Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Tài chính – Chứng khoán

Tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ về xử lý nợ xấu

Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng chính thức hết hiệu lực kể từ ngày 1/1/2024. Trong khi đó, một số quy định cốt lõi chưa được luật hóa trong Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024. Theo phản ánh của các tổ chức tín dụng, khoảng trống pháp lý này đang gây nhiều trở ngại trong xử lý nợ xấu, làm gián đoạn dòng chảy tín dụng và ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp.
Toàn cảnh cuộc tọa đàm.
Toàn cảnh cuộc tọa đàm.

Làm sao để “lấp” khoảng trống pháp lý đó và cần có những giải pháp nào nhằm bảo đảm tính khả thi của các chính sách, cũng như tính đồng bộ, thống nhất giữa các quy định pháp luật; định hướng hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý nợ xấu trong bối cảnh Nghị quyết 42 hết hiệu lực,... đã được thảo luận chuyên sâu tại cuộc tọa đàm “Tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ về xử lý nợ xấu” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức ngày 21/4, tại Hà Nội.

“Chặn đứng” tư tưởng chây ỳ

Phát biểu khai mạc cuộc tọa đàm, Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân Lê Thanh Kim nhấn mạnh, Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng được Quốc hội ban hành năm 2017 trong bối cảnh đặc biệt. Thời điểm đó, tỷ lệ nợ xấu chưa xử lý và nợ tiềm ẩn nguy cơ thành nợ xấu lên đến 10% tổng dư nợ cho vay của các tổ chức tín dụng. Khung pháp lý thiếu đồng bộ, nhiều khoảng trống và hiệu quả thấp, gây khó khăn cho các tổ chức tín dụng trong xử lý nợ.

“Sau hơn 6 năm triển khai, Nghị quyết 42 đã cho thấy vai trò quan trọng trong việc tạo lập cơ chế pháp lý đặc thù, góp phần đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu. Nhiều chỉ số tích cực đã được ghi nhận: các ngân hàng xử lý được số nợ xấu nhiều hơn; tỷ lệ khách hàng tự nguyện trả nợ gia tăng; các hình thức xử lý như phát mại tài sản bảo đảm được đẩy mạnh. Quan trọng hơn, nghị quyết đã góp phần bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng, ổn định kinh tế vĩ mô và đưa các tài sản “bất động” trở lại phục vụ nền kinh tế”, ông Lê Thanh Kim khẳng định.

Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1/2024, Nghị quyết 42 chính thức hết hiệu lực; trong khi đó, một số quy định cốt lõi chưa được luật hóa trong Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024 như: quyền thu giữ tài sản bảo đảm, quy định về kê biên tài sản thi hành án, hay việc hoàn trả tài sản là vật chứng trong các vụ án hình sự,...

Theo phản ánh của các tổ chức tín dụng, khoảng trống pháp lý này đang gây nhiều trở ngại trong xử lý nợ xấu, làm gián đoạn dòng chảy tín dụng và ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp.

Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Nguyễn Quốc Hùng, Nghị quyết 42 hết hiệu lực ảnh hưởng rất lớn đến việc thu hồi và xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

Thống kê cho thấy, đến cuối tháng 12/2024, tổng nợ xấu của các tổ chức tín dụng khoảng 1.030 triệu tỷ đồng. Đáng lo ngại, trong 2 tháng đầu năm 2025, nợ xấu tăng rất nhanh, tăng thêm khoảng 34.000 tỷ đồng, nâng tổng nợ xấu lên khoảng 1.064 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tốc độ xử lý nợ xấu chỉ đạt khoảng 15.000 tỷ đồng do các tổ chức tín dụng trích dự phòng rủi ro để xử lý.

“Chúng ta đều có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhưng đồng nghĩa với việc bảo vệ cho cái sai. Người vay có nghĩa vụ trả nợ đúng cam kết, thay vì vay xong rồi cố tình trây ỳ, trốn tránh trách nhiệm, chỉ trả gốc mà không trả lãi, hoặc thậm chí tham gia các hội nhóm kêu gọi bùng nợ”, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng chia sẻ.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực, tiến trình xử lý nợ xấu và thu hồi tài sản bảo đảm đang đối mặt với nhiều rào cản pháp lý. Điều này không chỉ gây rủi ro cho ngân hàng mà còn làm xấu đi văn hóa kinh doanh, gây ảnh hưởng tới mối quan hệ giữa tổ chức tín dụng với doanh nghiệp và người gửi tiền.

Vì vậy, các doanh nghiệp cần nhận thức rõ rằng khi vay vốn là đang sử dụng tiền của người gửi tiết kiệm, chứ không phải "tiền của ông chủ ngân hàng"; họ phải có trách nhiệm trả nợ đúng hạn.

“Lấp” lỗ hổng pháp lý

Tiến sĩ Lê Duy Bình cũng nhấn mạnh, việc hoàn thiện hành lang pháp lý về xử lý nợ xấu không chỉ là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn, mà còn là điều kiện tiên quyết để giải phóng nguồn lực lớn đang bị "giam giữ" trong hệ thống ngân hàng. Theo đó, với tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế hiện khoảng hơn 16 triệu tỷ đồng, nếu tỷ lệ nợ xấu vào khoảng 6-7% thì con số tuyệt đối lên tới hơn 1 triệu tỷ đồng - tương đương gần 40 tỷ USD. Đây là nguồn vốn không được sử dụng hiệu quả, trở thành vốn "chết".

Tiến sĩ Lê Duy Bình phát biểu ý kiến tại cuộc tọa đàm.

Tiến sĩ Lê Duy Bình phát biểu ý kiến tại cuộc tọa đàm.

“Tỷ lệ nợ xấu 6% là con số rất cao nếu so với mức trung bình 2-3% của các nền kinh tế đang phát triển. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng và tạo áp lực lớn trong việc trích lập dự phòng rủi ro - yếu tố đẩy lãi suất cho vay tăng cao”, ông Bình cho hay.

Đồng thời, ông Lê Duy Bình cũng khẳng định, dù theo hướng sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng hay ban hành một đạo luật riêng, thì mục tiêu cuối cùng vẫn là tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, rõ ràng, hiệu quả, bảo vệ lợi ích chính đáng của tất cả các bên liên quan. Bởi điều này, không chỉ phục vụ mục tiêu xử lý nợ xấu trước mắt mà còn thiết lập một trật tự kỷ cương bền vững trong quan hệ tín dụng - yếu tố sống còn của nền kinh tế hiện đại.

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước sửa Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, luật hóa một số quy định tại Nghị quyết 42. Dự kiến, dự thảo Luật này sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trong Phiên họp thứ 44 đang diễn ra, trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp vào tháng 5 tới đây.

Thực hiện yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đã xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng, đề xuất luật hóa 3 nhóm chính sách tại Nghị quyết 42, gồm: các tổ chức tín dụng được quyền thu giữ tài sản bảo đảm trong trường hợp có thỏa thuận đồng ý giữa khách vay và tổ chức tín dụng; tài sản của bên phải thi hành án đang được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho khoản nợ xấu chỉ bị kê biên trong trường hợp thi hành bản án, quyết định về cấp dưỡng, bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc được sự đồng ý của các tổ chức tín dụng.

Đối với tài sản bảo đảm là vật chứng trong vụ án hình sự - sau khi hoàn tất thủ tục xác nhận chứng cứ và xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý và thi hành án thì cơ quan tiến hành tố tụng hoàn trả vật chứng này cho các tổ chức tín dụng.

Tại tọa đàm, các đại biểu cũng đã tập trung thảo luận về 3 nội dung chính: thực trạng và thách thức trong xử lý nợ xấu sau khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực; đánh giá tác động và tính khả thi của các đề xuất chính sách trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng; đề xuất giải pháp để xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và hiệu quả, vừa bảo đảm quyền lợi các tổ chức tín dụng, vừa bảo vệ lợi ích hợp pháp của người vay, các bên liên quan và toàn nền kinh tế.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều áp lực, nợ xấu tiếp tục diễn biến phức tạp, việc hoàn thiện khung pháp lý cho xử lý nợ xấu không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, mà còn là động lực quan trọng giúp khơi thông dòng vốn, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Bài và ảnh: HỒNG ANH

Tin liên quan

Nghị quyết 42/2017/QH14 xử lý nợ xấu tổ chức tín dụng hoàn thiệp khung pháp lý dư nợ tín dụng

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Việt Nam trao đổi với lãnh đạo S&P Dow Jones Indices.

Tăng cường hợp tác phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam

Trong khuôn khổ chương trình công tác ở Hoa Kỳ, tại New York, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương có buổi làm việc với lãnh đạo S&P Dow Jones Indices (S&P DJI), trao đổi về sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, các giải pháp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế.

Thị trường bảo hiểm nhân thọ phải chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển chất lượng

Thị trường bảo hiểm nhân thọ phải chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển chất lượng

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh và những bất cập làm suy giảm niềm tin, thị trường bảo hiểm nhân thọ cần chuyển sang phát triển chất lượng. Theo bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), sự chuyển đổi phải bắt đầu từ sản phẩm minh bạch, tư vấn trung thực và bảo đảm quyền lợi khách hàng.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 26/8: Cổ phiếu ngân hàng tăng trần, VN-Index vượt mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 26/8, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Lực cầu gia tăng mạnh tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là bất động sản, ngân hàng và chứng khoán, đã đóng góp đáng kể vào đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 29,91 điểm (+1,67%), lên mức 1.821,32 điểm.

Hộ kinh doanh được tạo thuận lợi trong kê khai, tính và nộp thuế. (Ảnh: TL)

Giảm 30% thuế thu nhập, tạo sức bật cho khu vực kinh doanh nhỏ

Giảm 30% số thuế thu nhập trong 2 năm 2026-2027, cùng việc mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cải thiện dòng tiền, giảm chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, cần kiểm soát việc chia nhỏ doanh thu, không để ngưỡng 10 tỷ đồng trở thành “điểm gãy” làm sai lệch hành vi kinh doanh.

Phiên thảo luận hội nghị.

Đầu tư qua quỹ, hướng đi chuyên nghiệp trong kỷ nguyên số

Tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa tổ chức Hội nghị “Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ”, nhằm phổ biến kiến thức về chứng khoán và thị trường chứng khoán, đồng thời giới thiệu lợi ích, phương thức tham gia đầu tư thông qua các quỹ tới công chúng.

Ảnh chụp màn hình bài báo đối tượng lừa đảo giả mạo hình ảnh của phóng viên báo chí và nhân viên Vietcombank. (Ảnh: Vietcombank)

Cảnh báo thủ đoạn giả mạo báo chí và thương hiệu Vietcombank để dụ dỗ đầu tư nền tảng tiền số trái phép

Ngân hàng Vietcombank vừa phát đi cảnh báo mới nhất, theo đó, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn kẻ gian sử dụng trí tuệ nhân tạo để dựng bài báo, hình ảnh và lời chứng thực giả mạo Vietcombank nhằm lôi kéo khách hàng nạp tiền vào nền tảng đầu tư tiền số không được cấp phép.

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

Kết phiên giao dịch 25/8, VN-Index tăng 2,63 điểm (+0,15%) lên mức 1.791,41 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.800 điểm. VN-Index đã có 4 phiên tăng điểm liên tiếp từ vùng giá quanh 1.720 điểm lên vùng giá 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về điều chỉnh với 222 mã giảm giá, 88 mã tăng giá và 58 mã giữ giá tham chiếu.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Chứng khoán ngày 24/8: Cổ phiếu bất động sản dẫn sóng, VN-Index bật tăng gần 21 điểm

Phiên giao dịch ngày 24/8, sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm bất động sản, năng lượng và nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn với các mã VIC, VHM, VPB, HPG, GAS và BSR đóng góp đáng kể cho đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index cửa tăng 20,66 điểm (+1,17%), lên mức 1.788,78 điểm.

(Ảnh minh họa)

Chứng khoán ngày 21/8: VN-Index bật tăng mạnh, nhóm chứng khoán đồng loạt bứt phá

Phiên giao dịch ngày 21/8, thị trường chứng khoán Việt Nam khởi sắc khi VN-Index tăng 1,95%, lên 1.768,12 điểm. Nhiều nhóm cổ phiếu quan trọng đồng loạt tăng mạnh như dịch vụ tài chính tăng 5%, ngân hàng 2,13%, bán lẻ 2,49%. Đồng thời, thanh khoản 3 sàn đạt hơn 19.539 tỷ đồng và khối ngoại mua ròng hơn 61 tỷ đồng.

Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. (Ảnh: KHÔI MINH)

Chuẩn hóa sổ sách, chủ động phòng ngừa rủi ro thuế

Ngày 19/8, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. Hội nghị cập nhật chính sách thuế, trao đổi giải pháp chuẩn hóa hồ sơ, chứng từ, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 19/8: Cổ phiếu tài chính gây áp lực, VN-Index giảm hơn 5 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/8, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Áp lực bán gia tăng ở các nhóm chủ chốt như tài chính, bất động sản, năng lượng... khiến VN-Index mất 5,33 điểm, đóng cửa tại 1.726,69 điểm. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 685 tỷ đồng, tập trung tại VIC, STB, VPB, GMD và VCB.