Cùng với việc mở rộng hệ thống cơ sở lưu trú cả về chất và lượng, công tác phát triển nguồn nhân lực du lịch, nhất là nhân lực trực tiếp phục vụ, luôn được tỉnh chú trọng đẩy mạnh.
Mở rộng hệ thống cơ sở lưu trú
Nhiều năm trở lại đây, hệ thống cơ sở lưu trú của tỉnh đã được cải thiện mạnh mẽ. Năm 2026, toàn tỉnh có 317 cơ sở lưu trú được công nhận, tăng mạnh so với số lượng 220 cơ sở vào năm 2020. Chất lượng của hệ thống lưu trú cũng cao hơn với 2 khách sạn 5 sao, 1 khách sạn 3 sao, 5 khách sạn 2 sao, 16 khách sạn 1 sao cùng nhiều khách sạn, nhà nghỉ, homestay, bãi cắm trại...
Mô hình du lịch cộng đồng đã thể hiện là hướng đi đúng trong phát triển du lịch tại Lạng Sơn. Toàn tỉnh hiện có 6 điểm du lịch cộng đồng được công nhận (Hữu Liên, Yên Thịnh, Quỳnh Sơn, Vũ Lăng, Mông Ân, Hoan Trung) với 60 hộ kinh doanh dịch vụ homestay được thẩm định, tăng 30 hộ so với năm 2021. Ngày càng nhiều hộ gia đình chủ động vay vốn ngân hàng, nâng cấp cải tạo khuôn viên, nhà ở của mình, coi phát triển du lịch trở thành nguồn sinh kế bền vững, xóa đói giảm nghèo. Đáng chú ý, năm 2025 điểm du lịch cộng đồng Hữu Liên và Yên Thịnh nhận Giải thưởng Du lịch ASEAN; Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (xã Bắc Sơn) được Tổ chức Du lịch Thế giới Liên hợp quốc công nhận là “Làng du lịch tốt nhất năm 2025”... Đây cũng được xem là cú huých, để du lịch cộng đồng Lạng Sơn bứt phá.
Ngành du lịch Lạng Sơn xác định công tác phát triển nguồn nhân lực đóng vai trò cốt yếu. Ngày 15/8/2024, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 196 về “Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Lạng Sơn đến năm 2030”, với mục tiêu nâng cao nhận thức và trình độ chuyên môn cho cả đội ngũ cán bộ lẫn người dân làm du lịch. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức gần 60 lớp tập huấn, bồi dưỡng ngắn hạn dành cho cán bộ, người dân, doanh nghiệp với nội dung nâng cao nhận thức về phát triển du lịch bền vững, bảo vệ di sản, kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn hóa, văn minh trong du lịch... Thực hiện Kế hoạch số 196, số lượng học viên tham gia các chương trình đào tạo tăng đều qua các năm: Năm 2024 thu hút 1.015 người, đến năm 2025 tăng lên 1.200 người. Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo, bồi dưỡng được xây dựng đa dạng, bám sát thực tiễn cũng góp phần làm thay đổi chất lượng nguồn nhân lực du lịch của tỉnh.
Chuyên nghiệp hóa đội ngũ
Hiệu quả của các chương trình đào tạo nhân lực du lịch được các cơ sở, doanh nghiệp và người dân phản hồi rất tích cực. Theo bà Lý Thị Ngọc Ngoan, Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ du lịch Quỳnh Ngoan (xã Bắc Sơn), năng lực quản trị chính là yếu tố sống còn của các cơ sở cung cấp dịch vụ du lịch. “Qua việc học tập với các chuyên gia đầu ngành, chúng tôi đã tiếp thu được những kiến thức quản lý rất thiết thực, nhất là 7 tiêu chí tối thiểu để chuẩn hóa chất lượng cơ sở lưu trú, cũng như quy trình giao tiếp, ứng xử chuyên nghiệp với du khách”, bà Ngoan cho biết.
Bên cạnh đó, việc tổ chức học tập kinh nghiệm quản lý, phát triển du lịch cộng đồng tại các tỉnh bạn cũng được chú trọng. Tại các buổi học tập này, người dân và doanh nghiệp được hướng dẫn cụ thể việc thực hiện các tiêu chí về nhà ở, vệ sinh an toàn thực phẩm, ứng xử văn minh trong giao tiếp, công tác buồng, bàn, lễ tân... “Nhờ có các cuộc tập huấn, học tập kinh nghiệm, cùng với sự tư vấn của các chuyên gia, chất lượng phục vụ được cải thiện rõ rệt. Thu nhập của các hộ làm du lịch sau khi áp dụng chuẩn hóa cũng tăng cao. Hiện, làng du lịch của chúng tôi đã có 28 hộ đăng ký kinh doanh được thẩm định, tăng 23 hộ so với năm 2021”, ông Hoàng Thanh Hiếu, Trưởng phòng Văn hóa Xã hội xã Hữu Liên cho biết.
Hiện nay, nguồn nhân lực du lịch của Lạng Sơn đã phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Tỉnh hiện có hơn 8.500 người làm việc trong ngành du lịch, trong đó nguồn nhân lực trực tiếp là hơn 4.600 người (tăng hơn 1.000 người so với năm 2018); số người có trình độ trên đại học, đại học, cao đẳng là hơn 20% (tăng 5% so với năm 2018). Chất lượng nguồn nhân lực cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển ngành du lịch của tỉnh. Năm 2025, lượng khách tăng lên 4,4 triệu lượt, tổng thu ước đạt 4.500 tỷ đồng. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Lạng Sơn đã đón hơn 4,1 triệu lượt khách, tăng 33% so với cùng kỳ 2025; tổng thu ước đạt hơn 3.700 tỷ đồng...
Theo đồng chí Lưu Bá Mạc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thời gian tới, Sở sẽ tập trung tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật đối với các cơ sở lưu trú du lịch, qua đó kịp thời hướng dẫn, chấn chỉnh và nâng cao chất lượng quản lý, dịch vụ phục vụ du khách. Đối với nguồn nhân lực du lịch, tỉnh tập trung đa dạng hóa hình thức đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ. “Chúng tôi chú trọng theo hướng đào tạo tập trung, tổ chức các chương trình học tập kinh nghiệm, hội thi kỹ năng nghề; áp dụng tiêu chuẩn của khu vực và thế giới vào đào tạo cán bộ quản lý nhà nước cũng như nhân viên làm việc trong lĩnh vực du lịch...”, đồng chí Lưu Bá Mạc nói.
