Ngày 12/12, Tạp chí Thanh Niên phối hợp cùng tổ chức Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi hành vi hướng tới phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam) tổ chức sự kiện "Sinh viên đồng hành cùng dự án Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường ở Hà Nội".
Sự kiện quy tụ hơn gần 500 sinh viên từ các trường y dược, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, cùng một số trường đại học khác và các chuyên gia trong lĩnh vực y tế thú y, y tế công cộng và truyền thông thay đổi hành vi.
Sự kiện được tổ chức nhằm huy động sự tham gia của sinh viên - thế hệ trẻ năng động và sáng tạo - vào triển khai mô hình thí điểm tại các phường ở Hà Nội. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh dại, các bệnh lây truyền từ động vật sang người và mối liên hệ chặt chẽ giữa việc kinh doanh thịt chó, mèo với bệnh dại, đồng thời tạo cơ hội cho sinh viên đóng góp trực tiếp vào các mục tiêu quốc gia.
Sự kiện hướng tới những mục tiêu cụ thể: đào tạo sinh viên trở thành Đại sứ Dự án với khả năng tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về phòng chống bệnh dại; góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia "Đến năm 2030, Việt Nam sẽ không còn ca tử vong ở người do bệnh dại"; thúc đẩy Hà Nội phát triển thành thành phố văn minh, hội nhập quốc tế, là điểm đến du lịch an toàn và thân thiện với động vật; đồng thời tạo cơ hội kết nối, giao lưu giữa sinh viên Việt Nam với các chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực phúc lợi động vật và y tế công cộng.
Buôn bán, giết mổ chó mèo - mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng
Mỗi năm tại Việt Nam, bệnh dại gây ra từ 75 đến 100 ca tử vong ở người, và sau đại dịch Covid-19, các bệnh lây truyền từ động vật sang người đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Hoạt động buôn bán, vận chuyển và giết mổ chó mèo không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan bệnh dại mà còn có thể dẫn đến nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác như nhiễm vi khuẩn E. coli, Salmonella, Campylobacter và các bệnh ký sinh trùng.
Đặc biệt, do chó thường được nuôi bằng thức ăn thừa và đồ phế thải, thịt chó có nguy cơ cao tồn dư các loại thuốc (steroid, kháng sinh) và kim loại nặng (chì, asen, cadmium), gây nguy hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng.
Ngoài ra, theo Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, tiếp xúc với chó mèo hoặc tiêu thụ thịt chó mèo còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm giun sán, với khoảng 20.000 ca nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo được phát hiện và điều trị hàng năm tại Việt Nam.
Tại sự kiện, các chuyên gia y tế đã phân tích rõ chuỗi lây lan virus dại và các tác nhân gây bệnh trong hoạt động buôn bán thịt chó mèo - từ khâu vận chuyển, giết mổ đến chế biến và tiêu thụ. Mỗi khâu đều tiềm ẩn nguy cơ phơi nhiễm cao, không chỉ đối với người trực tiếp tham gia mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng xung quanh.
Ông Rahul Sehgal, Giám đốc Truyền thông quốc tế của Soi Dog Foundation chia sẻ: "Sinh viên đóng vai trò then chốt trong việc lan tỏa nhận thức về mối liên hệ giữa hoạt động buôn bán thịt chó mèo và nguy cơ dịch bệnh đến cộng đồng. Dựa trên kinh nghiệm thành công tại Thái Lan và các quốc gia trong khu vực, chúng tôi tin rằng khi được trang bị kiến thức đầy đủ và phương pháp truyền thông hiệu quả, các bạn sinh viên sẽ trở thành lực lượng tiên phong thúc đẩy sự thay đổi".
"Sự tham gia tích cực của thế hệ trẻ là chìa khóa để đạt được mục tiêu 'Việt Nam không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030' và xây dựng một Hà Nội an toàn, văn minh hơn", ông Rahul Sehgal khẳng định.
Sinh viên - Đại sứ thay đổi vì Hà Nội an toàn và văn minh
Chương trình tập trung trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên sâu về y tế công cộng và kỹ năng truyền thông thay đổi hành vi cộng đồng. Sinh viên được hướng dẫn cụ thể cách trở thành Đại sứ Dự án, triển khai các hoạt động tuyên truyền tại cộng đồng và trên mạng xã hội, đồng thời được đào tạo phương pháp tạo nội dung giáo dục hiệu quả, có tính thuyết phục cao.
Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam cho rằng: "Thay đổi hành vi cộng đồng không chỉ là việc cung cấp thông tin mà là nghệ thuật tạo ra sự thấu hiểu, đồng cảm và hành động. Sinh viên với vai trò là đại sứ trẻ có lợi thế đặc biệt: các bạn là cầu nối đáng tin cậy, có khả năng lắng nghe và truyền tải thông điệp khoa học bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu".
"Chúng tôi tin rằng khi được trang bị đúng phương pháp truyền thông thay đổi hành vi, mỗi sinh viên không chỉ lan tỏa kiến thức mà còn truyền cảm hứng, thúc đẩy người dân tự nguyện thay đổi. Đó chính là chìa khóa để xây dựng một Hà Nội an toàn và văn minh - thay đổi bền vững xuất phát từ nhận thức và niềm tin của chính cộng đồng", bà Bùi Thị Duyên nhấn mạnh.
Sự kiện cũng là dịp để các sinh viên từng đoạt giải tại cuộc thi trước chia sẻ kinh nghiệm thực tế. Các bạn kể về hành trình lan tỏa thông điệp dự án trong mạng lưới sinh viên, Đoàn/Hội và cộng đồng, cũng như những bài học quý giá khi triển khai các chiến dịch truyền thông tại trường đại học. Những câu chuyện thành công này truyền cảm hứng và tạo động lực cho thế hệ Đại sứ mới.
Kết thúc chương trình, sinh viên được trao nhiệm vụ cụ thể với kế hoạch hành động rõ ràng: tổ chức các buổi tiếp xúc tại cộng đồng, tạo nội dung truyền thông trên mạng xã hội, và xây dựng mạng lưới Đại sứ tại các trường cũng như địa phương.
Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc kết hợp lực lượng trẻ với nỗ lực phòng chống dịch bệnh và phát triển kinh tế xã hội bền vững. Các đơn vị tổ chức kỳ vọng những Đại sứ sinh viên sẽ trở thành tấm gương, lan tỏa niềm tin và thúc đẩy sự thay đổi tích cực trong cộng đồng, góp phần xây dựng một Hà Nội an toàn, văn minh và nhân ái hơn.
