Sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự bảo đảm cam kết trong CPTPP

Qua rà soát, một số quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự vẫn chưa tương thích với Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đòi hỏi cần có điều chỉnh để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đúng lộ trình thực hiện các cam kết trong CPTPP.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự. (Ảnh: DUY LINH)
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự. (Ảnh: DUY LINH)

Cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XV, chiều 20/10, các đại biểu thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Trình bày trước Quốc hội tờ trình về dự án luật, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí cho biết, qua rà soát, quy định tại khoản 1 Điều 155 và khoản 8 Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự chưa tương thích với Hiệp định CPTPP về nội dung liên quan đến việc cho phép cơ quan có thẩm quyền có thể khởi tố vụ án hình sự về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu mà không cần có yêu cầu của người bị hại. Từ đó, đặt ra yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung các quy định trên theo hướng bãi bỏ nội dung dẫn chiếu tới Điều 226 của Bộ luật Hình sự.

Hiệp định CPTPP chỉ đặt ra yêu cầu bỏ quy định khởi tố theo yêu cầu của bị hại đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu theo khoản 1 Điều 226 Bộ luật Hình sự tại khoản 1 Điều 155 và khoản 8 Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Tuy nhiên, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị thực hiện cơ chế này đối với cả chỉ dẫn địa lý, để bảo đảm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đối với chỉ dẫn địa lý tương tự như đối với nhãn hiệu, phù hợp với xu thế tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nói chung, nhất là trong bối cảnh ngày càng hội nhập sâu và toàn diện vào nền kinh tế thế giới như hiện nay.

Tán thành nội dung của dự án luật, bảo đảm cam kết quốc tế

Đồng tình với dự án luật, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang cho rằng, do yêu cầu thực tiễn đặt ra, việc dự thảo luật sửa đổi một số quy định liên quan sở hữu trí tuệ trong Bộ luật Tố tụng hình sự là để phù hợp với CPTPP, bảo đảm sự tương thích với các cam kết quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự bảo đảm cam kết trong CPTPP -0

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang phát biểu thảo luận tại tổ 9, chiều 20/10. (Ảnh: TRUNG HƯNG) 

Do vậy, việc xây dựng dự án luật và trình Quốc hội khóa XV xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ hai là hết sức cần thiết, nhằm bảo đảm đáp ứng yêu cầu về nội dung và đúng lộ trình thực hiện các cam kết trong CPTPP trong thời hạn 3 năm sau khi hiệp định có hiệu lực, tức là ngày 14/1/2022.

Trong báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban Tư pháp cũng tán thành với sự cần thiết ban hành và phạm vi sửa đổi của dự án luật với những lý do như đã nêu trong tờ trình của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, bảo đảm đúng lộ trình thực hiện cam kết của Việt Nam trong Hiệp định CPTPP và yêu cầu theo Nghị quyết số 72/2018/QH14 của Quốc hội.

Sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự bảo đảm cam kết trong CPTPP -0

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga. (Ảnh: DUY LINH) 

Về sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự về Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại và khoản 8 Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự về Căn cứ không khởi tố vụ án hình sự, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho biết, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nhận thấy, khoản 1 Điều 226 Bộ luật Hình sự quy định Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với cả nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý.

Hiệp định CPTPP quy định, các quốc gia thành viên cho phép cơ quan có thẩm quyền có thể chủ động thực hiện hành động pháp lý mà không cần có khởi kiện chính thức từ người thứ ba hay chủ thể quyền đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp về nhãn hiệu, Hiệp định không đặt ra yêu cầu đối với chỉ dẫn địa lý.

Như vậy, nếu sửa đổi, bãi bỏ nội dung dẫn chiếu đến toàn bộ khoản 1 Điều 226 của Bộ luật Hình sự như đề nghị của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao thì sẽ mở rộng hơn so với yêu cầu của Hiệp định CPTPP.

Qua thảo luận, đa số ý kiến Ủy ban Tư pháp đề nghị chỉ sửa đổi khoản 1 Điều 155, khoản 8 Điều 157 của Bộ luật Tố tụng hình sự để bãi bỏ nội dung dẫn chiếu tới khoản 1 Điều 226 của Bộ luật Hình sự về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, không sửa đổi quy định liên quan đến chỉ dẫn địa lý.

Các đại biểu cho rằng, chính sách hình sự nhất quán của Nhà nước ta từ trước đến nay là đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp về chỉ dẫn địa lý (thuộc loại tội ít nghiêm trọng), quy định tại khoản 1 các điều tương ứng của Bộ luật Hình sự, thì chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của bị hại là trên cơ sở cân nhắc lợi ích của bị hại, dành cho họ quyền lựa chọn xử lý hoặc không xử lý bằng biện pháp hình sự.

Trường hợp phạm tội có mức độ nghiêm trọng hơn thì theo quy định của pháp luật tố tụng từ trước đến nay, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chủ động khởi tố mà không phụ thuộc vào yêu cầu khởi tố của bị hại. Thực tiễn thực hiện các quy định này theo báo cáo tổng kết của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đều thuận lợi, hiện nay chỉ phát sinh vướng mắc duy nhất là Bộ luật Tố tụng hình sự chưa tương thích với Hiệp định CPTPP.

Xuất phát từ mục đích xây dựng dự án luật là bảo đảm cam kết của Việt Nam trong Hiệp định CPTPP, do đó, chỉ thực hiện đúng phạm vi yêu cầu của hiệp định về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, không đặt vấn đề đối với chỉ dẫn địa lý.

Ý kiến của Chính phủ, Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ; ý kiến tham gia thẩm tra của Ủy ban Pháp luật, Ủy ban Đối ngoại đều đề nghị cân nhắc kỹ việc sửa đổi này.

Bên cạnh đó, có ý kiến tán thành đề nghị của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vì cho rằng, Bộ luật Hình sự quy định hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với cả nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý trên cơ sở xác định các hành vi này có đặc điểm, tính chất, mức độ nguy hiểm tương đồng, do đó, cần được áp dụng thống nhất về chính sách xử lý.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cũng Lê Minh Trí cho biết, việc dự thảo luật sửa đổi khoản 1 Điều 155 và khoản 8 Điều 157 Bộ luật Tố tụng hình sự là để phù hợp với Hiệp định CPTPP. Do đó, dự thảo luật hoàn toàn tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị toàn quốc sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới". (Ảnh: Thanh tra Chính phủ)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Chiều 27/8, đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về...

Tiết mục tham gia vòng chung khảo Hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật giỏi trong lực lượng Công an cơ sở năm 2026 do Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức.

Giữ vững trận địa tư tưởng từ cơ sở

Các cuộc thi tuyên truyền viên cơ sở được tổ chức thời gian qua tại nhiều địa phương, đơn vị đã thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên, đoàn viên tham gia, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, góp phần đổi mới phương thức tuyên truyền, đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với nhân dân.

Đoàn Việt Nam làm việc với Trưởng Ban Nghiên cứu Chính sách LDP, Hạ Nghị sĩ Kobayashi Takayuki. (Ảnh: VOV)

Mở rộng không gian hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản

Trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản và tham dự Trao đổi Lý luận lần thứ 12 với Đảng Cộng sản Nhật Bản, trong hai ngày 25-26/8, tại Tokyo, Nhật Bản, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương gặp gỡ một số lãnh đạo cấp cao của Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (LDP)...

Đại sứ Cuba Rogelio Polanco Fuentes cùng bà Phương Song Liên và ông Nguyễn Xuân Phong.

Cuba trao Huy chương Hữu nghị cho 2 cựu lưu học sinh Việt Nam

Chiều 27/8, Đại sứ quán Cuba tại Hà Nội đã tổ chức trọng thể lễ trao tặng Huy chương Hữu nghị của Chủ tịch nước Cuba cho bà Phương Song Liên và ông Nguyễn Xuân Phong. Đây là sự ghi nhận đối với 2 cựu lưu học sinh Việt Nam vì những đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy tình hữu nghị đặc biệt giữa hai quốc gia.

Ban tổ chức trao Giấy chứng nhận tốt nghiệp khóa tập huấn cho các học viên. (Ảnh: Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài cung cấp)

Bế mạc Khóa tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài

Khép lại khóa tập huấn, với tâm huyết và tình yêu tiếng Việt, các thầy cô sẽ tiếp tục là những người gieo hạt, những nhịp cầu kết nối thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương, đồng thời góp phần giới thiệu hình ảnh, văn hóa và con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

[Video] Thời sự 24h ngày 27/8/2026: Thủ tướng Lê Minh Hưng: Năm học 2026-2027 phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng

[Video] Thời sự 24h ngày 27/8/2026: Thủ tướng Lê Minh Hưng: Năm học 2026-2027 phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Thủ tướng dự Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027; Chủ tịch Quốc hội dự lễ giới thiệu sách của nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; Trao huy hiệu 80 năm tuổi Đảng cho các Đảng viên lão thành tại các địa phương; Hà Nội cho phép thử nghiệm xe buýt tự hành, robotaxi.

Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống còn 2 bước: việc gia nhập Đoàn luật sư và đăng ký tập sự được gộp thành thủ tục gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư được gộp thành kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tạo bước phát triển mới về năng lực lãnh đạo và tự chỉnh đốn, tự đổi mới của Đảng

Chiều 27/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về sơ kết việc thực hiện Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/10/2021 và Đề án tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Một khu vực bị sạt lở đất ở Nepal. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Lũ quét và sạt lở tại khu vực biên giới giữa Nepal và Trung Quốc: Công dân Việt Nam cần lưu ý

Về tình hình lũ quét và sạt lở nghiêm trọng xảy ra tại khu vực biên giới giữa Nepal và Trung Quốc ngày 26/8 khiến nhiều người thiệt mạng và mất tích, theo thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc và Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal, cho đến nay chưa ghi nhận thông tin công dân Việt Nam bị ảnh hưởng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Tổ chức Trung ương. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Ban Tổ chức Trung ương

Chiều 27/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Ban Tổ chức Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới

Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đại sứ Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet. (Ảnh: THANH GIANG)

Vun đắp quan hệ hợp tác Việt Nam-Pháp ngày càng phát triển mạnh mẽ, thực chất và bền vững

Chiều 27/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp Đại sứ Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet đến chào từ biệt nhân dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam. Cùng dự buổi tiếp có Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, lãnh đạo Văn phòng Chính phủ và Bộ Khoa học và Công nghệ.