Trở ngại lớn đối với tăng trưởng kinh tế châu Phi

Khủng hoảng khí hậu, bất ổn chính trị và sự khó lường trong chính sách là những mối đe dọa đối với tăng trưởng kinh tế dài hạn của châu Phi. Đó là cảnh báo mà các chuyên gia đưa ra trong báo cáo “Chỉ số rủi ro-phần thưởng châu Phi” năm 2022. Lục địa Đen đang bị khó khăn bủa vây từ nhiều phía và cần sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế để đối phó hàng loạt thách thức.
Thiếu nước nghiêm trọng do hạn hán kéo dài ở châu Phi. (Ảnh UNICEF)
Thiếu nước nghiêm trọng do hạn hán kéo dài ở châu Phi. (Ảnh UNICEF)

Nhà phân tích Tây Phi tại công ty tư vấn toàn cầu Control Risks, bà Patricia Rodrigues (P.Rô-đri-ghê) lưu ý rằng, các nỗ lực phục hồi kinh tế của châu Phi đang gặp nhiều trở ngại do tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng liên quan đại dịch Covid-19, cuộc xung đột ở Ukraine và hạn hán triền miên.

Ngoài ra, quá trình chuyển đổi chính trị mong manh tại một số nước, nợ công gia tăng và khoảng cách về phát triển kết cấu hạ tầng cũng kìm hãm các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lục địa này, gây phương hại cho tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng nhận định, các quốc gia châu Phi đang lâm vào tình thế khó khăn khi họ có kế hoạch cải cách kinh tế vào thời điểm nạn đói và tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng.

Dự báo, có ít nhất 123 triệu người, tương đương 12% dân số khu vực phía nam sa mạc Sahara, sẽ lâm vào cảnh mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Hiện có 20% dân số châu Phi sống trong nhóm 10 quốc gia dễ bị tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu và trong khoảng thời gian từ năm 2010-2022 đã có 172,3 triệu người ở châu lục này bị ảnh hưởng bởi hạn hán, 43 triệu người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.

Dự tính, tình trạng biến đổi khí hậu sẽ đẩy thêm 78 triệu người ở châu Phi vào tình trạng đói triền miên vào năm 2050, trong đó có hơn một nửa là ở vùng cận Sahara.

Trong bối cảnh phải gồng mình để tìm cách ứng phó những cuộc khủng hoảng quy mô lớn, châu Phi cần giải quyết các thách thức về mất an ninh lương thực, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và công bằng, đồng thời xây dựng lòng tin của người dân đối với các chính phủ để duy trì tăng trưởng và ổn định.

Tăng trưởng kinh tế trong tương lai của châu Phi phụ thuộc vào việc phát triển năng lượng tái tạo, đầu tư vào hệ thống lương thực thích ứng với biến đổi khí hậu, hội nhập nhanh chóng và quản lý tài chính công thận trọng.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres (A.Gu-tê-rét) đánh giá châu Phi có tiềm năng rất lớn để rời xa nhiên liệu hóa thạch. Lục địa này có các nguồn năng lượng mặt trời, gió, thủy điện và địa nhiệt quan trọng, có thể biến nơi đây thành khu vực dẫn đầu về năng lượng tái tạo.

Theo IMF, chính phủ các nước châu Phi đang đối mặt một môi trường đầy thách thức trong triển khai các chính sách kinh tế vĩ mô. Việc giải quyết tình trạng thiếu khả năng chống chịu với các tác động của biến đổi khí hậu và mất an ninh lương thực sẽ đòi hỏi ưu tiên chính sách cẩn trọng trong bối cảnh hạn chế về tài chính và năng lực.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, nhất là trong vấn đề cấp bách chống biến đổi khí hậu, châu Phi cần sự hỗ trợ vốn của các tổ chức tài chính quốc tế. Liên hợp quốc tuyên bố sẽ giúp các nước châu Phi phát triển thị trường vốn để tăng tốc phát triển kinh tế.

Theo bà Sonia Essobmadje (X.E-xốp-ma-giê), Trưởng Bộ phận Tài chính đổi mới và Thị trường vốn thuộc Ban Tài chính và Phát triển khu vực tư nhân tại Ủy ban Kinh tế Liên hợp quốc về châu Phi (UNECA), các thị trường vốn phát triển tốt sẽ đóng vai trò là cửa ngõ cho các nguồn vốn nước ngoài tìm kiếm cơ hội đầu tư vào châu Phi. Thị trường vốn trong nước sôi động cũng sẽ làm giảm sự phụ thuộc của châu Phi vào nợ nước ngoài để tài trợ cho các dự án phát triển.

UNECA mong muốn có thêm số các quốc gia châu Phi có sàn giao dịch chứng khoán để có thể huy động vốn thông qua phát hành các công cụ nợ và vốn cổ phần. Trong khi đó, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) kêu gọi tăng cường hỗ trợ tài chính để giúp các nước trong khu vực này ứng phó các mối đe dọa về khí hậu. WMO đã nêu bật tầm quan trọng của việc tăng đầu tư vào ứng phó biến đổi khí hậu, khi ước tính đến năm 2030, các ảnh hưởng của khí hậu có thể khiến các quốc gia châu Phi thiệt hại 50 tỷ USD/năm.

Có thể bạn quan tâm

Africa Energy Indaba mở ra nhiều cơ hội đầu tư. (Ảnh: SA Profile)

Châu Phi tăng cường tự chủ năng lượng

Xung đột leo thang ở Trung Đông trở thành cú sốc địa kinh tế tác động trực diện lên đời sống người dân châu Phi, khi phần lớn các nước ở lục địa này nhập khẩu ròng nhiên liệu, phụ thuộc vào dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu.

UAV tấn công 2 khu chợ ở Sudan. (Ảnh: bssnews.net)

UAV tấn công 2 khu chợ ở Sudan, ít nhất 33 người thiệt mạng

2 vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào 2 khu chợ tại các thị trấn nằm dưới quyền kiểm soát của Lực lượng Hỗ trợ nhanh bán quân sự ở khu vực Kordofan của Sudan trong ngày 8/3 đã khiến ít nhất 33 người thiệt mạng, trong khi một cuộc tấn công khác cũng gây ra đám cháy lớn tại một khu chợ buôn bán dầu ở khu vực Darfur.

Binh sĩ được triển khai tại khu vực Alole, Nam Sudan. (Ảnh: TTXVN)

Vụ tấn công nghiêm trọng tại Nam Sudan

Trong thông báo mới nhất, nhà chức trách địa phương xác nhận 169 người chết trong vụ tấn công nghiêm trọng hôm 1/3, do một nhóm chưa xác định danh tính tiến hành tại hạt Abiemnom, thuộc khu vực hành chính Ruweng, miền bắc Nam Sudan. Con số nêu trên cao hơn so với ước tính ban đầu là 122 người và có thể còn tiếp tục tăng.

Quang cảnh bên ngoài trụ sở Liên minh châu Phi (AU) tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: THX)

Động lực mới của kinh tế châu Phi

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao trong năm 2026, với nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng từ 6% trở lên. 

Đại sứ Nguyễn Nam Dương và Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Nam Sudan Monday Semaya Kumba. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập cung cấp)

Sudan mong muốn tăng cường quan hệ hợp tác với Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Nam Sudan khẳng định, Việt Nam là một trong những quốc gia quan trọng hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Nam Sudan hiện nay; trân trọng Việt Nam là một trong các nước sớm công nhận nền độc lập của Nam Sudan và ủng hộ Nam Sudan gia nhập Liên hợp quốc.

Đại sứ Trần Thị Thu Thìn trao khoản hỗ trợ trị giá 100.000 USD tới Tổng Thư ký Đảng Mặt trận Giải phóng Mozambique Chakil Aboobacar. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Việt Nam hỗ trợ Mozambique 100.000 USD khắc phục hậu quả mưa lũ

Ngày 23/2, tại trụ sở Đảng Mặt trận Giải phóng Mozambique (FRELIMO), Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Trần Thị Thu Thìn đã trao khoản hỗ trợ trị giá 100.000 USD của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam ủng hộ nhân dân Mozambique khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra tới Tổng Thư ký Đảng Mặt trận Giải phóng Mozambique Chakil Aboobacar.

Đại sứ Vũ Thanh Huyền và các đại biểu tham dự sự kiện chụp ảnh kỷ niệm.

Xuân Quê hương trên đất nước Tanzania

Ngày 14/2 năm 2026, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania đã tổ chức chương trình “Xuân Quê hương 2026” trong không khí ấm áp, đoàn viên với sự tham dự của bà con cộng đồng, kiều bào Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc tại Tanzania và khu vực Đông Phi cùng toàn thể cán bộ, thành viên gia đình Đại sứ quán với bạn bè Tanzania.

Đại sứ Trần Thị Thu Thìn chủ trì buổi gặp mặt báo chí. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Tăng cường công tác thông tin đối ngoại, quảng bá về đất nước, con người Việt Nam và Mozambique

Ngày 12/2 (giờ địa phương), Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique tổ chức gặp mặt các cơ quan báo chí, truyền thông lớn tại Mozambique nhằm củng cố quan hệ đối tác giữa Đại sứ quán và các cơ quan báo chí Mozambique; qua đó tăng cường công tác thông tin đối ngoại, quảng bá về đất nước, con người Việt Nam và Mozambique.