Một cử tri tại phường Rạch Dừa (Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ rằng, người dân rất kỳ vọng các dự án lớn về dầu khí-năng lượng của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (tiền thân là Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam - Petrovietnam) không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương mà còn mở ra cơ hội việc làm cho thanh niên trong vùng. Điều mà bà con mong muốn là có những chương trình đào tạo bài bản để người lao động địa phương có thể tham gia trực tiếp vào các dự án lớn mà Tập đoàn sẽ đầu tư tại địa phương trong thời gian tới.
Thực tế cho thấy, cùng với việc đầu tư các dự án dầu khí-công nghiệp-năng lượng quy mô lớn, ngay từ những ngày đầu thành lập, Petrovietnam đã xây dựng một hệ thống đào tạo bài bản nhằm cung cấp nguồn nhân lực kỹ thuật và chuyên môn cho ngành. Trong hệ thống đó, Trường cao đẳng Dầu khí (PV College) và Trường đại học Dầu khí Việt Nam (PVU) đóng vai trò hai trụ cột quan trọng.
Hệ thống đào tạo nhân lực bài bản
PV College được thành lập ngày 7/11/1975, chỉ vài tháng sau khi tiền thân của Petrovietnam là Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt ra đời. Từ một cơ sở đào tạo nghề trong những năm đầu của ngành dầu khí Việt Nam, nhà trường dần trở thành cái nôi đào tạo lực lượng công nhân kỹ thuật cho các giàn khoan, nhà máy điện, đạm, lọc hóa dầu và nhiều công trình công nghiệp-năng lượng trên cả nước.
Đến nay, PV College đã đào tạo hơn 230.000 lượt học viên, nhiều người trong số đó đang làm việc tại các công trình dầu khí, điện khí, lọc hóa dầu và dịch vụ kỹ thuật năng lượng.
Trong khi đó, PVU được thành lập năm 2010 với mục tiêu xây dựng một trung tâm đào tạo và nghiên cứu nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành. Sau hơn 15 năm phát triển, PVU đã trở thành cơ sở đào tạo kỹ sư và chuyên gia trong các lĩnh vực địa chất dầu khí, khoan-khai thác, lọc-hóa dầu và công trình biển, đồng thời từng bước khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục đại học với các chương trình đạt chuẩn ABET của Hoa Kỳ.
Hai cơ sở đào tạo này tạo nên một chuỗi đào tạo tương đối hoàn chỉnh cho ngành công nghiệp-năng lượng, từ công nhân kỹ thuật lành nghề đến kỹ sư, chuyên gia và nhà nghiên cứu.
Một điểm chung nổi bật của cả PV College và PVU là triết lý đào tạo gắn chặt với thực tiễn sản xuất.
Tại PV College, chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng thực hành, với nhiều giờ học tại xưởng, thao trường và công trình. Học viên được tiếp cận trực tiếp với thiết bị, công nghệ và quy trình vận hành thực tế của các nhà máy, giàn khoan và công trình công nghiệp. Nhờ vậy, nhiều thế hệ học viên sau khi tốt nghiệp có thể tham gia ngay vào các công việc vận hành, bảo trì và xử lý kỹ thuật tại các dự án dầu khí-công nghiệp-năng lượng.
Trong khi đó, PVU tập trung đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao với hệ thống phòng thí nghiệm chuyên ngành, chương trình đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế. Các chương trình đào tạo của trường đã được kiểm định chất lượng và đạt chuẩn ABET của Hoa Kỳ, tạo nền tảng để sinh viên tiếp cận các chuẩn mực quốc tế trong lĩnh vực kỹ thuật dầu khí và năng lượng.
Song song với đào tạo đại học và sau đại học, PVU còn triển khai nhiều chương trình bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ kỹ thuật và quản lý của Petrovietnam và các doanh nghiệp trong ngành. Riêng giai đoạn 2020-2025, Trung tâm Bồi dưỡng Nâng cao thuộc trường đã tổ chức hơn 500 khóa đào tạo với hơn 12.000 lượt học viên, tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ khai thác, vận hành công trình biển, quản lý dự án, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng.
Cơ hội việc làm cho nguồn nhân lực địa phương
Với hệ thống đào tạo này, Petrovietnam không chỉ đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các dự án của Tập đoàn mà còn góp phần cung cấp nguồn lao động chất lượng cao cho toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp-năng lượng trên cả nước.
Thống kê tại PVU cho thấy 100% sinh viên có việc làm trong vòng 6 tháng sau khi tốt nghiệp, trong đó 84,1% làm đúng chuyên ngành đào tạo. Nhiều sinh viên đang làm việc tại các doanh nghiệp dầu khí, năng lượng trong và ngoài Petrovietnam, cả trong và ngoài nước.
Trong những năm gần đây, sự quan tâm của phụ huynh và học sinh đối với ngành dầu khí-năng lượng ngày càng gia tăng, đặc biệt trên địa bàn Bà Rịa-Vũng Tàu (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) - nơi tập trung nhiều hoạt động sản xuất, dịch vụ chủ lực của ngành dầu khí-năng lượng. Riêng trong năm 2025, số thí sinh của địa bàn đăng ký xét tuyển và trở thành sinh viên của Trường đại học Dầu khí Việt Nam đã chiếm đến 30% tổng số sinh viên của toàn trường.
Tại các buổi tiếp xúc cử tri, ông Lê Ngọc Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Petrovietnam nhấn mạnh rằng, phát triển các dự án năng lượng phải gắn liền với tạo cơ hội việc làm và nâng cao đời sống cho người dân địa phương. Vì vậy, việc đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là lực lượng lao động kỹ thuật và kỹ sư trẻ, luôn được Petrovietnam coi là một nhiệm vụ quan trọng.
Bên cạnh đó, ông cũng cam kết với cử tri về việc bảo vệ quyền lợi và nâng tầm người lao động thông qua các chương trình đào tạo kỹ năng, đào tạo nghề công nghệ cao và chuyển đổi xanh, qua đó giúp thanh niên và người lao động địa phương có cơ hội tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị công nghiệp-năng lượng hiện đại.
Ông Lê Ngọc Sơn cho biết thêm, hằng năm, Petrovietnam dành nguồn lực lớn cho các chương trình an sinh xã hội trên cả nước, trong đó ưu tiên cho giáo dục, y tế và phát triển hạ tầng cơ sở. Đồng thời, Tập đoàn cũng chú trọng triển khai các chương trình đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng và chuyển đổi việc làm cho người lao động, đặc biệt là lao động nông thôn.
“An sinh bền vững nhất chính là thu hút đầu tư và tạo việc làm ngay trên quê hương, để con em địa phương có cơ hội lập nghiệp bằng chính đôi tay của mình”, ông chia sẻ.
Bên cạnh đó, Petrovietnam cũng đặc biệt quan tâm đầu tư cho giáo dục tại địa phương. Nhiều chương trình hỗ trợ đã được triển khai như xây dựng trường học, trao học bổng cho học sinh-sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, và gần đây là chương trình “STEM Innovation Petrovietnam” với 100 phòng thực hành STEM, góp phần đưa các mô hình phòng thực hành STEM hiện đại đến với nhiều trường học trên cả nước, trong đó có 3 trường ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Những hoạt động này không chỉ hỗ trợ điều kiện học tập cho thế hệ trẻ mà còn góp phần nuôi dưỡng nguồn nhân lực cho các ngành khoa học-công nghệ và công nghiệp-năng lượng trong tương lai.
Nền tảng cho hệ sinh thái năng lượng tương lai
Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang mở rộng không gian phát triển gắn với biển, logistics và năng lượng xanh, nhu cầu về nguồn nhân lực kỹ thuật và kỹ sư trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, dịch vụ kỹ thuật cao được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh. Hệ thống đào tạo của Petrovietnam vì vậy không chỉ phục vụ nội bộ Tập đoàn mà còn góp phần tạo ra lực lượng lao động kỹ thuật chất lượng cao cho khu vực.
Đối với người dân địa phương, điều này mở ra cơ hội rõ ràng: từ các chương trình đào tạo nghề, đào tạo kỹ sư đến các khóa bồi dưỡng kỹ thuật chuyên sâu, nhiều lao động có thể tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị công nghiệp-năng lượng đang hình thành tại khu vực.
Từ những lớp học nghề đầu tiên cách đây hơn nửa thế kỷ đến các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế hôm nay, hệ thống đào tạo của Petrovietnam đang góp phần hình thành một lực lượng lao động kỹ thuật và trí thức cho ngành công nghiệp-năng lượng của đất nước. Trong quá trình phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh với vai trò trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, nguồn nhân lực đó tiếp tục là nền tảng quan trọng cho các dự án trong tương lai.
