Tập trung chỉ đạo, khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết, bảo đảm tiến độ và chất lượng

Tham dự phiên họp có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, thành viên Chính phủ, lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan thuộc Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội.

Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, tại Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh quan điểm: Phải tạo đột phá mới về thể chế, pháp luật, khơi thông nguồn lực phát triển để thể chế không còn là điểm nghẽn mà phải là nguồn lực cho phát triển.

Thời gian qua, Chính phủ đã tập trung triển khai quyết liệt nhiều nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật: đổi mới tư duy, cách thức xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; quan trọng nhất là kịp thời tháo gỡ vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo môi trường thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp và tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội.

Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội trong xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật; Phiên họp Chính phủ chuyên đề lần này cho ý kiến đối với nhiều dự án luật/nghị quyết chuẩn bị trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất của Quốc hội khóa XVI.

Thủ tướng nhấn mạnh, đây là các dự án luật/nghị quyết có ý nghĩa rất quan trọng, cần tập trung sửa đổi, bổ sung, ban hành nhằm thực hiện quyết liệt theo kết luận chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, nhất là theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; xử lý những vấn đề cấp bách, phát sinh từ thực tiễn; thực hiện chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh để sớm gỡ bỏ các điểm nghẽn, rào cản, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, phấn đấu đưa tăng trưởng đạt 2 con số trở lên; đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền 3 cấp.

Tại phiên họp, với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm cao, Chính phủ đã xem xét, cho ý kiến đối với các dự án luật, nghị quyết quan trọng: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử, Luật Tần số vô tuyến điện; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện); Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027; Nghị quyết về cơ chế chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, vi phạm liên quan kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước; và một số nội dung quan trọng khác.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ, thời gian đến khai mạc Kỳ họp không thường lệ của Quốc hội khóa XVI không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc cần triển khai rất lớn, yêu cầu đặt ra rất cao, đặc biệt cần đặt chất lượng lên trên hết. Thủ tướng đề nghị các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ trực tiếp phụ trách, tập trung chỉ đạo, tập trung nguồn lực, khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết bảo đảm thực hiện đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ tới đây, bảo đảm chất lượng, tiến độ, hiệu quả; bám sát chương trình làm việc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan trong quá trình thẩm tra, giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật trình Quốc hội; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền.

Thủ tướng giao các đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách, các đồng chí Bộ trưởng phải quan tâm, trực tiếp chỉ đạo việc hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết nói trên; Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện, sớm trình ban hành Nghị quyết phiên họp để thống nhất triển khai.

Thủ tướng cũng cho ý kiến về một số nội dung cụ thể trong các dự án luật, nghị quyết để các đồng chí Bộ trưởng, Trưởng ngành tiếp thu và hoàn thiện, đặc biệt là yêu cầu soát kỹ các nội dung liên quan cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đánh giá kỹ lưỡng tác động, hết sức chú ý lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp, các đối tượng chịu tác động.

Trong đó, đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu có giải pháp mạnh hơn, đột phá hơn để cải cách quy trình thủ tục; đồng thời nghiên cứu đề xuất sửa đổi pháp luật chuyên ngành để giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện), Thủ tướng thống nhất với đề nghị của Bộ Tài chính về việc xây dựng dự án Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn; đồng thời yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, quán triệt Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài để thể chế hóa vào Luật Đầu tư.

Cho ý kiến về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, Thủ tướng cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính nghiên cứu kỹ các quy định liên quan để thúc đẩy phát triển thị trường vốn, thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp để tạo điều kiện cho các tổ chức kinh tế hoạt động an toàn, lành mạnh, tạo hành lang thuận lợi cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu gắn với tăng cường kiểm soát rủi ro.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát các quy định để bảo đảm đẩy mạnh chuyển đổi phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; khắc phục triệt để những khó khăn, vướng mắc, tuyệt đối không phát sinh các thủ tục mới, đặc biệt không để tình trạng cắt giảm, bãi bỏ thủ tục, điều kiện kinh doanh nhưng lại lồng ghép vào tiêu chuẩn, quy chuẩn. Đồng thời, Thủ tướng nhấn mạnh, Bộ cần hết sức quan tâm các vấn đề liên quan quản lý mã số, xuất xứ, công tác kiểm định, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, đánh giá tác động và bảo vệ môi trường…

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh những quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về công tác hoàn thiện thể chế thời gian tới.

Về quan điểm, Thủ tướng yêu cầu quán triệt tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, luôn xác định xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật và kiểm tra, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thường xuyên của các bộ, ngành Trung ương. Phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ của người đứng đầu trong việc trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật.

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chất lượng và tiến độ việc xây dựng chính sách pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành mình. Tập trung nguồn lực khẩn trương xây dựng, hoàn thiện hồ sơ các dự án luật trình Kỳ họp không thường lệ chuyên đề xây dựng pháp luật và kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XVI, trong đó, không để tình trạng phối hợp kéo dài hoặc chờ thống nhất giữa các cơ quan làm ảnh hưởng đến tiến độ ban hành văn bản.

Trong quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật, cần chú trọng bám sát các quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; thực hiện nghiêm các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Bảo đảm các quy định minh bạch, rõ ràng và khả thi trong tổ chức thực hiện, sớm đưa chính sách pháp luật vào cuộc sống.

Cùng với đó, bám sát thực tiễn, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về pháp lý để tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp trong thiết kế chính sách và xây dựng pháp luật. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, gắn với phân bổ nguồn lực và bảo đảm phù hợp điều kiện, năng lực của địa phương. Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh, hành nghề, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Phải coi việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không chỉ thực hiện trong các chiến dịch ngắn hạn”.

Thủ tướng lưu ý, rà soát không đưa quy định về ưu đãi thuế, các nội dung mang tính chất định lượng, quá cụ thể vào luật, gây khó khăn cho thực thi pháp luật sau này. Tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong công tác xây dựng, thi hành pháp luật; thí điểm việc đánh giá, chấm điểm (KPI) trong công tác xây dựng pháp luật từ quý III/2026, gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan và đơn vị chủ trì. Tăng cường công tác truyền thông, chủ động hơn nữa việc tổ chức truyền thông để nhân dân hiểu, dễ dàng thực hiện, tạo sự đồng thuận xã hội.

Thủ tướng cũng yêu cầu hết sức quan tâm đến lực lượng cán bộ pháp chế; chủ động áp dụng các chính sách đặc thù theo quy định để thu hút, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tham gia các nhiệm vụ, hoạt động xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng của các dự án luật.

Thủ tướng lưu ý, Bộ Tư pháp, các bộ ngành tiếp tục tập trung rà soát hệ thống pháp luật, nhất là những vấn đề cấp bách nổi lên để kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện; cũng như chú ý rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan tới vận hành tổ chức, bộ máy theo mô hình mới.

Đối với việc ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành, Thủ tướng đề nghị các đồng chí Bộ trưởng, Trưởng ngành trực tiếp rà soát, bảo đảm luật chỉ giao Chính phủ quy định chi tiết những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ và quán triệt nguyên tắc: Hạn chế việc ban hành quá nhiều văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; mỗi chủ thể chỉ ban hành một văn bản để quy định chi tiết các nội dung được giao.

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chấn chỉnh tình trạng chậm ban hành quy định chi tiết thi hành, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp, các Bộ trưởng, Trưởng ngành tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành ngay 15 văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực và 45 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc hoàn thành phải ngay trong tháng 6/2026.