Bùi Sỹ Lợi đánh giá việc hợp nhất hai Ủy ban là bước đi đúng, góp phần khắc phục chồng chéo, tạo thống nhất trong hoạch định chính sách. Ông kiến nghị tiếp tục chú trọng công tác truyền thông chính sách và giải quyết những vướng mắc trong thực hiện chính sách xã hội, nhất là đối với thương binh nặng.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đánh giá cao sự chủ động, trách nhiệm và tinh thần bám sát thực tiễn của các đoàn công tác của Ủy ban.

Đại biểu Hà Ánh Phượng kiến nghị tăng cường hoạt động đối ngoại, thiết lập mạng lưới chuyên gia quốc tế trong công tác xây dựng pháp luật.

Định hướng trọng tâm cho nhiệm kỳ mới

Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh ghi nhận và biểu dương những đóng góp quan trọng của Ủy ban Văn hóa-xã hội trong nhiệm kỳ vừa qua. Dù khối lượng công việc lớn, lĩnh vực quản lý rộng, Ủy ban vẫn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, đạt nhiều kết quả quan trọng. Trong công tác xây dựng pháp luật, Ủy ban đã chủ động tham mưu, thẩm tra chất lượng cao nhiều dự án luật, nghị quyết thuộc các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội; đồng thời đổi mới phương pháp thẩm tra, tăng cường tham vấn và đối thoại chính sách.

Trong công tác giám sát, Ủy ban triển khai nhiều chuyên đề mang tính chiến lược, tập trung vào những vấn đề cử tri quan tâm, đưa ra kiến nghị có chiều sâu, góp phần tạo chuyển biến trong quản lý Nhà nước. Việc thẩm tra các báo cáo và chương trình lớn cũng được thực hiện với nhiều ý kiến sắc sảo, nâng cao chất lượng quyết sách của Quốc hội. Công tác phối hợp liên cơ quan được đẩy mạnh, hình thành mô hình làm việc khoa học, đồng bộ, nhận được đánh giá cao từ đại biểu và cử tri.

Hoạt động đối ngoại tiếp tục được chủ động triển khai, góp phần mở rộng hội nhập, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế và nâng cao vị thế của Quốc hội Việt Nam.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, trong nhiệm kỳ tới, Ủy ban cần tập trung 5 trọng tâm: tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật; tăng cường giám sát chuyên đề có trọng tâm; phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong xây dựng chính sách; phát huy vai trò cầu nối giữa Quốc hội và cử tri; xây dựng đội ngũ có chuyên môn sâu đáp ứng yêu cầu mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh bày tỏ tin tưởng Ủy ban Văn hoá-xã hội sẽ tiếp tục phát huy truyền thống, đạt nhiều thành tựu và đóng góp thiết thực cho hoạt động Quốc hội trong nhiệm kỳ XVI.