Thiết bị kích giun đất được rao bán tràn lan trên các "chợ ảo"

Một trong những công cụ "tiếp tay" cho hành động khai thác giun đất là máy kích giun - sản phẩm được bán phổ biến trên nhiều trang web, nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.
Máy kích giun được rao bán tràn lan trên nền tảng các sàn thương mại điện tử.
Máy kích giun được rao bán tràn lan trên nền tảng các sàn thương mại điện tử.

Nhức nhối nạn tận diệt giun đất

Trước đó, như Báo Nhân Dân đã phản ánh, từ đầu năm 2023 đến nay, tại nhiều địa phương như Thanh Hóa, Hòa Bình, Sơn La, Vĩnh Phúc xuất hiện tình trạng người dân dùng kích điện để săn bắt giun đất bán cho các thương lái.

Chỉ với 2 thanh sắt nối với máy kích bằng đường dây điện và cắm trực tiếp xuống đất, sau vài tiếng kêu “tít tít” phát ra từ máy xung điện, trong vòng bán kính khoảng 2m2 các loại giun to nhỏ dần ngoi lên, quằn quại trên mặt đất. Trung bình mỗi ngày, 1 máy kích có thể bắt được từ 5 đến 10kg giun tươi.

Theo một số người dân, giun đất tươi được các “đầu nậu” thu mua với giá 45 nghìn đồng/kg, trung bình mỗi ngày người đi bắt giun có thể kiếm gần 1 triệu đồng.

Ngoài ra, để thu hút người săn bắt giun đất, một số “đầu nậu” còn chủ động đầu tư, mua sắm máy kích điện, thuê người đi săn giun về cung cấp cho cơ sở của mình với giá 32 nghìn đồng/kg.

Giun sau khi thu mua sẽ được sấy khô. Trung bình khoảng 13kg giun tươi sau khi sấy sẽ được 1kg giun khô. 1kg giun khô được các “đầu nậu” bán với giá 700 nghìn đồng. Khi được hỏi thương lái thu mua giun khô làm gì thì chủ lò sấy không biết, chỉ biết họ mua để xuất khẩu, thấy có lợi nhuận thì làm.

Công an xã Tả Chải, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai thu giữ máy kích giun trái phép trên địa bàn. (Ảnh QUỲNH TRANG)

Công an xã Tả Chải, huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai thu giữ máy kích giun trái phép trên địa bàn. (Ảnh QUỲNH TRANG)

Trước tình trạng nêu trên, cơ quan chức năng nhiều địa phương đã tiến hành kiểm tra xử lý các trường hợp săn bắt, thu gom, chế biến giun đất gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân trong các khu dân cư; đồng thời phối hợp chính quyền các địa phương có tình trạng săn bắt giun, kiểm tra, xử lý đối với các trường hợp thương lái thu gom giun đất, xưởng chế biến giun.

Trao đổi với phóng viên, đại diện Trung tâm Con người và Thiên nhiên nhận định: Việc tận diệt giun sẽ gây hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng đối với nguồn tài nguyên đất, khiến đất bị suy kiệt, nghèo nàn, từ đó ảnh hưởng rất lớn tới sự sinh trưởng, phát triển các loại cây trồng và môi trường xung quanh, đồng thời gây bức xúc dai dẳng và tâm lý bất an tại nhiều cộng đồng bị nạn trộm giun hoành hành.

Khoản 2, Điều 7 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 nghiêm cấm việc khai thác nguồn tài nguyên sinh vật bằng phương tiện, công cụ, phương pháp hủy diệt, không đúng thời vụ và sản lượng theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, các địa phương cũng đã chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường tuyên truyền về vai trò, lợi ích của giun đất đối với môi trường đất; vận động người dân không sử dụng thiết bị điện đánh bắt giun và không cho người khác đến đất nhà mình khai thác giun.

Các địa phương cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra hoạt động của các đại lý buôn bán thiết bị kích điện bắt giun đất và các cơ sở thu gom, sơ chế, sấy khô, mua bán giun đất tự nhiên để nhận diện, làm rõ các hành vi vi phạm để có biện pháp ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi khai thác giun đất tự nhiên trái phép; tổ chức kiểm tra, xử lý nghiêm các đại lý, đối tượng buôn bán thiết bị kích điện đánh bắt giun đất và cơ sở mua bán giun đất tự nhiên trên địa bàn.

Nguy cơ lớn từ các "chợ ảo" online

Trong khi vấn nạn khai thác giun đất trái phép đang diễn ra ở nhiều địa phương, đặc biệt là các tỉnh miền núi phía bắc, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường, hệ sinh thái và cuộc sống người dân thì những công cụ "tiếp tay" cho hành vi này lại đang được rao bán phổ biến, công khai trên nhiều trang web, nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.

Không mất quá nhiều thời gian, phóng viên đã liên hệ tìm được một loạt các hội nhóm bán máy kích giun, phụ kiện làm giun trên nền tảng mạng xã hội Facebook. Liên hệ với một người bán, phóng viên được "chào mời" máy kích được nhập từ một nước giáp biên giới Việt Nam với giá dao động từ 1,2-4 triệu đồng tùy chất lượng linh kiện, công suất và diện tích đánh bắt.

Giun đất sấy khô. (Ảnh: Báo Công an nhân dân)

Giun đất sấy khô. (Ảnh: Báo Công an nhân dân)

Người bán cho biết thêm, thời gian gần đây, việc buôn bán bắt đầu chậm lại do nhiều địa phương đã làm mạnh tay hơn với nạn "giun tặc". Tuy nhiên, người này cũng cam kết: "Chỉ cần kích vào buổi, giun bán được sẽ đủ để hoàn vốn".

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hầu hết các loại máy kích giun đều có cấu tạo bao gồm bộ tăng áp điện, hai cực gắn với cọc kim loại có tay cầm cách điện, bình ắc-quy hoặc pin để đưa dòng điện vào thiết bị.

"Về nguyên tắc, kích giun có cấu tạo giống máy kích cá. Người dùng cắm hai đầu que gắn 2 cực xuống đất, dòng điện sẽ được phóng ra khiến giun khó chịu và bò lên", anh Bùi Đình Bá, chuyên gia điện thuộc Đại học Bách khoa giải thích.

Điểm khác biệt là thời gian sử dụng của máy kích giun sẽ dài hơn. Theo quảng cáo, loại "tốt nhất" có thể sử dụng được từ 15-18 tiếng.

Các loại máy kích giun được rao bán tràn lan trên mạng xã hội Facebook.

Các loại máy kích giun được rao bán tràn lan trên mạng xã hội Facebook.

Ngoài máy kích, các hội nhóm cũng công khai rao bán các phụ kiện khác như máy mổ giun, dao mổ, thuốc ướp. Người bán thường yêu cầu khách phải gọi điện trực tiếp, tránh tối đa việc giao dịch, nhắn tin thông qua các ứng dụng mạng xã hội.

Tiếp tục khảo sát trên các nền tảng khác như Tiktok, chúng tôi cũng giật mình vì mức độ phổ biến của các loại máy kích giun. Tìm kiếm với từ khóa "máy kích giun đất" trên Google, phóng viên nhận được hơn 400.000 kết quả trả về. Trong khi đó, trên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới như Shopee, Lazada, loại thiết bị này được rao bán với các mức giá khác nhau, từ loại đơn giản, rẻ tiền cho đến hiện đại, công suất cao, xung điện phủ diện tích lớn. Một số thậm chí còn có màn hình hiển thị thông số và điều khiển từ xa.

Đề nghị rà soát các "chợ ảo" trên mạng

Trước vấn nạn này, ngày 29/8, Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) đã chính thức gửi Thư kiến nghị tới 3 nền tảng mạng xã hội (Facebook, YouTube, TikTok) và 2 sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada) nhằm kêu gọi các bên rà soát, loại bỏ sản phẩm máy kích giun trên toàn hệ thống, qua đó, góp phần ngăn chặn cơn sốt săn giun đất tại nhiều địa phương.

Theo PanNature, hiện nay, các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đều xây dựng chính sách riêng nhằm cấm, hạn chế hoặc không hỗ trợ bán đối với một số mặt hàng/nhóm mặt hàng không phù hợp. Trong đó, một số bên có công bố danh sách cấm bao gồm “Thiết bị hoặc công cụ săn bắn có thể gây hại cho động vật hoặc con người”. Tuy nhiên, thực tế, mặt hàng máy kích giun chưa được cập nhật trong danh sách này.

Công an tỉnh Lạng Sơn thu giữ tang vật là giun đất sấy khô. (Ảnh: CAND)

Công an tỉnh Lạng Sơn thu giữ tang vật là giun đất sấy khô. (Ảnh: CAND)

Do đó, bằng việc gửi Thư kiến nghị, PanNature đề nghị các bên thực hiện hiệu quả chính sách bán hàng đã công bố, đồng thời cân nhắc áp dụng các biện pháp cấp bách, bao gồm:

Thứ nhất, rà soát và loại bỏ mặt hàng máy kích giun nói riêng, các nhóm sản phẩm gây hại tương tự nói chung trên toàn bộ hệ thống sàn thương mại điện tử/nền tảng mạng xã hội.

Thứ hai, có cơ chế cảnh báo, xử lý đối với các tài khoản đăng bán các sản phẩm này cũng như cơ chế ghi nhận phản hồi, kiến nghị của người dùng và các bên liên quan về những sản phẩm hoặc chính sách bán hàng chưa phù hợp, có thể gây thiệt hại/ảnh hưởng cho con người, động vật, tài nguyên thiên nhiên.

Thứ ba, thúc đẩy truyền thông về các sản phẩm gây hại đối với các loài động thực vật hoang dã và thiên nhiên.

"Việc thực hiện nghiêm chính sách bán hàng và kiểm soát hiệu quả tất cả các sản phẩm trong danh sách cấm không chỉ giúp nâng cao hình ảnh và trách nhiệm xã hội của các đơn vị mà còn góp phần thúc đẩy kinh doanh thương mại có trách nhiệm tại Việt Nam và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học Việt Nam", PanNature nhận định.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 20/6/2026: Nắng nóng gay gắt lan rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 20/6/2026: Nắng nóng gay gắt lan rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ

Nắng nóng tiếp tục là hình thái thời tiết chủ đạo tại Bắc Bộ và nhiều tỉnh miền Trung dưới tác động của vùng áp thấp nóng phía Tây. Trong khi đó, vùng núi Bắc Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ vào chiều tối. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 20/6/2026: Mưa dông về đêm tại nhiều khu vực, Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 20/6/2026: Mưa dông về đêm tại nhiều khu vực, Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng gay gắt

Đêm nay, mưa dông tiếp tục xuất hiện tại khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ, trong khi các khu vực khác chỉ có mưa vài nơi. Sang ngày mai, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo ở Bắc Bộ và nhiều tỉnh miền Trung. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông rải rác.

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nơi, đặc biệt ở khu vực vùng núi và trung du. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng trên diện rộng, nhiều nơi xảy ra nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông trở lại.

Ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029.

Việt Nam-Hàn Quốc hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã

Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, đại diện các tổ chức môi trường của Việt Nam và Hàn Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029, hướng tới tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát huy vai trò của thanh niên trong các sáng kiến môi trường.

Một góc đô thị phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa). (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đầu tư hạ tầng môi trường, kiến tạo nền tảng phát triển bền vững vùng nam Khánh Hòa

Giữa vùng đất vốn được xem là “chảo lửa” của Nam Trung Bộ, bài toán nước sạch, thoát lũ và bảo vệ môi trường đã trở thành thách thức thường trực đối với khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa. Áp lực về tài nguyên nước, hạ tầng kỹ thuật, môi trường đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với chiến lược phát triển lâu dài của địa phương.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

Trong đêm nay và ngày mai, vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông, cục bộ có nơi mưa rất to do ảnh hưởng của vùng hội tụ trên cao. Trong khi đó, thời tiết tại miền Trung vẫn chủ yếu là nắng nóng. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Hôm nay, Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, trong đó vùng núi và trung du có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều khu vực Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối xuất hiện mưa rào và dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ tiếp tục là khu vực có diễn biến thời tiết đáng chú ý nhất với mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều nơi ở Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào và dông rải rác vào chiều tối và đêm.