Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Tài chính – Chứng khoán

Tạo dựng chuẩn mực thống nhất trong hoạt động thu hồi nợ

Trong bối cảnh hệ thống tài chính-ngân hàng đang đối diện với áp lực gia tăng từ nợ tiềm ẩn và yêu cầu mở rộng tín dụng phục vụ phát triển kinh tế, việc thiết lập một chuẩn mực thống nhất trong hoạt động thu hồi nợ không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu mang tính cấu trúc.

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phát biểu tại hội nghị.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phát biểu tại hội nghị.

Sự ra đời của Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ đánh dấu một bước chuyển quan trọng: từ quản trị bằng quy định sang quản trị bằng chuẩn mực, từ hành xử đơn lẻ sang một hệ giá trị chung của toàn ngành.

Chuẩn hóa hành vi, yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn

Phát biểu ý kiến tại Hội nghị triển khai Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phối hợp IFC tổ chức ngày 20/4, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam khẳng định, việc ban hành Bộ Quy tắc là cần thiết nhằm tạo chuẩn mực thống nhất, nâng cao tính minh bạch, văn minh và tạo sự đồng cảm của xã hội đối với hoạt động ngân hàng.

Nhìn lại bối cảnh ba năm gần đây, có thể thấy hoạt động tín dụng đã mở rộng đáng kể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn sau đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, sự gia tăng về quy mô tín dụng cũng kéo theo hệ quả tất yếu: áp lực thu hồi nợ gia tăng, đặc biệt khi một bộ phận khách hàng mất khả năng thanh toán hoặc trì hoãn nghĩa vụ tài chính. Thực tiễn này đã bộc lộ những "khoảng trống" trong cách thức triển khai thu hồi nợ. Trong một số trường hợp, các biện pháp áp dụng chưa thực sự chuẩn mực, gây tác động tiêu cực đến hình ảnh của ngành ngân hàng.

Đây không chỉ là vấn đề nghiệp vụ, mà còn liên quan đến niềm tin, yếu tố cốt lõi của hệ thống tài chính. Theo nhiều ý kiến, về mặt pháp lý, hệ thống ngân hàng Việt Nam không thiếu công cụ. Hành lang pháp lý hiện hành đã tương đối đầy đủ, từ Luật, Nghị định, Thông tư đến các văn bản hướng dẫn. Đặc biệt, các tổ chức tín dụng đã được trao quyền thu giữ tài sản bảo đảm, một quyền hạn quan trọng trong xử lý nợ. Nhưng vấn đề cốt lõi, như Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng thẳng thắn đặt ra, không nằm ở quyền có hay không, mà nằm ở cách thức thực thi: làm thế nào để việc thu hồi nợ vừa hiệu quả, vừa nhận được sự chia sẻ, đồng cảm của xã hội.

Chính từ yêu cầu thực tiễn đó, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan liên quan và các tổ chức quốc tế, đặc biệt là IFC, xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ, cùng với Sổ tay tái cấu trúc nợ ngoài tòa. Bộ Quy tắc được ban hành ngày 31/3/2026 theo Quyết định số 15/QĐ-HHNH, là kết quả của một quá trình chuẩn bị công phu, với sự tham gia góp ý của nhiều cơ quan như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao.

Điểm đáng chú ý, dù không phải là văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Quy tắc lại mang tính định hướng hành vi rất rõ ràng. Đây chính là "khoảng trống" mà pháp luật khó có thể bao quát: chuẩn hóa cách ứng xử trong những tình huống cụ thể, nơi ranh giới giữa “đúng luật” và “đúng chuẩn mực” không phải lúc nào cũng trùng khớp.

Theo ông Nguyễn Hưng Quang, Phó Trưởng Ban soạn thảo, Bộ Quy tắc gồm 3 chương, 11 điều, quy định cụ thể từ phạm vi áp dụng, nguyên tắc thu hồi nợ đến các chuẩn mực ứng xử đối với khách hàng. Trong đó, nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi: tuân thủ pháp luật, minh bạch thông tin, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, bảo mật dữ liệu và bảo vệ hình ảnh tổ chức tín dụng.

Đáng lưu ý, Bộ Quy tắc đặt ra các giới hạn rõ ràng đối với hành vi thu hồi nợ. Những hành vi như đe dọa, quấy rối, cung cấp thông tin sai lệch hay xâm phạm quyền riêng tư đều bị nghiêm cấm. Điều này không chỉ nhằm bảo vệ khách hàng, mà còn bảo vệ chính hệ thống tín dụng khỏi những rủi ro về uy tín và pháp lý.

Hướng tới hệ sinh thái tín dụng bền vững

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Đình Đức, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tài chính Tiêu dùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Tài chính TNHH HD Saison cho rằng, hoạt động thu hồi nợ là một cấu phần quan trọng của hệ thống tín dụng, nhưng cũng là lĩnh vực nhạy cảm, dễ gây hiểu lầm trong xã hội nếu thiếu chuẩn mực thống nhất.

toan-canh-hoi-nghi-trien-khai-219.jpg
Toàn cảnh Hội nghị triển khai Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ.

Theo ông Đức, hiệu quả thu hồi nợ không đến từ việc gia tăng tần suất tiếp cận, mà từ cách tiếp cận phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể. Điều này đặt ra một yêu cầu cao hơn: không chỉ “làm đúng”, mà còn phải “làm đúng cách”. Nói cách khác, chuẩn mực ứng xử không phải là một bộ quy định cứng nhắc, mà là một hệ quy chiếu để điều chỉnh hành vi trong những tình huống đa dạng và phức tạp của thực tế. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, mỗi tổ chức tín dụng không thể chỉ dừng lại ở việc “sao chép” Bộ Quy tắc, mà phải chuyển hóa thành quy định nội bộ, đào tạo nhân sự, thiết lập cơ chế giám sát và kiểm soát thực thi. Nếu không có sự nhất quán trong toàn hệ thống, Bộ Quy tắc sẽ chỉ dừng lại ở mức khuyến nghị, thay vì trở thành một chuẩn mực vận hành thật sự.

Một khía cạnh khác cần được nhìn nhận thẳng thắn là sự cân bằng giữa quyền lực của tổ chức tín dụng và trách nhiệm đối với xã hội. Việc trao quyền thu giữ tài sản bảo đảm cho các tổ chức tín dụng là một bước tiến quan trọng trong hoàn thiện khung pháp lý. Tuy nhiên, quyền lực càng lớn thì yêu cầu về chuẩn mực thực thi càng cao. Nếu quyền lực được sử dụng thiếu kiểm soát, hệ quả không chỉ là những vụ việc đơn lẻ, mà là sự xói mòn niềm tin đối với toàn bộ hệ thống ngân hàng. Ngược lại, nếu quyền lực được đặt trong khuôn khổ của chuẩn mực ứng xử minh bạch, nhân văn, thì đây sẽ là nền tảng để củng cố niềm tin, một yếu tố sống còn của hoạt động tín dụng.

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng cũng nhấn mạnh một điểm không thể bỏ qua, đó là trách nhiệm của người đi vay. Không thể chấp nhận tình trạng khách hàng có khả năng trả nợ nhưng cố tình chây ì, trì hoãn hoặc tạo tranh chấp để né tránh nghĩa vụ. Đây là một thực tế cần được nhìn nhận khách quan. Một hệ thống tín dụng lành mạnh không thể chỉ dựa vào chuẩn mực của bên cho vay, mà phải có sự tuân thủ từ cả phía người vay.

HỒNG ANH

Tin liên quan

xử lý nợ xấu thu hồi nợ minh bạch thi hành án Bộ quy tắc

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Việt Nam trao đổi với lãnh đạo S&P Dow Jones Indices.

Tăng cường hợp tác phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam

Trong khuôn khổ chương trình công tác ở Hoa Kỳ, tại New York, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương có buổi làm việc với lãnh đạo S&P Dow Jones Indices (S&P DJI), trao đổi về sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, các giải pháp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế.

Thị trường bảo hiểm nhân thọ phải chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển chất lượng

Thị trường bảo hiểm nhân thọ phải chuyển từ tăng trưởng nóng sang phát triển chất lượng

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh và những bất cập làm suy giảm niềm tin, thị trường bảo hiểm nhân thọ cần chuyển sang phát triển chất lượng. Theo bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), sự chuyển đổi phải bắt đầu từ sản phẩm minh bạch, tư vấn trung thực và bảo đảm quyền lợi khách hàng.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 26/8: Cổ phiếu ngân hàng tăng trần, VN-Index vượt mốc 1.800 điểm

Phiên giao dịch ngày 26/8, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Lực cầu gia tăng mạnh tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là bất động sản, ngân hàng và chứng khoán, đã đóng góp đáng kể vào đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 29,91 điểm (+1,67%), lên mức 1.821,32 điểm.

Hộ kinh doanh được tạo thuận lợi trong kê khai, tính và nộp thuế. (Ảnh: TL)

Giảm 30% thuế thu nhập, tạo sức bật cho khu vực kinh doanh nhỏ

Giảm 30% số thuế thu nhập trong 2 năm 2026-2027, cùng việc mở rộng phạm vi áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cải thiện dòng tiền, giảm chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, cần kiểm soát việc chia nhỏ doanh thu, không để ngưỡng 10 tỷ đồng trở thành “điểm gãy” làm sai lệch hành vi kinh doanh.

Phiên thảo luận hội nghị.

Đầu tư qua quỹ, hướng đi chuyên nghiệp trong kỷ nguyên số

Tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa tổ chức Hội nghị “Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ”, nhằm phổ biến kiến thức về chứng khoán và thị trường chứng khoán, đồng thời giới thiệu lợi ích, phương thức tham gia đầu tư thông qua các quỹ tới công chúng.

Ảnh chụp màn hình bài báo đối tượng lừa đảo giả mạo hình ảnh của phóng viên báo chí và nhân viên Vietcombank. (Ảnh: Vietcombank)

Cảnh báo thủ đoạn giả mạo báo chí và thương hiệu Vietcombank để dụ dỗ đầu tư nền tảng tiền số trái phép

Ngân hàng Vietcombank vừa phát đi cảnh báo mới nhất, theo đó, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn kẻ gian sử dụng trí tuệ nhân tạo để dựng bài báo, hình ảnh và lời chứng thực giả mạo Vietcombank nhằm lôi kéo khách hàng nạp tiền vào nền tảng đầu tư tiền số không được cấp phép.

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

[Infographic] Chứng khoán ngày 25/8: VN-Index tăng 2,63 điểm, thanh khoản thị trường tăng

Kết phiên giao dịch 25/8, VN-Index tăng 2,63 điểm (+0,15%) lên mức 1.791,41 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.800 điểm. VN-Index đã có 4 phiên tăng điểm liên tiếp từ vùng giá quanh 1.720 điểm lên vùng giá 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về điều chỉnh với 222 mã giảm giá, 88 mã tăng giá và 58 mã giữ giá tham chiếu.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Chứng khoán ngày 24/8: Cổ phiếu bất động sản dẫn sóng, VN-Index bật tăng gần 21 điểm

Phiên giao dịch ngày 24/8, sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm bất động sản, năng lượng và nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn với các mã VIC, VHM, VPB, HPG, GAS và BSR đóng góp đáng kể cho đà tăng của các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index cửa tăng 20,66 điểm (+1,17%), lên mức 1.788,78 điểm.

(Ảnh minh họa)

Chứng khoán ngày 21/8: VN-Index bật tăng mạnh, nhóm chứng khoán đồng loạt bứt phá

Phiên giao dịch ngày 21/8, thị trường chứng khoán Việt Nam khởi sắc khi VN-Index tăng 1,95%, lên 1.768,12 điểm. Nhiều nhóm cổ phiếu quan trọng đồng loạt tăng mạnh như dịch vụ tài chính tăng 5%, ngân hàng 2,13%, bán lẻ 2,49%. Đồng thời, thanh khoản 3 sàn đạt hơn 19.539 tỷ đồng và khối ngoại mua ròng hơn 61 tỷ đồng.

Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. (Ảnh: KHÔI MINH)

Chuẩn hóa sổ sách, chủ động phòng ngừa rủi ro thuế

Ngày 19/8, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức Hội nghị đối thoại về thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và chuẩn hóa sổ sách kế toán. Hội nghị cập nhật chính sách thuế, trao đổi giải pháp chuẩn hóa hồ sơ, chứng từ, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 19/8: Cổ phiếu tài chính gây áp lực, VN-Index giảm hơn 5 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/8, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Áp lực bán gia tăng ở các nhóm chủ chốt như tài chính, bất động sản, năng lượng... khiến VN-Index mất 5,33 điểm, đóng cửa tại 1.726,69 điểm. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 685 tỷ đồng, tập trung tại VIC, STB, VPB, GMD và VCB.