Nhiều khu nhà xuống cấp, người dân mong sớm cải tạo
Những ngày gần đây, nhiều cư dân tại khu nhà tập thể cũ trên tuyến đường Lê Hồng Phong (Hà Nội) bày tỏ sự quan tâm khi địa phương đang triển khai kế hoạch cải tạo khu nhà đã xuống cấp sau nhiều năm sử dụng. Theo phương án dự kiến, khu tập thể này sẽ được phá dỡ để xây dựng lại thành tòa nhà cao 34 tầng, kết hợp căn hộ ở và các hạng mục dịch vụ. Đây được xem là một trong những dự án thí điểm nhằm thúc đẩy quá trình cải tạo các khu nhà tập thể cũ trên địa bàn Thủ đô.
Theo thống kê của cơ quan chức năng, trên địa bàn Hà Nội hiện có khoảng 1.579 nhà tập thể và chung cư cũ, phần lớn được xây dựng trong giai đoạn từ những năm 1960 đến đầu thập niên 1990, tập trung chủ yếu tại các quận nội thành cũ như Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng và Thanh Xuân. Đây từng là những khu nhà ở quan trọng phục vụ cán bộ, công nhân viên trong thời kỳ trước, song sau nhiều thập niên sử dụng, nhiều công trình đã xuống cấp nghiêm trọng.
Tại không ít khu nhà tập thể, tình trạng nứt tường, bong tróc trần, hệ thống điện nước chắp vá diễn ra khá phổ biến. Nhiều hộ dân cơi nới, lấn chiếm diện tích chung để phục vụ sinh hoạt, làm thay đổi kết cấu ban đầu của công trình, vừa gây mất mỹ quan đô thị, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Sinh sống hơn 30 năm tại một khu tập thể cũ ở phường Giảng Võ, bà Nguyễn Thị D., cho biết căn hộ của gia đình thường bị thấm nước mỗi khi mưa lớn. “Khu nhà đã xuống cấp rõ rệt, nhiều chỗ tường nứt, cầu thang hư hỏng. Người dân chúng tôi rất mong việc cải tạo sớm được triển khai để có nơi ở an toàn và khang trang hơn”, bà D chia sẻ.
Cũng sinh sống tại khu tập thể cũ này, chị Nguyễn Hà P ở khu D7 tập thể Thành Công cho rằng đa số cư dân đều ủng hộ chủ trương cải tạo nhà tập thể cũ, song vẫn còn băn khoăn về phương án bồi thường và bố trí nơi ở tạm trong thời gian thi công. “Người dân mong các cơ quan chức năng công khai rõ phương án đền bù, tái định cư và diện tích căn hộ sau khi xây dựng lại để mọi người yên tâm ủng hộ dự án”, chị P nói.
Theo bà Chu Thị Hà, Bí thư Chi bộ khu dân cư 42 phường Giảng Võ, sự đồng thuận của người dân giữ vai trò rất quan trọng trong quá trình triển khai các dự án cải tạo khu tập thể cũ. “Chi bộ và tổ dân phố luôn tuyên truyền chủ trương của thành phố, đồng thời lắng nghe ý kiến của nhân dân. Khi người dân hiểu rõ mục tiêu dự án giúp thành phố trở nên sạch đẹp, văn minh và quyền lợi chính đáng của mình được bảo đảm trong quá trình cải tạo, xây dựng lại các khu tập thể cũ, việc triển khai sẽ thuận lợi hơn”, bà Hà cho biết.
Trước thực trạng này, thành phố Hà Nội đã xây dựng kế hoạch tổng thể nhằm rà soát, đánh giá mức độ nguy hiểm của các khu tập thể cũ để có phương án cải tạo phù hợp, bảo đảm an toàn cho cư dân.
Hoàn thiện cơ chế để đẩy nhanh tiến độ cải tạo
Việc cải tạo, xây dựng lại các khu nhà tập thể cũ hiện được thực hiện theo quy định của Nghị định 69/2021/NĐ-CP của Chính phủ về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Nghị định quy định rõ các nội dung từ kiểm định, đánh giá chất lượng công trình, lập quy hoạch khu vực cải tạo, lựa chọn chủ đầu tư đến cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho cư dân.
Theo quy định của nghị định, việc triển khai dự án phải bảo đảm công khai quy hoạch, phương án bồi thường và bố trí chỗ ở tạm cho người dân trong thời gian xây dựng. Đồng thời, việc lựa chọn chủ đầu tư dự án cần có sự đồng thuận của đa số chủ sở hữu căn hộ trong khu nhà thuộc diện cải tạo.
Nhằm thúc đẩy chương trình cải tạo nhà tập thể cũ, thời gian qua các cơ quan chức năng của Hà Nội đã tiến hành kiểm định chất lượng nhiều công trình, đồng thời rà soát quy hoạch để làm cơ sở triển khai các dự án cải tạo, xây dựng lại.
Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân khiến việc cải tạo các khu nhà tập thể cũ còn chậm là do nhiều dự án khó bảo đảm hiệu quả đầu tư khi các chỉ tiêu quy hoạch về mật độ xây dựng và tầng cao còn hạn chế.
Trả lời báo chí, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội Nguyễn Thế Điệp cho rằng, việc cho phép điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch ở mức hợp lý là giải pháp thực tiễn. “Muốn thu hút doanh nghiệp tham gia cải tạo chung cư cũ, phải tạo được “bài toán" tài chính khả thi. Khi được điều chỉnh hệ số sử dụng đất, tầng cao ở mức phù hợp và gắn với yêu cầu bổ sung hạ tầng, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa để cân đối lợi ích, còn người dân được hưởng không gian sống tốt hơn”, ông Nguyễn Thế Điệp nhận định.
Việc cải tạo các khu nhà tập thể cũ không chỉ nhằm thay thế những công trình xuống cấp mà còn góp phần chỉnh trang không gian đô thị, nâng cấp hạ tầng và cải thiện điều kiện sống của người dân. Với quyết tâm của chính quyền thành phố cùng sự đồng thuận của cộng đồng cư dân, chương trình cải tạo nhà tập thể cũ tại Hà Nội được kỳ vọng sẽ có chuyển biến tích cực trong thời gian tới, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.
