Tầm nhìn của Đảng ta trong định hướng, phát triển văn hóa dân tộc

Trong các kỳ nghỉ lễ gần đây, tôi có thêm cơ hội chiêm nghiệm sự ngưỡng mộ, của bạn bè quốc tế đối với những thành tựu trong công cuộc đổi mới, sự phát triển của đất nước ta. Thật tự hào, đúng như lời cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhiều lần khẳng định: Ðất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày hôm nay.
Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)
Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)

Suy nghĩ sâu xa về vị thế đó, tôi thêm khâm phục tầm nhìn của Ðảng trong lĩnh vực phát triển văn hóa. Bởi suốt chặng đường lãnh đạo đất nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng với những chủ trương, đường lối xây dựng hệ thống chính trị và phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng và phát triển văn hóa cách mạng luôn là mối quan tâm hàng đầu trong tiến trình cách mạng, trong đường lối chính trị của Ðảng.

Ðề cương về Văn hóa Việt Nam được thông qua tại Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Ðảng tháng 2/1943, trong đó, Ðảng ta nhận thức rằng cách mạng văn hóa chính là làm thế nào để khơi dậy động lực phát triển của dân tộc, tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự cường. Trong diễn văn khai mạc hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhất năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định nền văn hóa mới của Việt Nam phải lấy hạnh phúc của nhân dân, của dân tộc làm cơ sở, “văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Ðây là kim chỉ nam cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tạo sự đoàn kết thống nhất tư tưởng, động viên văn nghệ sĩ nêu cao tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, quyết tâm giành độc lập, tự do cho dân tộc, thống nhất nước nhà. Dưới sự lãnh đạo kiên trì của Ðảng với đường lối phát triển văn hóa dân tộc, với tinh thần “văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận”, giai đoạn 1945-1975, văn hóa cách mạng Việt Nam đã có những đóng góp lớn lao, tạo nên sức mạnh tinh thần, tư tưởng to lớn cùng với sức mạnh chính trị, quân sự, kinh tế để chiến thắng các kẻ thù xâm lược, giành thắng lợi vẻ vang, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII năm 1998 xác định hai nhiệm vụ của văn hóa cách mạng thời kỳ mới. Ðó là: Xây dựng văn hóa Việt Nam phải lấy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc làm cơ sở, nền tảng. Xây dựng văn hóa Việt Nam cần phải học tập, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, bổ sung các giá trị mới.

Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI năm 2014 nhấn mạnh việc gắn mục tiêu xây dựng văn hóa với xây dựng con người, đồng thời mở rộng, làm rõ hơn các đặc trưng, thống nhất luận điểm “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, với các đặc trưng dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học”.

Văn kiện Ðại hội XIII xác định xây dựng và phát huy giá trị, sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam là một trong các nhiệm vụ trọng tâm và đột phá chiến lược. Phải phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam; đồng thời khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển của dân tộc, tinh thần yêu nước, tự hào, ý chí tự cường và lòng nhân ái, tinh thần đoàn kết, đồng thuận xã hội.

Văn kiện Ðại hội XIII xác định xây dựng và phát huy giá trị, sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam là một trong các nhiệm vụ trọng tâm và đột phá chiến lược.

Trong bối cảnh hiện nay, giữ gìn và phát triển văn hóa dân tộc đang đối diện với những thách thức lớn. Ðó là, tình trạng tham nhũng, tiêu cực, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của một bộ phận cán bộ, đảng viên, đã đi ngược lại, cản trở khát vọng vươn lên xây dựng đất nước.

Một số biểu hiện của sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, môi trường văn hóa có diễn biến phức tạp, làm gia tăng mâu thuẫn, xung đột xã hội, trái với truyền thống đoàn kết, gắn bó, nhân ái của dân tộc. Các vấn đề xã hội gây áp lực lớn đến phát triển kinh tế-xã hội, như già hóa dân số, chênh lệch giàu nghèo và trình độ phát triển, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu ngày càng nhanh với cường độ mạnh, khó lường, nhất là ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch Covid-19…

Trên cơ sở các quan điểm của Ðảng về phát triển văn hóa dân tộc, cần làm cho cả hệ thống chính trị và nhân dân nhận thức đầy đủ các thách thức tác động đến việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, để có tâm thế chủ động phòng ngừa và ứng phó hiệu quả; thực hiện những giải pháp đột phá nhằm ngăn chặn hiệu quả sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, đẩy lùi tiêu cực xã hội và các tệ nạn xã hội.

Các cấp ủy đảng, chính quyền cần chủ động và đầu tư phát triển bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Các giải pháp giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc phải được tích hợp các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm gắn tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, tạo môi trường và điều kiện phát triển lành mạnh.

Chính phủ cần quan tâm xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức ngành văn hóa, nhất là ở cơ sở, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Phổ cập rộng rãi các tác phẩm văn học, nghệ thuật, các chương trình giáo dục văn hóa, nghệ thuật truyền thống và hiện đại; mở rộng giao lưu, hợp tác văn hóa các nước và tổ chức quốc tế, đồng thời chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái trong lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn lãnh đạo Cần Thơ chúc mừng Lễ Sene Dolta tại chùa Khmer ở phường Mỹ Xuyên. Ảnh: MINH LUÂN

Đoàn lãnh đạo Cần Thơ thăm, chúc mừng Lễ Sene Dolta của đồng bào Khmer

Nhân dịp Lễ Sene Dolta của đồng bào Khmer (diễn ra từ ngày 10 đến 12/10), đoàn công tác của Thành ủy Cần Thơ do đồng chí Dương Sà Kha, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Sóc Trăng làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc mừng đồng bào Khmer tại xã Ngọc Tố và phường Mỹ Xuyên.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Triệu Lạc Tế. (Ảnh: DUY LINH)

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ thăm chính thức nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Thanh Mẫn sẽ thăm chính thức nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa từ ngày 11-15/10/2026.

Quốc kỳ tung bay trên bầu trời Thành phố Hồ Chí Minh dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bài 4: Xây nền vững chắc cho giai đoạn mới

Định hướng xây dựng mô hình phát triển xã hội hiện đại, toàn diện, bao trùm, bền vững, việc quản lý xã hội được xác định chuyển từ phương thức hành chính truyền thống, xử lý hậu quả phát sinh sang kết hợp hài hòa, hiệu quả với quản trị phát triển, kiến tạo xã hội chủ động, dựa trên dữ liệu, dự báo, phòng ngừa từ sớm từ xa. 

Biến nguồn lực người Việt toàn cầu thành sức mạnh phát triển quốc gia

Biến nguồn lực người Việt toàn cầu thành sức mạnh phát triển quốc gia

Sức mạnh của Việt Nam không chỉ nằm trong biên giới quốc gia, mà còn hiện diện ở bất cứ nơi nào có người Việt Nam sinh sống. Để nguồn lực hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài thực sự trở thành sức mạnh phát triển, điều cần thiết là một cách tiếp cận mới về kết nối, trọng dụng và tạo cơ hội cống hiến.

Xung lực mới thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với Lào, Campuchia

Xung lực mới thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với Lào, Campuchia

Nhận lời mời của Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Saleumxay Kommasith và Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Vương quốc Campuchia từ ngày 8 đến 10/10.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang)

Nghiên cứu, triển khai mô hình tàu bệnh viện tại Phú Quốc

Chiều 7/10, tại Trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ làm việc với ông César Louis-Philip Marseille, Tổng Giám đốc Công ty VAMED Engineering GmbH (Áo), thành viên Hội đồng quản trị Tập đoàn VAMED+WWH (Đức).

[Video] Thời sự 24h ngày 7/10/2026: Trung ương thảo luận Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

[Video] Thời sự 24h ngày 7/10/2026: Trung ương thảo luận Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Tổng thống Panama José Raúl Mulino; Hà Nội bổ sung thêm điểm bắn pháo hoa tối 10/10.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Panama Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Việt Nam)

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Panama

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Cộng hòa Panama José Raúl Mulino Quintero từ ngày 5-8/10, chiều 7/10, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã gặp, làm việc với Bộ trưởng Ngoại giao Panama Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez.

Đại tá Kpă Y Thạch, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk trao giải Nhất, Nhì, Ba cho các cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong hội thi. (Ảnh: DÂN QUÂN)

Nâng cao chất lượng Phó Đồn trưởng nghiệp vụ Biên phòng, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Ngày 7/10, tại Tiểu đoàn Huấn luyện-Cơ động (xã Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk tổ chức bế mạc Hội thi Phó Đồn trưởng nghiệp vụ giỏi năm 2026. Đại tá Kpă Y Thạch, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk dự và chủ trì lễ bế mạc.

Nhà nghiên cứu Uch Leang - quyền Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu Á-Phi và Trung Đông, Học viện Quan hệ Quốc tế Campuchia, Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, Chủ tịch Hội cựu sinh viên Campuchia từng học tại Việt Nam. (Ảnh: HUY VŨ)

Học giả Campuchia: Việt Nam và Campuchia cần chuyển hóa niềm tin chính trị thành những giá trị thiết thực

Nhân chuyến thăm chính thức Campuchia của Thủ tướng Lê Minh Hưng, nhà nghiên cứu Uch Leang có bài viết đăng trên Cổng thông tin điện tử của Học viện Hoàng gia Campuchia, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ chuyển hóa niềm tin chính trị và tình hữu nghị truyền thống giữa hai đất nước thành những kết quả hợp tác thiết thực.

Nghị quyết 23-NQ/TW: Tạo ra những cơ chế thực chất để cộng đồng phát huy vai trò chủ thể, trở thành nguồn lực chiến lược

Nghị quyết 23-NQ/TW: Tạo ra những cơ chế thực chất để cộng đồng phát huy vai trò chủ thể, trở thành nguồn lực chiến lược

Khẳng định, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong tư duy đối với cộng đồng kiều bào trong giai đoạn mới, Tiến sĩ Hoàng Thị Hồng Hà, Việt kiều tại Pháp kỳ vọng Nghị quyết sớm được cụ thể hóa thành những cơ chế có thể nhìn thấy, tiếp cận và sử dụng được trong thực tế.