Chúng tôi được chị Mtơi K’Glang, Chủ tịch Hội phụ nữ xã Đạ M’rông dẫn đến thăm nhà chị K’Gái, khi chị đang tất bật kiểm tra lại những nong tằm của gia đình. Chị K’Gái cho biết, từ năm 2018, được phụ nữ xã hướng dẫn kỹ thuật, gia đình chị bắt đầu trồng dâu nuôi tằm. Hơn 7 năm bén duyên với nghề “tằm tang”, đến nay gia đình chị đã trồng 7.000 m2 dâu, trở thành một trong những hộ gia đình có diện tích trồng dâu, nuôi tằm lớn của xã. Hiện, mỗi tháng gia đình chị thu khoảng 15 triệu đồng. Không chỉ thoát nghèo mà gia đình chị còn xây được nhà khang trang, lo cho con cái học hành. “Trước đây trồng lúa, bắp nhưng không hiệu quả, năng suất thấp, quanh năm thiếu đói. Từ khi trồng dâu, nuôi tằm, tham gia Hợp tác xã dâu tằm Đạ M’rông, gia đình tôi có thu nhập ổn định và thoát nghèo”, chị K’Gái chia sẻ.
Tương tự, chị Ka M’Rao, một trong những người tiên phong ở xã Đạ M’rông chuyển từ trồng lúa, bắp sang trồng dâu, nuôi tằm cho biết, trước đây gia đình chị chỉ trồng bắp và lúa nước, mỗi năm 2 vụ với nguồn thu nhập ít ỏi, đời sống bấp bênh. Khi Ủy ban nhân dân xã Đạ M’rông hỗ trợ nong, né và giàn sắt để khuyến khích người dân chuyển sang trồng dâu, nuôi tằm, chị hưởng ứng ngay. Lúc đầu chị cũng gặp nhiều khó khăn, nhưng nhờ tham gia các lớp tập huấn, nên khoảng 1 năm sau chị đã thạo nghề. Chị Ka M’Rao chia sẻ: “Hiện gia đình tôi có 5.000 m2 dâu, kén tằm đạt tiêu chuẩn; cơ sở thu mua giá dao động từ 180-200 nghìn đồng/kg, giúp cuộc sống ổn định hơn”.
Đạ M’rông là một trong những xã của huyện Đam Rông có diện tích lớn trồng dâu. Hiện toàn xã có gần 120 ha trồng dâu, với gần 300 hộ nuôi tằm. Theo chị Ma Rương, Chủ nhiệm Hợp tác xã dâu tằm Đạ M’rông, nhờ giá kén tằm ổn định và cây dâu sinh trưởng tốt, nhiều hộ dân đã từng bước thoát nghèo, đây cũng là nguồn sinh kế bền vững. Hợp tác xã dâu tằm Đạ M’rông hiện có 9 thành viên chính thức và 22 hộ gia đình cộng tác thường xuyên.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đạ M’rông Kon Yông Ha Khắt cho biết, trước đây, bà con trong vùng trồng cây cà-phê, lúa nước và một số cây trồng khác, nhưng hiệu quả kinh tế đạt thấp, sau khi được chính quyền địa phương hỗ trợ vốn, kỹ thuật chăn nuôi, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng dâu, nuôi tằm mang lại thu nhập cao hơn, giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã còn 8,1%.
Tại xã Đạ Long, gia đình ông Krajăn Misel đã gắn bó với cây dâu, con tằm được hơn 5 năm. Ông chia sẻ, trồng dâu nuôi tằm thu nhập cao hơn trồng lúa, trồng bắp, lại nhanh cho thu nhập. Chỉ cần chăm chỉ, một người có thể chăm 1.000 m2 dâu, nuôi 1 hộp tằm/tháng, đủ chi phí sinh hoạt cho gia đình.
Đồng chí Trần Văn Dũng, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đạ Tông cho biết, nhận thấy hiệu quả, xã đã hỗ trợ bà con một phần vốn ban đầu phục vụ trồng dâu, nuôi tằm. Mỗi năm, xã tiến hành rà soát nhu cầu chuyển đổi và sẽ tìm nguồn hỗ trợ kinh phí cho người dân tùy theo nhu cầu và diện tích. Từ hỗ trợ của xã, sự cố gắng của từng hộ dân, hiện toàn xã có 103 ha dâu, gần 200 hộ theo nghề “tằm tang”, góp phần phát triển kinh tế và thay đổi diện mạo nông thôn.
Huyện Đam Rông có khoảng 75% số dân là người dân tộc thiểu số. Những năm gần đây, chính quyền địa phương luôn nỗ lực tìm hướng phát triển mới. Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Đam Rông Nguyễn Văn Chính thông tin, huyện đã triển khai đề án “Phát triển bền vững ngành dâu tằm tơ”, hình thành các vùng trồng dâu quy mô lớn, đồng thời xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ và chế biến kén tằm.
Năm 2015, huyện mới có 130 ha dâu, thì nay đạt 1.000 ha, năng suất lá dâu đạt hơn 25 tấn/ha; hơn 1.800 hộ nuôi tằm thường xuyên, trong đó có 800 hộ dân tộc thiểu số; thu nhập bình quân từ nghề trồng dâu đạt từ 300-400 triệu đồng/ha/năm. Mục tiêu đến năm 2030, Đam Rông phát triển 1.500 ha dâu tằm, năng suất lá dâu đạt hơn 27 tấn/ha và sản lượng kén tằm đạt trên 2.200 tấn/năm, hơn 2.500 hộ nuôi tằm thường xuyên, trong đó hơn 1.000 hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Đam Rông cũng chú trọng chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng và hình thành các chuỗi liên kết về tổ chức sản xuất trồng dâu, nuôi tằm gắn với tiêu thụ kén tằm, ươm tơ; tích cực chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng dâu, nuôi tằm, góp phần đưa ngành dâu tằm tơ địa phương phát triển bền vững.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Đam Rông Liêng Hót Ha Hai cho biết, việc nâng cao ý thức tự lực của người dân là yếu tố then chốt để giảm nghèo bền vững. Do đó, những năm qua, chính quyền địa phương đã tích cực tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số xóa bỏ tư duy trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ từ Nhà nước. Cùng với các chương trình giảm nghèo, huyện Đam Rông và các xã đã hỗ trợ vốn đầu tư và kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, giúp người dân tự tin phát triển kinh tế gia đình, vươn lên thoát nghèo. “Ngày thành lập huyện cách đây hơn 20 năm, tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần 80%; đến nay, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của Đam Rông còn 7%, 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới”, ông Ha Hai cho biết.
Huyện Đam Rông có nhiều diện tích đất ven sông, suối, bãi bồi rất phù hợp để phát triển cây dâu. Kỹ thuật trồng dâu, nuôi tằm không quá phức tạp, phù hợp với các hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Hơn nữa, giá kén tằm trên thị trường luôn ổn định ở mức cao. Vì vậy, huyện Đam Rông khuyến khích người dân chuyển đổi đất trồng lúa, bắp một vụ và các cây trồng kém hiệu quả sang trồng dâu, nuôi tằm để tăng thu nhập, phát triển kinh tế.
