Thúc đẩy hoạt động văn hóa, sáng tạo trên môi trường số

Chủ động thích ứng, tham gia kết nối toàn cầu, các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong ngành văn hóa, sáng tạo đã khai phá tiềm năng cũng như cơ hội của công nghệ thông tin, tạo nên chuỗi hoạt động sáng tạo-sản xuất-phân phối và tiêu dùng các sản phẩm điện tử trên nền tảng số.
Trải nghiệm ứng dụng iMuseum tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. (Ảnh KHIẾU MINH)
Trải nghiệm ứng dụng iMuseum tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. (Ảnh KHIẾU MINH)

Năm 2021, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ra mắt ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA phục vụ du khách tham quan bảo tàng. Ứng dụng gồm âm thanh, văn bản và hình ảnh chất lượng cao, tích hợp trên nền tảng Androi và iOS, gồm tám ngôn ngữ, trợ giúp du khách tham quan trực tuyến và trực tiếp.

Nhanh chóng thích ứng chuyển đổi số

Ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho biết: Một thời gian rất dài, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không phải là điểm đến thú vị. Mỗi năm bảo tàng chỉ đón được khoảng 50 nghìn du khách, trong đó 90% khách quốc tế, 10% khách trong nước, chủ yếu là những người nghiên cứu và quan tâm lĩnh vực mỹ thuật. Qua khảo sát của các công ty lữ hành, hướng dẫn viên du lịch rất "sợ" đến bảo tàng vì họ không biết hướng dẫn và không hiểu về các tác phẩm mỹ thuật. Lượng khách đến tham quan hạn chế là thách thức đối với bảo tàng và công nghệ số chính là chìa khóa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cũng như thay đổi cách thức hoạt động, phục vụ du khách tham quan, trải nghiệm.

Ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA là dự án hợp tác công tư giữa Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Công ty cổ phần Phần mềm ứng dụng di động Việt Nam (VINMAS). Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng là đơn vị tiên phong trong hệ thống bảo tàng ứng dụng công nghệ thông tin vào bảo tồn, lưu giữ, trưng bày các tác phẩm mỹ thuật.

Năm đầu tiên triển khai ứng dụng iMuseum, lượng khách tham quan bảo tàng tăng gấp đôi, bảo tàng thu hơn 600 triệu đồng phí sử dụng tham quan công nghệ trực tuyến. Trải nghiệm bảo tàng số khiến di sản mỹ thuật trở nên gần gũi, sống động, đồng thời ứng dụng đã hỗ trợ và gia tăng nhiều trải nghiệm thú vị, hấp dẫn cho khách tham quan, được công chúng hào hứng đón nhận và đánh giá cao.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số mang lại nhiều cơ hội cho phát triển ngành sáng tạo nội dung, gia tăng mức độ cung cấp các sản phẩm và dịch vụ sáng tạo như âm nhạc, điện ảnh, quảng cáo. DeeDee Animation studio là đơn vị đã chủ động dấn thân, tiếp cận thị trường quốc tế, phát triển hoạt động trên môi trường số, từ một cơ sở sản xuất phim hoạt hình 2D non trẻ ở Hà Nội. Hiện đơn vị này dần vươn ra thế giới, trở thành đối tác sản xuất, đồng sản xuất của các hãng hoạt hình lớn trên thế giới như Shin-Ei Animation, TMS Entertainment, Walt Disney Animation...

Thành lập năm 2017, DeeDee Animation Studio hướng mục tiêu sản xuất những phim hoạt hình chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế. Năm 2019, DeeDee phát hành phim ngắn "Tàn thể: Tiền truyện" trên youtube, facebook, vimeo. Đây là phim hoạt hình giả tưởng thuần Việt, là sản phẩm sáng tạo mang đậm màu sắc văn hóa Việt Nam, được cộng đồng mạng đón nhận và nhận phản hồi tích cực từ khán giả. "Tàn thể: Tiền truyện" cũng nhận được giải thưởng từ một số liên hoan phim.

DeeDee cũng là đơn vị tham gia sản xuất 6 trong 12 tập phim series hoạt hình Chimimo của Nhật Bản. Hiện nay, DeeDee trở thành đơn vị sản xuất nhiều dự án phim cũng như hợp tác sản xuất với các thương hiệu uy tín, cung cấp dịch vụ sáng tạo mang tính toàn cầu. Đối với ngành hoạt hình non trẻ của Việt Nam, DeeDee chọn chiến lược đi ra thị trường nước ngoài sau đó quay về hoạt động tại thị trường Việt Nam.

Bà Lê Quỳnh Như, đồng sáng lập DeeDee Animation Studio chia sẻ: "Bước đầu chúng tôi tập trung xây dựng chất lượng các sản phẩm của công ty, gửi sản phẩm tham dự các liên hoan phim cũng như tham dự các hội chợ lớn về phim hoạt hình trên thế giới, tạo mức độ uy tín nhất định cho studio. Vì chưa có các công ty đi trước ở mảng phim hoạt hình để học hỏi kinh nghiệm, chúng tôi chọn đi ra thị trường quốc tế để tiếp cận quy trình sản xuất chuẩn và hợp tác, chuyển giao công nghệ, sản xuất các sản phẩm đạt được chất lượng quốc tế. Đây là con đường ngắn nhất, tiết kiệm nhất, nhanh nhất để có thể tiếp cận chất lượng quốc tế, định hình thương hiệu trên các nền tảng thương mại số".

Cần đột phá trong kỷ nguyên số

Hiện nay, lĩnh vực văn hóa không được quy định áp dụng đầu tư theo phương thức hợp tác công tư, vì vậy, khi Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đề xuất mô hình liên kết giữa nhà nước và tư nhân đầu tư phát triển công nghệ số cho bảo tồn, phát huy giá trị di sản, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần tìm ra cơ chế phối hợp, chính sách phù hợp, cách thức vận hành khai thác nguồn lực và lợi thế giữa bên cung cấp tài nguyên di sản và bên hỗ trợ công nghệ.

Thực tiễn cho thấy, sự phát triển của công nghệ thông tin khiến các lĩnh vực văn hóa, sáng tạo không thể đứng ngoài dòng chảy này. Công nghệ số hình thành các khái niệm mới như thể chế số, tài sản số, nhân lực số, thúc đẩy các ngành nghề đều phải linh hoạt thích ứng và chuyển đổi, trong đó có lĩnh vực công nghiệp văn hóa, sáng tạo. Tuy nhiên, công nghiệp văn hóa, tài sản trí tuệ, tài sản số vẫn là những khái niệm mới mẻ ở Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, nghệ thuật quốc gia Việt Nam trăn trở: Việt Nam là quốc gia chưa có bề dày và kinh nghiệm về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Chúng ta chưa thật sự hiểu bản chất các ngành công nghiệp văn hóa, vì vậy, dù có các chính sách về văn hóa và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, khát vọng có, mong muốn nhiều nhưng kỹ năng và kiến thức chưa đủ mạnh để tạo nên được đột phá.

Với nguồn lực văn hóa, nghệ thuật phong phú, đa dạng, hạ tầng số phát triển, đội ngũ sáng tạo, tiêu dùng dồi dào, nội dung văn hóa và sáng tạo đang phân phối tràn ngập trên các nền tảng số, thông qua các nhà bán lẻ trực tuyến, các nền tảng phát trực tuyến như YouTube, Spotify..., để thúc đẩy các hoạt động văn hóa, sáng tạo trên môi trường số mạnh mẽ, cần hình thành cơ chế và chính sách tạo môi trường khuyến khích sự sáng tạo.

Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa gắn với chuyển đổi số, Nhà nước cần sớm nghiên cứu cơ chế hỗ trợ ưu đãi về thuế, phí cho các doanh nghiệp liên quan đến ngành nghề sáng tạo, nghệ thuật.

Một hướng đi hiệu quả đã phát huy kết quả trong thực tiễn là áp dụng thí điểm mô hình liên kết, hợp tác công tư, mô hình nhà sáng tạo-nhà nước-nhà đầu tư, song song khuyến khích cá nhân tham gia thực hiện các dự án văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo nội dung; chú trọng sự kết nối giữa lĩnh vực văn hóa, sáng tạo và các lĩnh vực kinh tế-xã hội, khoa học-công nghệ và thông tin truyền thông, tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam tăng trưởng, phát triển và dần đạt quy mô lớn.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.