Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải (Shanghai Stock Exchange - SSE), được thành lập ngày 26/11/1990, bắt đầu hoạt động từ 19/12/1990, có trụ sở nằm tại Quận Phố Đông, Thành phố Thượng Hải, Trung Quốc.
SSE đóng vai trò quan trọng trong thị trường vốn Trung Quốc và là một trung tâm tài chính lớn của châu Á cũng như toàn cầu, là sàn giao dịch chứng khoán lớn thứ 3 trên thế giới sau Sàn Giao dịch New York và Nasdaq của Mỹ với giá trị vốn hóa tính đến tháng 12/2024 đạt 7,17 nghìn tỷ USD với hơn 2200 công ty niêm yết.
SSE trực thuộc và được quản lý bởi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Trung Quốc (CSRC), là sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất và có ảnh hưởng nhất của Trung Quốc (thứ hai là Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến); SSE gồm các phòng, ban phụ trách các mảng về phát hành, giám sát niêm yết, thanh toán bù trừ, công nghệ giao dịch, phát triển sản phẩm, truyền thông và giáo dục nhà đầu tư.
SSE không chỉ kết nối thị trường vốn rộng lớn của Trung Quốc mà còn dần hòa nhập vào hệ thống tài chính toàn cầu; trong những năm gần đây, SSE đẩy mạnh quốc tế hóa thông qua hợp tác với các sở giao dịch nước ngoài và triển khai các cơ chế kết nối như "Kết nối Thượng Hải-Hồng Kông" (Shanghai-Hong Kong Stock Connect) và "Kết nối Thượng Hải-London" (Shanghai-London Stock Connect).
Ngoài ra, SSE còn hợp tác với các sàn lớn tại Hồng Kông, Tokyo, London, Frankfurt để thu hút đầu tư và niêm yết xuyên biên giới; thu hút nhà đầu tư toàn cầu tham gia vào thị trường vốn Trung Quốc.
SSE hướng tới mục tiêu trở thành một sở giao dịch chứng khoán quốc tế có ảnh hưởng toàn cầu, thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của thị trường vốn và hỗ trợ chuyển đổi và đổi mới nền kinh tế thực, chuyển đổi số và phát triển công nghệ cao, hỗ trợ chiến lược "Made in China 2025" của Trung Quốc.
Một số chức năng chính của SSE gồm: Giao dịch cổ phiếu, chủ yếu cung cấp giao dịch cổ phiếu A và B (Cổ phiếu A được định giá bằng Nhân dân tệ, dành cho nhà đầu tư trong nước và các tổ chức nước ngoài đủ điều kiện; Cổ phiếu B được định giá bằng USD, dành cho nhà đầu tư nước ngoài); Giao dịch trái phiếu, cung cấp dịch vụ giao dịch các loại trái phiếu như trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu tài chính; Giao dịch quỹ, hỗ trợ giao dịch các sản phẩm quỹ như ETF (Quỹ giao dịch trao đổi) và LOF (Quỹ mở niêm yết); Giao dịch phái sinh, gồm các sản phẩm phái sinh tài chính như hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu và hợp đồng tương lai trái phiếu; Thị trường STAR (Khoa học-Công nghệ), được ra mắt ngày 22/7/2019, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ sáng tạo, áp dụng cơ chế phát hành đăng ký, đây là một bước đột phá quan trọng trong cải cách thị trường vốn Trung Quốc; Giao dịch quỹ đầu tư bất động sản (REITs), mở từ năm 2020, là kênh đầu tư bất động sản và hạ tầng.
Một số chỉ số quan trọng của SSE gồm: Chỉ số tổng hợp SSE (Shanghai Composite Index), phản ánh hoạt động, diễn biến thị trường chung của các cổ phiếu niêm yết tại SSE; Chỉ số SSE 50, gồm 50 cổ phiếu có quy mô lớn và thanh khoản cao nhất tại SSE, đại diện cho các cổ phiếu blue-chip; Chỉ số STAR 50, phản ánh hoạt động của 50 công ty công nghệ niêm yết tiêu biểu nhất trên thị trường STAR.
Bên cạnh đó, còn có chỉ số SSE 180, SSE 380 (phản ánh diễn biến thị trường của 180, 380 cổ phiếu lớn nhất SSE)…
Phát biểu ý kiến, đánh giá cao sự phát triển của Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, chuyến thăm này nhằm học tập Sở Giao dịch về cách tổ chức, vận hành, huy động vốn… nhất là nghiên cứu về tư duy, phương pháp luận và cách tiếp cận giải quyết các vấn đề liên quan tới chứng khoán.
Thủ tướng mong Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải giúp đỡ phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, mới phát triển. Việt Nam đang phấn đấu nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi trong năm nay, do đó mong được giúp đỡ, chia sẻ kinh nghiệm về chuyên môn, cách làm, phát triển hạ tầng.
Thủ tướng đề nghị, lãnh đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải giải đáp vấn đề là có cơ chế, chính sách nào để thị trường chứng khoán phát triển, huy động được nguồn vốn cho nền kinh tế? Để lên được thị trường mới nổi thì cần phải làm gì? Quan hệ giữa thị trường chứng khoán với Trung tâm tài chính quốc tế Thượng Hải.
Lãnh đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải giải đáp nhiều vấn đề mà Thủ tướng quan tâm, trong đó nêu rõ, cần có 2 quan điểm quan trọng: thị trường tài chính, thị trường vốn cần phục vụ kinh tế thực, phục vụ chiến lược phát triển đất nước. Lấy bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư vừa và nhỏ là trọng điểm của trọng điểm vì đặc thù của thị trường chứng khoán Trung Quốc là các nhà đầu tư vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng lớn. Cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với thị trường vốn và tài chính. Không ngừng làm sâu sắc về cải cách mở cửa đối với thị trường chứng khoán, nhất là đối với cải cách mang tính thị trường hóa.
Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng tìm hiểu về mô hình của Trung tâm tài chính quốc gia Thượng Hải; đồng thời bày tỏ mong muốn Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm với hai Sàn Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nhất là tăng cường đào tạo nguồn nhân lực.
