Nằm ở trung tâm thị xã Sơn Tây, thành cổ Sơn Tây là một điểm nhấn thú vị cho bất kỳ du khách nào khi đến xứ Ðoài. Thành cổ Sơn Tây được xây dựng vào năm 1822, có mặt bằng tổng thể hình vuông, mỗi cạnh dài khoảng 400m. Tổng diện tích khoảng 16ha. Theo các tư liệu cũ, khi tường thành chưa bị phá hủy, đây là một công trình khá đồ sộ với chiều cao trung bình khoảng 5m, chân thành rộng 6m, mặt thành rộng 4m. Theo thời gian, hầu hết các đoạn tường thành đã bị sụp đổ, nhưng vẫn còn một vài đoạn tường thành cũ. Ðược xây bằng đá ong nên những đoạn tường này phủ dày rêu phong, tạo nên vẻ đẹp trầm mặc. Thành vốn có bốn cổng, nhìn ra bốn hướng: đông, tây, nam, bắc. Người dân Sơn Tây gọi bốn cổng với những cái tên tương ứng là cổng Tả, cổng Hữu, cổng Tiền và cổng Hậu. Trong bốn cổng này, chỉ còn hai cổng còn nguyên bản. Một trong hai chiếc cổng cũ có cây cổ thụ mọc bao trùm, đó chính là cổng phía tây. Ðây là điểm khách du lịch rất thích chụp ảnh lưu niệm. Bao quanh tòa thành là một hào nước được kè bằng gạch đá ong. Hào nước rộng 26,8m, độ sâu trung bình là 4m. Hào nước này nối với sông Tích ở góc phía nam. Hào nước rộng và sâu là đặc điểm nổi bật cho một công trình phòng thủ xưa kia, còn bây giờ, tạo thành một cảnh quan đẹp.
Trong lịch sử, thành cổ Sơn Tây được ghi dấu bởi những trận chiến của quan quân nhà Nguyễn, cùng quân Cờ Ðen của Lưu Vĩnh Phúc với thực dân Pháp xâm lược vào cuối thế kỷ 19. Thành cổ Sơn Tây thất thủ vào năm 1884. Sau này, Toàn quyền Ðông Dương đã xếp hạng thành cổ Sơn Tây là di tích vào năm 1924.
Bên trong thành cổ, các kiến trúc quan trọng nhất là kỳ đài và điện Kính Thiên (Vọng cung). Kỳ đài cao 18m, là nơi thượng cờ và là đài quan sát của binh lính. Ðiện Kính Thiên được sử dụng như là hành cung của nhà vua khi tuần giá xứ Ðoài. Trước kia, tại khu vực này còn có dinh Tổng đốc, Bố chính, Án sát, kho tiền, nhà chứa vũ khí, kho lương thực… Người dân trong vùng tự hào về thành cổ Sơn Tây qua câu ca: "Thành Sơn cổ kính lừng danh-Vọng cung, Võ miếu tường thành hiên ngang".
Thành cổ Sơn Tây cách trung tâm Hà Nội khoảng 45km. Du khách có thể lựa chọn xe khách, xe ô-tô con, xe buýt hoặc xe máy để di chuyển đến thành cổ. Nếu di chuyển bằng xe buýt, khách tham quan có thể bắt xe tuyến số 70, 71 hoặc 77. Ðối với các bạn trẻ ưa du lịch khám phá, xe máy cũng là lựa chọn thích hợp. Thành cổ nằm ở trung tâm thị xã Sơn Tây, cho nên các loại hình dịch vụ du lịch từ ăn uống đến lưu trú luôn sẵn sàng. Gần đây, thị xã Sơn Tây tổ chức phố đi bộ vào dịp cuối tuần tại khu vực thành cổ, tạo thêm lựa chọn cho khách du lịch khi dừng chân ở tòa thành đá ong nổi tiếng này.
