Tại kế hoạch thực hiện Đề án xây dựng và quản lý Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã xác định mục tiêu đến năm 2026, 100% số hồ sơ quy hoạch Thủ đô được số hóa trên nền tảng công nghệ GIS (hệ thống thông tin địa lý).
Kế hoạch của thành phố đề ra các mục tiêu, như: 100% văn bản điện tử của cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch các loại bao gồm cả cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành theo quy định được thu thập, tạo lập; 30% cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch các loại bao gồm cả cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành theo quy định được xây dựng trên nền tảng công nghệ ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS hóa.
Đến năm 2030, 100% cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch các loại bao gồm cả cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành của thành phố hoặc thuộc trách nhiệm thành phố theo quy định được thu thập, xây dựng trên nền tảng công nghệ ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS hóa; hoàn thành đầu tư 100% các phần mềm, ứng dụng cho phép các cơ quan nhà nước, các tổ chức, doanh nghiệp, người dân tra cứu, tiếp cận thông tin.
Đến năm 2035, 100% cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch các loại bao gồm cả cơ sở dữ liệu hồ sơ quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành được thu thập, xây dựng trên nền tảng công nghệ ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS hóa.
Đây là những mục tiêu lớn, đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết, thậm chí là thách thức, như: Hạ tầng, nhân lực, dữ liệu và khung pháp lý… Đại diện Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội cho biết, kỳ vọng của công tác này là nhằm giúp người dân, doanh nghiệp có thể tra cứu dữ liệu theo nhu cầu và tự kiểm tra thông tin tới từng số nhà, thửa đất. Với khối lượng quy hoạch khổng lồ, để thực hiện số hóa là công việc rất phức tạp, yêu cầu cao.
Kinh nghiệm từ Hàn Quốc cho thấy, hệ thống GIS quốc gia đã giúp Seoul giảm 25% thời gian xử lý dữ liệu quy hoạch. Tại Việt Nam việc ứng dụng hệ thống GIS đã bước đầu được áp dụng tại một số đơn vị tư vấn và quản lý quy hoạch đô thị. Đồ án Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã sử dụng công nghệ GIS phân tích không gian để hỗ trợ công tác lập quy hoạch.
Các kết quả phân tích GIS đã đóng góp cho việc nghiên cứu lập quy hoạch chung. Cơ sở dữ liệu GIS chia thành các chủ đề và các lớp thực thể bao gồm 50 lớp dữ liệu theo các chuyên đề: Địa giới hành chính; hệ thống giao thông (đường bộ, đường sắt); các dự án đầu tư...
Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, Sở Quy hoạch- Kiến trúc và các cơ quan liên quan đang khẩn trương triển khai công tác chuẩn bị, có nhiều vấn đề khó cần sự bài bản. Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho rằng, để thực hiện việc số hóa dữ liệu quy hoạch, thành phố nên thuê các doanh nghiệp công nghệ triển khai giải pháp ứng dụng công nghệ số.
Tuy nhiên, trên thực tế, không khó để nhìn ra những khó khăn, vướng mắc trong quy trình, thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà tư vấn về công nghệ. Nhiều quy định pháp luật hiện không còn phù hợp, nhất là trong lĩnh vực chuyển đổi số, số hóa dữ liệu.
Để đạt mục tiêu số hóa dữ liệu quy hoạch đòi hỏi hạ tầng công nghệ mạnh mẽ, bao gồm máy chủ, phần mềm chuyên dụng và hệ thống lưu trữ dữ liệu. Hà Nội cần có được nền tảng GIS đồng bộ và máy chủ đủ khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, nhất là với quy mô đô thị hơn 8,4 triệu dân. Trước hết, phần mềm dữ liệu từ các cơ quan quản lý dữ liệu quy hoạch, đất đai; từ bản đồ địa chính, quy hoạch giao thông, hạ tầng kỹ thuật, các khu chức năng… của thành phố phải tương thích.
Sự phân tán về dữ liệu, thiếu tương thích giữa các cơ quan là một trong những trở ngại lớn nhất. Bên cạnh đó, việc áp dụng GIS trong quy hoạch còn thiếu hướng dẫn kỹ thuật cụ thể, gây khó khăn cho các địa phương trong đó có Hà Nội. Việc vận hành GIS đòi hỏi đội ngũ chuyên gia am hiểu cả quy hoạch đô thị và công nghệ thông tin, trong khi các trường đại học hiện nay chưa đào tạo đủ chuyên gia kết hợp giữa hai lĩnh vực này. Để khắc phục, Hà Nội cần đẩy mạnh đào tạo và thu hút nhân tài.
Ngày 5/6, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định số 155/QĐ-UBND về triển khai Đề án “Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung từ số hóa tài liệu tập trung của các cơ quan trên địa bàn Thành phố Hà Nội”. Đây cũng là cơ sở quan trọng để thực hiện Đề án xây dựng và quản lý Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch.
Đối với hạng mục xây dựng Kho cơ sở dữ liệu hành chính dùng chung, Ủy ban nhân dân thành phố giao Trung tâm Phục vụ hành chính công triển khai và tiến hành các thủ tục đầu tư theo quy định, bảo đảm hiệu quả, hoàn thành trong năm 2025 và chính thức đưa vào sử dụng từ tháng 2/2026.
