Số hóa tài nguyên văn hóa nông thôn

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh hiện nay, hình ảnh làng quê quen thuộc trong ký ức của nhiều người dân đang dần mai một, thoái hóa. Nhưng trong kỷ nguyên số, những không gian văn hóa ấy đang bước vào một hành trình mới khi được lưu giữ, kể lại và lan tỏa trên các nền tảng công nghệ.

Các làng nghề, các sản phẩm địa phương, hệ sinh thái kinh tế nông thôn đang được gắn với du lịch và văn hóa. Ảnh: NAM HẢI
Các làng nghề, các sản phẩm địa phương, hệ sinh thái kinh tế nông thôn đang được gắn với du lịch và văn hóa. Ảnh: NAM HẢI

Mới đây, Trung tâm Thông tin Du lịch thuộc Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã ra mắt ấn phẩm điện tử (e-brochure) quảng bá du lịch nông thôn. Đây không chỉ là một cuốn “sách du lịch” dạng số, e-brochure tích hợp video, hình ảnh độ phân giải cao, âm thanh và thuyết minh giọng nói, cho phép người xem khám phá các làng nghề, sản phẩm đặc trưng và không gian văn hóa nông thôn ngay trên thiết bị di động hoặc máy tính. Đằng sau sự xuất hiện của những nền tảng như vậy là một quá trình sâu rộng hơn: Số hóa tài nguyên văn hóa nông thôn.

Khi làng quê trở thành “tài nguyên số”

Việt Nam hiện có hơn 5.000 làng nghề và làng có nghề. Trong nhiều thế hệ, tri thức của các làng nghề được truyền từ người này sang người khác bằng kinh nghiệm và ký ức. Người thợ học nghề bằng cách quan sát, thực hành và lắng nghe những chỉ dẫn của các nghệ nhân đi trước. Chính cách truyền nghề ấy tạo nên chiều sâu văn hóa, nhưng đồng thời cũng khiến nhiều bí quyết dễ bị mai một khi lớp nghệ nhân già đi.

Công nghệ đang mở ra một hướng tiếp cận khác. Những quy trình làm gốm, dệt lụa, chế biến nông sản hay tạo ra các sản phẩm thủ công có thể được ghi lại bằng video, hình ảnh và dữ liệu số. Các thao tác tưởng như rất quen thuộc từ cách chọn nguyên liệu, nhóm lò, pha men đến từng động tác dệt vải đều có thể được lưu trữ lâu dài. Những dữ liệu ấy không chỉ phục vụ quảng bá du lịch mà còn trở thành một dạng “bảo tàng sống” của tri thức bản địa, nơi những kinh nghiệm của làng nghề được lưu giữ và chia sẻ rộng rãi.

Thông qua nền tảng e-brochure, người xem có thể theo dõi từng công đoạn của một nghề truyền thống từ khâu chọn nguyên liệu, xử lý vật liệu đến các thao tác chế tác thủ công. Những quy trình vốn chỉ tồn tại trong xưởng nghề hay trong ký ức của người thợ nay được ghi lại một cách trực quan, trở thành những tư liệu có giá trị lâu dài.

Song hành với làng nghề, các sản phẩm địa phương cũng đang bước vào hành trình số hóa. Trong chương trình OCOP, mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn chứa đựng câu chuyện văn hóa của vùng đất nơi nó được tạo ra.

Tính đến năm 2025, cả nước đã có hơn 17.300 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, do hơn 9.300 chủ thể sản xuất phát triển. Cùng với đó, hàng trăm điểm du lịch nông thôn đã hình thành trên cả nước, nhiều nơi gắn trực tiếp với làng nghề và sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Không chỉ dừng ở quy mô sản phẩm, chương trình còn tạo ra một hệ sinh thái kinh tế nông thôn gắn với du lịch và văn hóa. Theo thống kê, doanh thu từ du lịch gắn với OCOP và làng nghề hiện đạt trên 25 nghìn tỷ đồng mỗi năm, chiếm khoảng 15% giá trị sản xuất của khu vực nông thôn. Trong khi đó, cả nước đã hình thành hơn 600 mô hình du lịch nông nghiệp - nông thôn và khoảng 400 điểm du lịch được công nhận, nhiều nơi kết hợp trực tiếp với sản phẩm OCOP để tạo trải nghiệm cho du khách.

Những con số này cho thấy làng quê không còn chỉ là không gian sản xuất nông nghiệp, mà đang dần trở thành một tài nguyên kinh tế - văn hóa đa giá trị.

Kể chuyện làng bằng ngôn ngữ đa phương tiện

Việc đưa các câu chuyện làng nghề lên không gian số cũng giúp rút ngắn khoảng cách địa lý. Chỉ với một thiết bị kết nối internet, người dùng ở bất kỳ đâu cũng có thể khám phá những nét văn hóa đặc trưng của từng vùng miền. Những yếu tố ấy tạo nên trải nghiệm gần gũi hơn với đời sống nông thôn, đặc biệt đối với thế hệ trẻ vốn quen tiếp cận thông tin qua nền tảng số.

Theo Cục trưởng Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh, chuyển đổi số đang mở ra những phương thức mới trong xúc tiến, quảng bá du lịch, giúp điểm đến tiếp cận du khách nhanh hơn và hiệu quả hơn. Khi quy trình làm nghề, câu chuyện sản phẩm và đời sống cộng đồng được ghi lại bằng dữ liệu số, chúng không còn bị giới hạn trong phạm vi một làng hay một vùng. Thay vào đó, những giá trị văn hóa ấy có thể tiếp cận với đông đảo công chúng trong và ngoài nước.

Sự xuất hiện của những nền tảng như e-brochure cho thấy một thay đổi đáng chú ý: Làng quê Việt Nam đang dần bước vào không gian văn hóa số. Ở đó, những tiếng thoi dệt, lò gốm, vườn cây hay chợ quê không chỉ tồn tại trong đời sống hằng ngày, mà còn được lưu giữ như những dữ liệu văn hóa sống. Những câu chuyện của làng nghề, của sản phẩm địa phương và của con người nông thôn tiếp tục được kể lại không chỉ cho du khách đến thăm, mà cho cả thế giới.

Trong bối cảnh du lịch ngày càng gắn với trải nghiệm văn hóa, việc số hóa làng nghề và sản phẩm địa phương cũng giúp tạo ra những hình thức kể chuyện mới, nơi du khách không chỉ đến để tham quan mà còn để hiểu sâu hơn về lịch sử, con người và truyền thống của mỗi vùng đất.

Có thể bạn quan tâm

Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) từng đón tiếp hàng loạt chủ nhân giải thưởng khoa học nổi tiếng thế giới đến tham dự hội thảo.

Tạo bệ phóng cho Trung tâm Khoa học ICISE

Hơn một thập kỷ qua, Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tại Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) đã khẳng định vị thế là “ngọn hải đăng” thu hút tri thức toàn cầu, quy tụ hàng trăm nhà khoa học hàng đầu thế giới, trong đó có nhiều Giáo sư đoạt Giải Nobel về Việt Nam. Tuy nhiên, những vướng mắc về cơ chế tài chính và cơ chế pháp lý doanh nghiệp đang trở thành rào cản lớn, rất cần những giải pháp căn cơ, đột phá từ Trung ương và địa phương.

Hệ thống HanoiShool triển khai tại các cấp học từ mầm non đến trung học phổ thông và giáo dục nghề nghiệp. Ảnh: NHẬT MINH

Thí điểm nền tảng quản trị trường học số

Nhằm khắc phục tình trạng có nhiều phần mềm nhỏ lẻ, chồng chéo gây vất vả cho giáo viên, hệ thống quản trị trường học số HanoiSchool hướng tới tích hợp hoạt động quản lý nhà trường, dạy và học, bán trú trên một nền tảng thống nhất vừa được TP Hà Nội triển khai tại 20 cơ sở giáo dục thuộc 10 xã, phường trên địa bàn.

Biến tàu viễn dương thành rạn san hô nhân tạo

Biến tàu viễn dương thành rạn san hô nhân tạo

Giới chức Okaloosa, bang Florida (Mỹ) vừa qua đã đánh chìm có kiểm soát tàu khách xuyên Đại Tây Dương SS United States (trong ảnh) xuống đáy Vịnh Mexico, biến con tàu viễn dương nổi tiếng này thành rạn san hô nhân tạo lớn nhất thế giới.

Trao cơ hội cho những nhà thiết kế trẻ

Trao cơ hội cho những nhà thiết kế trẻ

Diễn ra từ ngày 26-28/11 tại Cung thể thao Quần Ngựa (Hà Nội), Tuần lễ thời trang quốc tế Việt Nam - Aquafina Vietnam International Fashion Week 2026 (AVIFW 2026) quy tụ những nhà thiết kế tên tuổi và thế hệ sáng tạo trẻ tài năng, hứa hẹn mở ra mùa sáng tạo đầy cảm hứng cho sự kiện thời trang đáng mong chờ ở Thủ đô.

Surfer Phạm Quang Tuân ra biển gần như mỗi ngày.

Mùa lướt sóng ở Đà Nẵng

Một sáng cuối tuần tháng 11, bãi biển Mỹ Khê lại rộn ràng. Trên bờ, một nhóm bạn trẻ đang chăm chú theo dõi huấn luyện viên lướt sóng hướng dẫn. Ngoài xa hơn, những “surfer” (người chơi lướt sóng) đã có kinh nghiệm lần lượt chèo ván ra xa đón sóng. Khung cảnh ấy ngày càng quen thuộc trong những tháng cuối năm, khi sóng to trở thành điều kiện thuận lợi cho những người yêu thích môn thể thao này.

Vận hành Nhà máy điện rác Nam Sơn. Ảnh: NAM NGUYỄN

Tồn đọng xử lý chất thải sau lò đốt điện rác

Hà Nội đang dùng đốt rác phát điện giúp giảm áp lực chôn lấp, tuy nhiên sau quá trình đốt, tro bay và tro đáy tiếp tục đặt ra yêu cầu về xử lý, lưu giữ và tìm đầu ra an toàn. Điều này cho thấy bài toán bảo vệ môi trường chưa khép lại khi rác được đưa qua lò đốt.

Người tham gia đấu giá biển số xe ô-tô có thể thao tác qua hệ thống trực tuyến.

Đấu giá 748.215 biển số xe trong tháng 11

Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, đơn vị đã phê duyệt kế hoạch Phiên đấu giá biển số xe thứ 11, đồng thời chuyển danh sách biển số cho công ty đấu giá niêm yết để người dân lựa chọn. Dự kiến sẽ có 748.215 biển số xe được đưa ra đấu giá, trong đó 325.335 biển số xe ô-tô và 422.880 biển số xe mô-tô, xe gắn máy.

Quả bóng chun khổng lồ

Quả bóng chun khổng lồ

Theo UPI, ông Claude P. Moore sống ở Detroit (Mỹ) đã dành hơn 10 năm để cuộn dây chun thành một quả bóng khổng lồ nặng khoảng 5.420 kg.

Xáo trộn tại Balenciaga

Xáo trộn tại Balenciaga

Ngay sau khi Balenciaga xác nhận chia tay Pierpaolo Piccioli, chưa đầy 24 giờ sau, Tập đoàn Kering công bố Martine Rose, (trong ảnh), nhà thiết kế người Anh sẽ là Giám đốc Sáng tạo mới của thương hiệu. Quyết định này đánh dấu một cột mốc mới và Rose trở thành người phụ nữ đầu tiên dẫn dắt định hướng sáng tạo của nhà mốt có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Dịch vụ mua sắm trực tuyến Click&Collect cho phép khách đặt hàng qua mạng và nhận trực tiếp tại điểm bán.

Đưa AI vào trải nghiệm mua sắm

Tọa lạc tại tầng hầm B1 khu phức hợp Lancaster Legacy (phường Cầu Ông Lãnh, Thành phố Hồ Chí Minh), Co.opmart Pro là mô hình bán lẻ mới được Saigon Co.op phát triển. Nét đặc biệt của mô hình mới là ứng dụng công nghệ đưa AI vào hành trình mua sắm gồm xe đẩy, robot tư vấn, quầy thanh toán, hướng đến nhóm khách hàng đô thị có nhu cầu trải nghiệm mua sắm tiện nghi, hiện đại.

Gia đình bà Đặng Thị Dưỡng đang cắt ngọn để cúc đại đóa tiếp tục đẻ nhánh.

Làng hoa tăng tốc cho vụ Tết

Trải qua một mùa vụ Bính Ngọ đầy biến động, giờ đây, người nông dân ở làng hoa truyền thống Hà Đông, tổ dân phố Bích Hà, phường Điện Bàn Bắc, TP Đà Nẵng đang vào giai đoạn tăng tốc. Những ngày này, trên các ruộng hoa, các hộ trồng đang tất bật chăm sóc từng chậu cây bảo đảm sinh trưởng tốt, tạo ra nguồn cung chất lượng, đáp ứng nhu cầu phục vụ Tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027.

Món salad khổng lồ

Món salad khổng lồ

Theo UPI, Công ty thực phẩm Toledo Alimentos của Guatemala đã mời một nhóm đầu bếp chế biến món salad (trong ảnh) nặng hơn 2.200 kg, bao gồm trứng, thịt nguội, xúc xích, ngô, ớt, rau diếp, hành tây, các loại thịt và rau củ khác.

Phong độ ổn định của Prada

Phong độ ổn định của Prada

Sau hai quý liên tiếp dẫn đầu, Chanel cuối cùng cũng phải nhường vị trí đứng đầu quý III bảng xếp hạng Lyst Index cho Prada. Không phô trương quá mức nhưng luôn khiến giới mộ điệu phải chú ý, Prada chinh phục người yêu thời trang bằng bản sắc riêng khó trộn lẫn.

Công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có thể đăng nhập để tra cứu thông tin.

Tra cứu đăng kiểm phương tiện trên VNeID

Ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID vừa bổ sung tính năng “Đăng kiểm phương tiện”, giúp công dân thuận tiện hơn trong việc tiếp cận, quản lý và theo dõi thông tin đăng kiểm phương tiện cá nhân là ô-tô trực tiếp trên điện thoại.

Bơi 1.448 km dọc bờ biển

Bơi 1.448 km dọc bờ biển

Catherine Breed (trong ảnh), 33 tuổi, trở thành nữ vận động viên đầu tiên hoàn thành hành trình bơi 1.448km dọc bờ biển California (Mỹ) sau 111 ngày, vượt qua những dòng chảy mạnh, thời tiết xấu, cá mập và cả vùng nước ô nhiễm.

Các cửa hàng đồ hiệu đối phó với bạo loạn

Các cửa hàng đồ hiệu đối phó với bạo loạn

Những cửa hàng bị đập phá, các khu phố mua sắm chìm trong bất ổn đặt ra bài toán về an ninh, trải nghiệm mua sắm và khả năng ứng phó khủng hoảng của các thương hiệu thời trang ở Pháp. Lúc này các nhãn hàng cao cấp đang tìm cách bảo vệ cả tài sản lẫn vị thế của mình bằng các quy định về mua sắm cũng như giờ đóng, mở cửa nhằm hạn chế những tổn thất nghiêm trọng.

Đội chăm sóc sức khỏe liên tục thăm khám cho một người cao tuổi tại nhà. Ảnh: Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh

Nhân rộng mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục

TP Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên của cả nước triển khai thí điểm mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư. Sau ổ dịch não mô cầu ở xã Hiệp Phước, ngoài việc nhân viên y tế đến từng nhà rà soát, theo dõi người tiếp xúc, Sở Y tế muốn nhân rộng mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục tại 100% trạm y tế xã, phường, đặc khu trong thời gian tới.

Ứng dụng thiết bị bay không người lái (flycam) trong sản xuất nông nghiệp giúp giảm sức lao động cho nông dân Ia Hiao. Ảnh: VŨ CHI

Đưa chuyển đổi số về nông thôn

Từ máy bay không người lái bay trên đồng ruộng đến nông sản được quảng bá qua mạng xã hội, người dân ở xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai) đang quen dần với dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không tiền mặt. Những thay đổi ấy cho thấy chuyển đổi số đang được triển khai theo hướng lấy người dân làm trung tâm, mang lại lợi ích thiết thực trong sản xuất và đời sống.

Du khách trải nghiệm cà-phê trứng tại Giảng Cafe.

Thêm trải nghiệm du lịch với đồ uống

Hà Nội đang đưa những thức uống quen thuộc vào hành trình khám phá Thủ đô thông qua việc xây dựng bản đồ du lịch đồ uống. Từ quán cà-phê lâu năm đến làng nghề làm trà truyền thống, đây có thể là hướng phát triển sản phẩm du lịch theo chuyên đề, mở thêm cơ hội kinh doanh cho người dân.

Trượt ván tốc độ cao

Trượt ván tốc độ cao

Theo UPI, anh Diego Poncelet, 27 tuổi, vận động viên trượt ván người Tây Ban Nha đã thực hiện màn biểu diễn trượt ván (trong ảnh) với tốc độ đạt 112km/giờ ở một đoạn đường đua dốc thuộc vùng Charlevoix (Canada).

Kim Jones chọn châu Á để trở lại

Kim Jones chọn châu Á để trở lại

Sau thời gian tạm dừng hoạt động, nguyên Giám đốc Sáng tạo của Louis Vuitton, Dior Men và Fendi, nhà thiết kế Kim Jones vừa công bố tái xuất với thời trang. Bộ sưu tập mang tên ông dự kiến ra mắt trực tuyến vào tháng 6/2027, trước khi cửa hàng mua sắm chính thức được mở cửa tại Central Yards, Hồng Kông (Trung Quốc), vào tháng 10 năm tới.

Khách du lịch nước ngoài đang được tư vấn sử dụng SIM du lịch Pottel.

Thêm mã mạng di động mới

Sau khi được cấp giấy phép về việc cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng (Pottel), Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) cho biết đã trúng đấu giá quyền sử dụng mã mạng di động 75, tương ứng với đầu số thuê bao 075 để chuẩn bị phục vụ khách hàng.