Giữa năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương, Hiệp hội Cà-phê - Ca cao Việt Nam tổ chức Hội nghị giao thương quốc tế - Kết nối, nâng tầm cà-phê Việt. Hội nghị thu hút hàng trăm đại biểu đại diện các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố trong cả nước; các Đại sứ quán, Tổng lãnh sự, các đoàn ngoại giao của nhiều nước như Hoa Kỳ, Mông cổ, Philippines, Liên bang Nga, Brazil, Nhật Bản, Pháp, Lào, Campuchia, Trung Quốc…; các tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh cà-phê trong nước và quốc tế. Đặc biệt, tại hội nghị này có bà Vanusia Nogueira, Tổng Giám đốc Tổ chức Cà-phê thế giới (ICO) đến dự và phát biểu chia sẻ về thực trạng của ngành cà-phê thế giới hiện nay và dự báo trong tương lai.
Nhiều khó khăn, thách thức
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, Đắk Lắk nói chung và Buôn Ma Thuột nói riêng từ lâu đã nổi danh với những vùng cà-phê bạt ngàn và được mệnh danh là “Thủ phủ cà-phê” của Việt Nam. Với vị trí trung tâm của vùng, Đắk Lắk có nhiều tiềm năng, lợi thế từ điều kiện tự nhiên đến truyền thống lịch sử, văn hóa hào hùng để phát triển kinh tế-xã hội. Trong thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã có sự đoàn kết, quyết tâm, nỗ lực, phấn đấu và đạt được nhiều kết quả hết sức quan trọng, từng bước chuyển mình, phấn đấu vươn lên trở thành địa phương phát triển, có nhiều sản phẩm đặc sản, đặc biệt về sản phẩm cà-phê đã trở thành một trong những thương hiệu nổi tiếng trong khu vực và trên thế giới.
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, niên vụ 2023-2024 cả nước xuất khẩu cà-phê đạt 1.476.842 tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 5,425 tỷ USD, giảm 11,3% về lượng nhưng tăng gần 33% về giá trị so với niên vụ trước.
Riêng tỉnh Đắk Lắk xuất khẩu 264.404 tấn cà-phê, chiếm tỷ trọng 17,9% so với cả nước; kim ngạch xuất khẩu đạt 915,795 triệu USD, tăng 168,238 triệu USD so với niên vụ trước, tăng 22,5%, chiếm tỷ trọng 16,9% so với cả nước. So với niên vụ 2022-2023, cà-phê xuất khẩu của tỉnh giảm về lượng nhưng tăng về kim ngạch do giá cà-phê liên tục tăng nóng trong niên vụ vừa qua. Trong đó, xuất khẩu cà-phê nhân đạt 783,895 triệu USD, tăng 24,5%, xuất khẩu cà-phê hòa tan đạt 131,9 triệu USD, chiếm tỷ lệ 14,4% tổng kim ngạch xuất khẩu cà-phê của tỉnh. So với niên vụ cà phê 2022-2023 kim ngạch xuất khẩu cà-phê hòa tan tăng 14,173 triệu USD.
Với thương hiệu và chỉ dẫn địa lý “Cà-phê Buôn Ma Thuột” nổi tiếng, đã có mặt ở hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là những nền tảng để hương vị cà-phê Việt Nam và cà-phê Buôn Ma Thuột nói riêng tiếp tục lan tỏa đến những thị trường tiềm năng mới.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cũng cho biết, đến nay xuất khẩu cà-phê trên địa bàn tỉnh chủ yếu vẫn là cà-phê nhân, cà-phê hòa tan các niên vụ gần đây tuy có tăng nhưng vẫn chiếm tỉ lệ nhỏ trong kim ngạch xuất khẩu cà-phê của tỉnh. Các sản phẩm cà-phê chế biến khác như cà-phê rang, cà-phê bột...xuất khẩu rất ít.
Bên cạnh đó, ngành cà-phê Việt Nam cũng như tỉnh Đắk Lắk vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn. Cụ thể, hiện nay giá trị cà-phê Việt Nam chủ yếu vẫn thuộc phân khúc cấp thấp; xuất khẩu chủ yếu vẫn là nguyên liệu thô; tổ chức sản xuất quy mô còn nhỏ lẻ; chất lượng chưa đồng đều; công nghệ chế biến sâu còn hạn chế là một trong những thách thức khi phải đáp ứng các thị trường lớn, với yêu cầu chất lượng sản phẩm ngày càng cao…
Sản xuất xanh, sạch - hướng đi tất yếu của ngành cà-phê
Để ngành cà-phê vượt qua những khó khăn, thách thức đó, tiếp tục phát triển và khẳng định là một trong ngành chủ lực, mang lại đời sống ấm no, hạnh phúc cho hàng triệu người dân, thì cùng với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cần đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, xây dựng chiến lược quảng bá, marketing, định vị thương hiệu phù hợp với năng lực của mình.
Chú trọng xúc tiến thương mại, hình thành được các mối liên kết chặt chẽ, bền vững giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng cà-phê; phát triển thương mại điện tử, đa dạng kênh tiêu thụ, nâng cao hiệu quả kết nối giữa người sản xuất với thị trường tiêu dùng. Đẩy mạnh phát triển cà-phê chất lượng cao, cà-phê đặc sản với hương vị đặc biệt, đặc thù được chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế đáp ứng nhu cầu, thị hiếu tiêu dùng ngày càng cao...
Tại hội nghị quan trọng này, các đại biểu được nghe các nhà quản lý, các nhà sản xuất, chế biến, kinh doanh cà-phê đến từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương, Hiệp hội Cà-phê - Ca cao Việt Nam, Tổ chức Cà-phê thế giới, các doanh nghiệp trong và ngoài nước trao đổi, thảo luận, chia sẻ những thuận lợi, khó khăn và thách thức đối với ngành cà-phê hiện nay và trong tương lai. Trong đó, các tham luận trao đổi đáng chú ý như: Tình hình thị trường cà-phê thế giới, xu hướng tiêu dùng cà-phê của Tổng Giám đốc Cà-phê thế giới; Kế hoạch triển khai hoạt động hỗ trợ thích ứng với quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đối với ngành cà-phê Việt Nam của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Xây dựng vùng nguyên liệu quy mô lớn chuỗi ngành hàng cà-phê Việt Nam gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Hiệp hội Cà-phê - Ca cao Việt Nam; Một số tiến bộ khoa học-công nghệ trong ứng dụng sản xuất cà-phê hiện nay của Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên;
Vai trò của doanh nghiệp trong việc nâng tầm cà-phê Việt và xây dựng thương hiệu cà-phê Buôn Ma thuột-điểm đến của cà-phê thế giới của Công ty cổ phần tập đoàn cà-phê Trung Nguyên; Tình hình xuất khẩu cà-phê niên vụ 2023-2024, nhận định xu thế thị trường và rào cản tiêu dùng cà-phê thế giới hiện nay, định hướng thị trường cho ngành cà-phê của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên xuất nhập khẩu 2/9 Đắk Lắk…
Đặc biệt, bà Vanusia Nogueira, Tổng Giám đốc Tổ chức Cà-phê thế giới (ICO) cho biết, thời gian gần đây, giá cà-phê trên thế giới tăng nóng nhưng không có lợi cho người trồng cà-phê vì giá các vật tư đầu vào đều tăng mạnh. Do đó, để nâng cao thu nhập cho người trồng cà-phê, trước hết người trồng cà-phê phải sản xuất xanh, sạch, hữu cơ, cà-phê có chứng nhận… nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thế giới. Đây là hướng đi tất yếu của ngành cà-phê thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng. Đồng thời, các quốc gia cần đẩy mạnh công nghiệp chế biến sâu cà-phê nhằm nâng cao giá trị cà-phê xuất khẩu, từ đó mang lại lợi nhuận cho người trồng cà-phê…
