Hội nghị có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cùng đại diện lãnh đạo sở, ngành, đơn vị cùng các chuyên gia, nhà khoa học.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh là một đô thị đặc biệt, trung tâm văn hóa, kinh tế, khoa học-công nghệ lớn nhất cả nước, có những đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế-xã hội của đất nước thời gian qua. Dù đối mặt nhiều khó khăn, thách thức, kinh tế thành phố vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.
Cụ thể, năm 2025, GRDP của thành phố đóng góp hơn 23% tổng GDP cả nước và hơn 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Đặc biệt, những tháng đầu năm 2026, thành phố đạt mức tăng trưởng ước khoảng 8,27% so với cùng kỳ.
Cũng theo đồng chí Cường, thời gian qua, thành phố đã thực hiện các thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, qua đó tạo ra những thành tựu, kết quả quan trọng, làm tiền đề khai thác tiềm năng và lợi thế. Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm đặc thù còn giới hạn về thời gian, đôi khi thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật và chưa tạo được khung thể chế ổn định, lâu dài để thành phố phát triển.
Trước yêu cầu ngày càng cao của một siêu đô thị đặc biệt, thành phố cần hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với tính chất, quy mô, vai trò của thành phố để phát huy tiềm năng, lợi thế và tìm kiếm các động lực phát triển mới.
Hiện, Dự thảo luật đã và đang được các cơ quan nghiên cứu, xây dựng trên cơ sở quán triệt các chủ trương, định hướng lớn của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ; đồng thời tổng kết từ các cơ chế, chính sách đặc thù trong thời gian qua với 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn.
Trong đó, trước hết, Dự thảo luật đã khẳng định vị trí, vai trò, tính chất pháp lý của đô thị đặc biệt Thành phố Hồ Chí Minh.
Đồng thời, Dự thảo luật cũng đã thể hiện rõ nhóm nội dung liên quan đến phân quyền, thẩm quyền trong quản trị đô thị đặc biệt; nhóm liên quan đến quản trị xây dựng và phát triển đô thị đặc biệt gắn với vai trò của Thành phố Hồ Chí Minh; nhóm nội dung liên quan đến phát triển kinh tế mới và hình thành, phát triển trung tâm tài chính quốc tế; nhóm nội dung liên quan đến bảo đảm trật tự, an toàn đô thị.
Bên cạnh đó, Dự thảo cũng đề cập tới nội dung liên kết vùng và phát triển không gian đô thị đặc biệt. Nội dung này đã xác định vai trò, vị trí của Thành phố Hồ Chí Minh với Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía nam. Thành phố cần phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt, định hướng, kết nối, phát huy tốt nhất tiềm năng, lợi thế trong tổng thể phát triển của vùng và cả nước.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường khẳng định thời gian qua, lãnh đạo thành phố đã cùng Bộ Tư pháp, các sở, ngành đã rất nghiêm túc, trách nhiệm trong nghiên cứu và xây dựng Dự thảo luật.
Thành phố cũng nhận được sự quan tâm lớn của các tầng lớp nhân dân, lãnh đạo thành phố cùng chuyên gia, nhà khoa học.
Tại hội nghị này, các đại biểu tập trung thảo luận, cho ý kiến về bố cục và nội hàm của Dự thảo luật, tính phù hợp và đồng bộ của các cơ chế, chính sách với hệ thống pháp luật hiện hành, mức độ đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay, khả năng khai thông các điểm nghẽn và cách thức kiểm soát rủi ro pháp lý về tài chính, quản lý. Đặc biệt lưu ý đến các cơ chế thí điểm chính sách mới, mô hình kinh tế mới…
Tại thảo, đồng chí Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh đã thông tin tóm tắt về nội dung Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
Giám đốc Sở Tư pháp cho biết, thời gian qua có nhiều ý kiến băn khoăn đây là luật chung cho đô thị đặc biệt hay luật dành riêng cho Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, Tổ biên tập nhận thấy đến thời điểm hiện nay đã đủ cơ sở xác định đây là Luật Đô thị đặc biệt dành cho Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối với các đô thị đặc biệt có thể hình thành trong tương lai, đồng chí Nguyễn Thị Hồng Hạnh kiến nghị có thể thiết kế một điều khoản mở ngay trong luật này để áp dụng cho các địa phương được xác định là đô thị đặc biệt sau này; hoặc khi Quốc hội ban hành nghị quyết công nhận một địa phương là đô thị đặc biệt sẽ kèm theo tuyên bố áp dụng một số điều khoản của luật này.
Về lộ trình triển khai, Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố thông tin đầu tháng 6, thành phố phải hoàn thiện toàn bộ hồ sơ; trước ngày 15/6/2026, Bộ Tư pháp sẽ tiến hành thẩm định và sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội trong kỳ họp gần nhất.
