Cùng chúng tôi đi thăm nương cà phê xanh mơn mởn của người dân các xã: Quài Tở, Phình Sáng, Pú Xi, Nà Sáy… bà Nguyễn Thị Thanh Nga, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Tuần Giáo cho biết, các nương cà-phê đều được trồng trong năm 2024 nhưng cây nào cây ấy đều cứng thân dày là, chiều cao đã tương đương cây 4 năm tuổi ở nơi khác. Chính điều đó đã đem lại niềm vui kép với người nông dân và từng cán bộ, công chức ở Tuần Giáo khi có cơ sở từ thực tiễn để khẳng định, sự phù hợp của cây với khí hậu thổ nhưỡng; đồng thời khẳng định cách làm hiệu quả của chương trình.
Nhớ lại thời điểm đầu năm 2023 khi bắt đầu triển khai Nghị quyết của Huyện ủy Tuần Giáo về việc tập trung mở rộng diện tích cây cà-phê, bà Nguyễn Thị Thanh Nga thừa nhận rằng, có rất nhiều khó khăn. Nhưng khó nhất là niềm tin của người dân đã "trôi" dần theo các dự án liên kết trồng xoài, trồng bưởi và trồng cà-phê ở xã Quài Nưa, Quài Cang và Quài Tở vì cách làm không đến đầu đến cuối, không ràng buộc trách nhiệm người cấp giống, người triển khai. Rồi sau cùng, muôn nỗi thất vọng còn ở lại khiến người nông dân thờ ơ, mất niềm tin mỗi khi nghe đến "chương trình" hay "dự án" liên kết.
Từng bước gỡ khó, từng bước giải tỏa sự ngờ vực của người dân, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân huyện, cuối năm 2023 có 11 tổ truyền thông gồm 100 thành viên là các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, cán bộ cốt lõi các phòng, ban, ngành huyện và xã đã đồng thời tổ chức 120 buổi tuyên truyền về kỹ thuật trồng, chăm sóc cà-phê tại 86 điểm đến 12 nghìn hộ dân thuộc 18 xã. Để người dân dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, các nội dung tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật đều được làm thành video, được dịch thành tiếng dân tộc H'Mông, dân tộc Thái. Tại các buổi tuyên truyền, đích thân các đồng chí lãnh đạo Huyện ủy, Chủ tịch và các phó chủ tịch ủy ban nhân dân huyện còn giải đáp các câu hỏi, làm rõ các nghi ngại chất chứa trong lòng bà con bấy lâu để bà con yên tâm tin tưởng. Cùng với đó là sự hỗ trợ trực tiếp, tận tình của hơn 1.000 thầy, cô giáo đã không quản ngại đường xa hay đêm tối vượt đường rừng tìm đến từng gia đình hướng dẫn bà con cách đào hố, chăm cây. Ông Đỗ Văn Sơn, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo Tuần Giáo, cho biết: Ngoài trách nhiệm cụ thể do huyện giao, Phòng đã phân công mỗi giáo viên phải trực tiếp hướng dẫn tối thiểu 2 gia đình từ khâu đào hố, trộn phân, trồng cây và suốt quá trình chăm sóc. Với lợi thế am hiểu địa bàn, tập quán và biết tiếng của bà con cho nên các gia đình được giáo viên phụ trách đều thành thục quy trình thực hiện.
Có sự vào cuộc đồng thời, quyết liệt của cả hệ thống chính trị ngay trong năm 2024 Tuần Giáo đã hoàn thành trồng mới hơn 1.000ha cây cà-phê tại các địa bàn xa xôi cách trở. Điều đáng nói, trong số hơn 1.000ha cà-phê được trồng mới chỉ có 123ha được hỗ trợ kinh phí từ chương trình mục tiêu quốc gia, còn lại do người dân tự bỏ vốn mua cây giống để trồng. Kết thúc mùa trồng mới năm 2024, hàng nghìn hộ dân còn gửi về huyện niềm mong "được hỗ trợ trồng thêm cây cà-phê trong năm tới" bởi bà con đã hiểu giá trị kinh tế, lợi ích lâu dài từ cây cà-phê là khác biệt so với các loại cây truyền thống ở địa bàn bấy lâu nay.
Là một trong số các trưởng bản đã tin tưởng chủ trương chuyển đổi cây trồng do huyện lãnh đạo, ông Lường Văn Thọng, Trưởng thôn Pha Nàng, xã Quài Nưa là người đã chủ động "khăn gói" về bản Hua Sa B, xã Tỏa Tình học cách chọn mầm đóng bầu; tìm hiểu cách theo dõi tốc độ sinh trưởng và phát hiện bệnh trên cây mầm ươm giống cà-phê. Chính lòng nhiệt tình của ông Lường Văn Thọng đã truyền động lực, niềm tin cho người dân thôn Pha Nàng tin tưởng làm theo. Ông Lường Văn Thọng, cho biết: Ban đầu bà con trong thôn cũng e dè nên chỉ đăng ký trồng gần 20 héc-ta cây cà-phê vậy mà khi cùng học cách ươm mầm chăm cây thì bà con đã đăng ký thêm lên đến 50 héc-ta. Dự kiến là mùa trồng mới năm 2025 toàn thôn có 51 gia đình trồng tới 55 héc-ta cây cà-phê đấy!
Cũng niềm tin vào cây cà-phê, tin vào cách làm của huyện, ông Vừ A Sùng ở bản Đề Chia A, xã Pú Nhung đã tiên phong chuyển đổi 100% diện tích nương ngô của gia đình sang trồng cây cà-phê. Không những thế, ông Sùng còn đến từng nhà trong bản phân tích, hướng dẫn bà con cách trồng, chăm sóc cây cà-phê và dẫn chứng "Người H'Mông ở Tỏa Tình giàu lên đều nhờ cây cà-phê cho thu gần 200 triệu đồng/1 ha trong năm trước đấy"!
Về thăm vườn ươm cây giống cà-phê của người dân ở các xã: Quài Nưa, Quài Tở, Tỏa Tình huyện Tuần Giáo… đồng chí Lê Thành Đô, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã rất đỗi vui mừng khi tận mắt thấy hàng triệu cây giống được bà con ươm cấy thành công. Biểu dương cách làm sáng tạo, sự vào cuộc tận tâm của đội ngũ cán bộ, công chức, các thầy, cô giáo và đội ngũ kĩ thuật viên, khuyến nông viên, cộng tác viên nông nghiệp ở Tuần Giáo đã không quản ngại gian khó đồng hành cùng bà con nông dân, đồng chí Lê Thành Đô đã khẳng định, với việc gieo, ươm thành công hàng triệu cây giống đủ trồng mới 3.000ha cà-phê trong năm 2025 thì Tuần Giáo đã làm lợi cho Nhà nước, nông dân hàng trăm tỷ đồng. Không những thế, qua cách làm thực tiễn đã giúp người dân dần thay đổi nhận thức, thay đổi thói quen cách làm, thay cho tư tưởng "đợi", "chờ" cấp cây giống thì từ nay người dân Tuần Giáo sẽ chủ động ủ hạt, trồng cây. Điều đó, không chỉ quan trọng để Tuần Giáo chuyển đổi cơ cấu cây trồng thành công mà còn vô cùng ý nghĩa trong hành trình đưa Tuần Giáo trở thành thủ phủ cây công nghiệp, để người dân Tuần Giáo vươn lên làm giàu…
