Trở ngại lớn đối với tăng trưởng kinh tế châu Phi

Khủng hoảng khí hậu, bất ổn chính trị và sự khó lường trong chính sách là những mối đe dọa đối với tăng trưởng kinh tế dài hạn của châu Phi. Đó là cảnh báo mà các chuyên gia đưa ra trong báo cáo “Chỉ số rủi ro-phần thưởng châu Phi” năm 2022. Lục địa Đen đang bị khó khăn bủa vây từ nhiều phía và cần sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế để đối phó hàng loạt thách thức.
Thiếu nước nghiêm trọng do hạn hán kéo dài ở châu Phi. (Ảnh UNICEF)
Thiếu nước nghiêm trọng do hạn hán kéo dài ở châu Phi. (Ảnh UNICEF)

Nhà phân tích Tây Phi tại công ty tư vấn toàn cầu Control Risks, bà Patricia Rodrigues (P.Rô-đri-ghê) lưu ý rằng, các nỗ lực phục hồi kinh tế của châu Phi đang gặp nhiều trở ngại do tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng liên quan đại dịch Covid-19, cuộc xung đột ở Ukraine và hạn hán triền miên.

Ngoài ra, quá trình chuyển đổi chính trị mong manh tại một số nước, nợ công gia tăng và khoảng cách về phát triển kết cấu hạ tầng cũng kìm hãm các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lục địa này, gây phương hại cho tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng nhận định, các quốc gia châu Phi đang lâm vào tình thế khó khăn khi họ có kế hoạch cải cách kinh tế vào thời điểm nạn đói và tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng.

Dự báo, có ít nhất 123 triệu người, tương đương 12% dân số khu vực phía nam sa mạc Sahara, sẽ lâm vào cảnh mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Hiện có 20% dân số châu Phi sống trong nhóm 10 quốc gia dễ bị tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu và trong khoảng thời gian từ năm 2010-2022 đã có 172,3 triệu người ở châu lục này bị ảnh hưởng bởi hạn hán, 43 triệu người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.

Dự tính, tình trạng biến đổi khí hậu sẽ đẩy thêm 78 triệu người ở châu Phi vào tình trạng đói triền miên vào năm 2050, trong đó có hơn một nửa là ở vùng cận Sahara.

Trong bối cảnh phải gồng mình để tìm cách ứng phó những cuộc khủng hoảng quy mô lớn, châu Phi cần giải quyết các thách thức về mất an ninh lương thực, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và công bằng, đồng thời xây dựng lòng tin của người dân đối với các chính phủ để duy trì tăng trưởng và ổn định.

Tăng trưởng kinh tế trong tương lai của châu Phi phụ thuộc vào việc phát triển năng lượng tái tạo, đầu tư vào hệ thống lương thực thích ứng với biến đổi khí hậu, hội nhập nhanh chóng và quản lý tài chính công thận trọng.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres (A.Gu-tê-rét) đánh giá châu Phi có tiềm năng rất lớn để rời xa nhiên liệu hóa thạch. Lục địa này có các nguồn năng lượng mặt trời, gió, thủy điện và địa nhiệt quan trọng, có thể biến nơi đây thành khu vực dẫn đầu về năng lượng tái tạo.

Theo IMF, chính phủ các nước châu Phi đang đối mặt một môi trường đầy thách thức trong triển khai các chính sách kinh tế vĩ mô. Việc giải quyết tình trạng thiếu khả năng chống chịu với các tác động của biến đổi khí hậu và mất an ninh lương thực sẽ đòi hỏi ưu tiên chính sách cẩn trọng trong bối cảnh hạn chế về tài chính và năng lực.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, nhất là trong vấn đề cấp bách chống biến đổi khí hậu, châu Phi cần sự hỗ trợ vốn của các tổ chức tài chính quốc tế. Liên hợp quốc tuyên bố sẽ giúp các nước châu Phi phát triển thị trường vốn để tăng tốc phát triển kinh tế.

Theo bà Sonia Essobmadje (X.E-xốp-ma-giê), Trưởng Bộ phận Tài chính đổi mới và Thị trường vốn thuộc Ban Tài chính và Phát triển khu vực tư nhân tại Ủy ban Kinh tế Liên hợp quốc về châu Phi (UNECA), các thị trường vốn phát triển tốt sẽ đóng vai trò là cửa ngõ cho các nguồn vốn nước ngoài tìm kiếm cơ hội đầu tư vào châu Phi. Thị trường vốn trong nước sôi động cũng sẽ làm giảm sự phụ thuộc của châu Phi vào nợ nước ngoài để tài trợ cho các dự án phát triển.

UNECA mong muốn có thêm số các quốc gia châu Phi có sàn giao dịch chứng khoán để có thể huy động vốn thông qua phát hành các công cụ nợ và vốn cổ phần. Trong khi đó, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) kêu gọi tăng cường hỗ trợ tài chính để giúp các nước trong khu vực này ứng phó các mối đe dọa về khí hậu. WMO đã nêu bật tầm quan trọng của việc tăng đầu tư vào ứng phó biến đổi khí hậu, khi ước tính đến năm 2030, các ảnh hưởng của khí hậu có thể khiến các quốc gia châu Phi thiệt hại 50 tỷ USD/năm.

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ Nguyễn Nam Dương trình Thư ủy nhiệm của Chủ tịch nước Lương Cường lên Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya, ông Mohamed al-Menfi. (Ảnh: Đại sứ Việt Nam tại Ai Cập)

Mở rộng hợp tác song phương Việt Nam-Lybia

Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, năng lượng; khẳng định Libya luôn chào đón và tạo điều kiện để các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có Việt Nam đến đầu tư tại Libya.

Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 tổ chức Hội thảo chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về nhận diện, xử trí rắn cắn tại Bentiu, bang Unity, Nam Sudan. (Ảnh: TIẾN PHÚC)

Bệnh viện dã chiến Việt Nam ở Nam Sudan nỗ lực bảo vệ cộng đồng trước nguy cơ rắn độc

Trước những nguy hiểm rình rập từ loài rắn độc đối với lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và cộng đồng địa phương tại Bentiu (bang Unity, Nam Sudan), Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 của Việt Nam đã luôn chủ động trong phòng ngừa và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu cấp cứu, điều trị kịp thời.

Các quan chức Cơ quan Bảo vệ động vật hoang dã Kenia bên số vũ khí, đạn dược tịch thu được từ những kẻ săn trộm tại Nairobi, Kenya. (Nguồn: THX/TTXVN)

Bài toán an ninh hóc búa của châu Phi

Châu Phi đang đối mặt “bài toán an ninh” nan giải khi tiếp tục là điểm nóng về tội phạm, buôn người và buôn bán vũ khí. Báo cáo Chỉ số tội phạm có tổ chức ở châu Phi năm 2025 cho thấy, loại hình tội phạm này gia tăng trên khắp lục địa từ năm 2019, trong khi các nỗ lực ngăn chặn có xu hướng suy yếu.

AMEA Power lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng pin ở Ai Cập.

Ai Cập thu hút đầu tư năng lượng xanh

Đối mặt tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, Ai Cập đang nỗ lực tận dụng phương pháp tiếp cận mới trong quan hệ đối tác với các nhà tài trợ quốc tế để thúc đẩy cuộc cách mạng năng lượng tái tạo.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Xinhua)

Nigeria hợp tác với Mỹ không kích IS

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, Nigeria đã cung cấp thông tin tình báo để Mỹ tiến hành không kích lực lượng thuộc tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng tại khu vực tây bắc nước này.

Tổng thống Trump trong cuộc gặp với lãnh đạo các nước Gabon, Guinea-Bissau, Liberia, Mauritania và Senegal tại Nhà Trắng. (Ảnh: The White House)

Tăng cường hợp tác thương mại Mỹ-châu Phi

Được ban hành từ năm 2000, AGOA cho phép hơn 30 quốc gia châu Phi đủ điều kiện tiếp cận thị trường Mỹ với hàng nghìn mặt hàng xuất khẩu miễn thuế, góp phần tạo hàng trăm nghìn việc làm tại Lục địa Đen. Đây là chương trình ưu đãi thương mại đơn phương dành cho các nền kinh tế châu Phi hạ Sahara.

Thống đốc tỉnh Margarida Chongo giới thiệu với Đại sứ Trần Thị Thu Thìn về một số sản phẩm của địa phương. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique)

Mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và tỉnh Gaza của Mozambique

Đại sứ Việt Nam tại Mozambique bày tỏ mong muốn, Thống đốc và các cơ quan chức năng tỉnh Gaza, miền nam Mozambique tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam tại địa bàn và tích cực ủng hộ các sáng kiến, dự án hợp tác cùng có lợi giữa hai bên trong thời gian tới.

Quang cảnh đường phố tại Cotonou, Benin, ngày 7/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tổng thống Benin tuyên bố kiểm soát tình hình

Tổng thống Benin Patrice Talon ngày 8/12 tuyên bố, chính phủ đã kiểm soát hoàn toàn tình hình sau khi chặn đứng âm mưu đảo chính, với sự hỗ trợ của các binh sĩ Benin trung thành và quân đội nước láng giềng Nigeria. Phát biểu trên truyền hình Benin TV, ông Talon bảo đảm với người dân rằng, chính phủ hoạt động bình thường.