Sau hội đàm, truyền thông và học giả Trung Quốc đã có những đánh giá, phân tích về định vị mới trong quan hệ Trung-Mỹ.
Nội hàm của quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng Trung-Mỹ
Hãng Tân Hoa xã (Trung Quốc) trong bài bình luận với tiêu đề “Xác lập định vị mới cho quan hệ Trung-Mỹ - Lời giải mang hơi thở thời đại” nhấn mạnh, ngoại giao nguyên thủ là kim chỉ nam và có vai trò định hướng chiến lược không thể thay thế cho quan hệ Trung-Mỹ. Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn duy trì trao đổi cấp cao để cải thiện, phát triển và giữ ổn định quan hệ giữa hai nước sau nhiều thăng trầm.
Hiện nay, tình hình quốc tế nhiều biến động khó lường, thế giới đang đứng trước ngã rẽ mới, hai nước Trung Quốc và Mỹ có thể vượt qua thách thức để xây dựng hình mẫu mới của quan hệ nước lớn; có thể cùng nhau ứng phó thách thức toàn cầu hay không để tạo sự ổn định hơn nữa cho thế giới; có thể tập trung vào lợi ích của nhân dân hai nước và tương lai của nhân loại hay không để mở ra tương lai tốt đẹp cho quan hệ hai nước? Đây là câu hỏi mà nguyên thủ hai nước Trung Quốc và Mỹ cần trả lời với tư cách là nhà lãnh đạo của nước lớn.
Theo bài viết, một trong những kết quả quan trọng của cuộc hội đàm sáng 14/5 giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump là hai bên nhất trí xác lập định vị mới cho quan hệ Trung-Mỹ là “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” với bốn ý nghĩa trọng tâm là ổn định để đẩy mạnh hợp tác, ổn định để cạnh tranh công bằng; ổn định để kiểm soát bất đồng và ổn định để thúc đẩy hòa bình. Định vị mới này là hướng chiến lược cho quan hệ giữa hai nước trong ba năm tới hoặc lâu hơn nữa, đồng thời thể hiện nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, chung sống hòa bình, hợp tác cùng thắng trong quan hệ Trung-Mỹ. Định vị mới này có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ song phương Trung-Mỹ phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững.
Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng Trung-Mỹ không phải là một câu khẩu hiệu, mà là mục tiêu để hai bên cùng hướng tới. Lợi ích chung giữa hai nước Trung Quốc và Mỹ nhiều hơn sự bất đồng song phương, thành công của mỗi nước đều là cơ hội chung của hai bên, sự ổn định của quan hệ Trung-Mỹ có lợi cho thế giới. Lịch sử đã chứng minh, quan hệ thương mại Mỹ-Trung là cùng có lợi và cùng thắng, đàm phán công bằng là lựa chọn đúng đắn nhất để giải quyết bất đồng và tranh chấp. Trung Quốc và Mỹ cần phải là đối tác thay vì là đối thủ của nhau, cùng chia sẻ những thành tựu phát triển, cùng hướng tới thịnh vượng chung.
Cuối cùng, bài viết nhận định, quan hệ Trung-Mỹ là quan hệ song phương quan trọng nhất trên thế giới, không chỉ tác động đến phúc lợi của hơn 1,7 tỷ dân hai nước, mà còn liên quan đến lợi ích của toàn bộ dân số thế giới với hơn 8 tỷ người. Hai nước Trung Quốc và Mỹ đồng hành cùng nhau như thế nào sẽ ảnh hưởng đến xu thế của tình hình quốc tế và tương lai của nhân loại. Thế giới đang đứng trước ngã rẽ mới, vì vậy hai nước Trung-Mỹ có trách nhiệm tăng cường hợp tác, phối hợp ứng phó thách thức mang tính toàn cầu, thúc đẩy hòa bình và phát triển trên thế giới.
Ảnh hưởng của định vị mới quan hệ Trung-Mỹ đối với hợp tác song phương
Đánh giá ảnh hưởng của quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng Trung-Mỹ đối với sự phát triển quan hệ hai nước trong thời gian tới, ông Ngô Tâm Bá (Wu Xinbo), Viện trưởng Viện nghiên cứu vấn đề quốc tế, Đại học Phục Đán, Trung Quốc đã nêu bật bốn điểm sau:
Thứ nhất, hợp tác sẽ là trụ cột chính trong quan hệ Trung-Mỹ, hai nước sẽ nỗ lực mở rộng không gian và lĩnh vực hợp tác.
Thứ hai, Trung Quốc và Mỹ sẽ không thể tránh khỏi cạnh tranh, nhưng đây sẽ là sự cạnh tranh lành mạnh và sẽ được kiểm soát để không làm chệch hướng phát triển quan hệ song phương.
Thứ ba, Trung Quốc và Mỹ vẫn tồn tại bất đồng trong nhiều lĩnh vực và không thể giải quyết trong một thời gian ngắn, tuy nhiên bất đồng sẽ được kiểm soát để tránh leo thang thành khủng hoảng, thậm chí là xung đột.
Thứ tư, hai bên sẽ duy trì sự hữu hảo trong quan hệ song phương.
Chia sẻ về những lĩnh vực sẽ có thay đổi hoặc đột phá trong hợp tác kinh tế-thương mại giữa hai nước, Viện trưởng Ngô Tâm Bá cho rằng, thương mại lĩnh vực dễ có bước đột phá nhất. Bởi trước kia Mỹ đơn phương áp thuế quan để giải quyết vấn đề mất cân bằng thương mại giữa hai nước, nay sẽ từng bước từ bỏ cách sử dụng chiêu bài thuế quan để giải quyết tranh chấp thương mại, thay vào đó hai bên sẽ khai thác dư địa, mở rộng không gian hợp tác thương mại song phương.
Về khoa học-công nghệ, Viện trưởng Ngô Tâm Bá phân tích, Trung Quốc đã có bước phát triển tự chủ mạnh mẽ về khoa học-công nghệ và các doanh nghiệp Mỹ cũng nhận ra hiện các sản phẩm công nghệ cao không còn xuất bán nhiều cho Trung Quốc và thị trường này sẽ biến mất trong vài năm tới, đương nhiên điều này sẽ không có lợi cho Mỹ, vì vậy sẽ phải có sự điều chỉnh trong hợp tác khoa học-công nghệ giữa hai nước.
Về đầu tư, doanh nghiệp hai nước Trung Quốc và Mỹ đều sẵn sàng đầu tư sang nước kia. Chỉ cần có sự điều chỉnh phù hợp về chính sách, tiềm năng này sẽ được khai thác hiệu quả và phát huy hiệu lực. Hai nước Trung Quốc và Mỹ có rất nhiều tiềm năng và không gian rộng lớn để phát triển hợp tác.
Cuối cùng, Viện trưởng Ngô Tâm Bá nhận định, chỉ cần hai nước Trung Quốc và Mỹ xây dựng các cơ chế phối hợp, đối thoại phù hợp để thúc đẩy hợp tác, điều tiết cạnh tranh, kiểm soát bất đồng, duy trì hòa bình, thì quan hệ Trung-Mỹ sẽ phát triển ổn định trong thời gian tới.
