Sigrid Pirnot là một người Pháp từng có hơn 30 năm công tác trong bệnh viện với vai trò tư vấn tâm lý, thế rồi chị quyết định nghỉ việc đi một mạch gần 50 quốc gia trên thế giới. Sigrid là người giới thiệu cho tôi biết đến “Montréal của nước Pháp”, đó là ngôi làng Montréal-la-Cluse, cùng tên với địa danh rất nổi tiếng ở tận Canada. Lái xe từ Motréal-la-Cluse đến Chamonix (tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes, Pháp), chúng tôi chọn cung đường biên giới Pháp và Thụy Sĩ.
Vừa cầm lái qua những cung đường quanh co, đèo dốc, Sigrid vừa giới thiệu từng ngôi làng, tên từng hồ nước, những thắng cảnh nổi tiếng. Xe đi qua nhiều phong cảnh đẹp, nhiều đoạn đường quanh co, khúc khuỷu. Bỗng những cánh rừng thông xanh biến mất, thoáng qua cánh cửa xe những ngọn núi thẫm mầu. Đỉnh núi tuyết sang lóa lên trong nắng. “Chào Alps, núi tuyết vĩnh cửu đây rồi”, chị tự hào.
Chuyến đi khi đó của chúng tôi vào tháng 2, tuyết chưa tan hết. Dưới chân núi tuyết, một thung lũng trải dài, băng tuyết trắng xóa trên mái nhà, trên cành cây, như thể mùa đông sau khi đi ngao du khắp thế giới đã chọn nơi này là chốn nghỉ chân. Từ trên cao tốc nhìn xuống, không thấy hoạt động gì của con người. Dường như những mái nhà gỗ vẫn say ngủ, cả thung lũng say ngủ. Những đỉnh núi hùng vĩ như ôm ấp, ru ngủ thung lũng trắng xóa phía dưới.
Nằm dưới chân núi Alps, biên giới của ba nước Pháp, Thụy Sĩ và Italy, Chamonix là điểm du lịch trượt tuyết nổi tiếng thế giới. Chamonix hằng năm đón khoảng 100.000 khách du lịch đến tham quan, gấp hơn 10 lần tổng dân số trong vùng. Với lợi thế sẵn có thiên nhiên hoang sơ hùng vĩ, các sườn dốc tuyết đổ dài, Chamonix tự hào là nơi khởi nguồn của bộ môn thể thao alpinisme, một hình thức leo núi chuyên nghiệp. Thị trấn nhỏ tự hào là nơi tổ chức Thế vận hội mùa đông đầu tiên. Người dân nơi đây cũng rất biết tận dụng lợi thế khai thác tiềm năng kinh doanh và du lịch.
Không giống các khu du lịch trượt tuyết nổi tiếng khác thường chỉ sầm uất vào mùa đông, Chamonix biết cách tạo ra sản phẩm du lịch của riêng mình, thu hút khách du lịch quanh năm. Khoảng từ tháng 1 đến tháng 3, thường là mùa đông khách nhất với các bộ môn trượt tuyết, leo núi. Mùa hè, mùa xuân khách vẫn có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm được thiết kế chuyên nghiệp. Tuyến tàu Montenvers với hệ thống đường sắt răng cưa để giúp tàu vượt qua các đoạn đường dốc cao, đưa du khách lên đỉnh Montenvers, nơi có thể chiêm ngưỡng sông băng Mer de Glace và các cảnh quan núi non hùng vĩ khác. Tuyến cáp treo Aiguille du Midi đưa du khách lên đỉnh Aiguille du Midi cao 3.842 m, chiêm ngưỡng toàn bộ dãy Alps và có thể nhìn thấy đỉnh Mont Blanc. Nhiều tour leo núi trekking trải nghiệm được thiết kế với nhiều cấp độ, dành cho người mới bắt đầu đến dân chuyên nghiệp.
Biển Băng (Mer de Glace), niềm tự hào của người dân Chamonix, là một thung lũng sông băng nằm trên sườn phía bắc của khối núi Mont Blanc, thuộc dãy Alps của Pháp. Biển Băng dài 7,5 km và sâu 200 m. Câu chuyện khai thác du lịch từ Biển Băng cho thấy sự nhạy bén, cách làm du lịch thông minh của người Chamonix. Từ một hang băng tự nhiên nhưng không ổn định, vào năm 1862, cư dân Chamonix tự xây dựng hang động băng cho du khách tham quan và bán đồ lưu niệm. Công trình đầu tiên dù tồn tại có bốn tháng nhưng thành công đến mức được ví như “cung điện pha lê”, thu hút nhiều khách đến chiêm ngưỡng.
Từ năm 1946, hang động với hệ thống phòng trưng bày hoạt động ổn định đến nay. Họ cũng xây dựng tuyến cáp treo với 700 ghế và một hệ thống cầu thang bộ gồm 500 bậc. Du khách thật sự thích thú khi được chạm tay vào băng vĩnh cửu, đi trên biển băng và theo “tour học tập” kể chuyện biển băng, về tác động của biến đổi khí hậu.
Chúng tôi dùng “chất Savoyard” để nói về tính thân thiện, cởi mở của người dân vùng Haut Savoie. Bước vào bất kỳ một hàng phô-mai Savoyard nào trên phố đi bộ, bạn không thể đi ra nếu chưa nếm thử những vị phô-mai đặc sản với ánh mắt khích lệ của người bán hàng và lời gợi mở như “Nhất định phải thử Fondue Savoyarde (lẩu phô-mai) nhé!”, hay “Hãy dùng Tarfinette đi!”. Đồ lưu niệm, ngoài bưu thiếp về phong cảnh trong vùng, du khách thường sẽ chọn mua một con dao Optinel, vốn là niềm tự hào của vùng Savoie, hay lon đựng không khí Chamonix với giá 8 euro.
Sigrid nói với tôi rằng: “Đây là nước Pháp ngoài Paris!”. Hơn cả một trải nghiệm du lịch, Chamonix dạy cho tôi cách người ta yêu vùng đất của mình!
