Tiền đề quan trọng mở ra một nhiệm kỳ mới với kỳ vọng đổi mới, hành động và phát triển
Trao đổi với phóng viên tại Họp báo về dự kiến Chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI chiều 3/4, bà Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu cho biết, công tác nhân sự chuẩn bị cho Kỳ họp đã được tiến hành một cách chặt chẽ, bài bản, đúng quy trình và đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng.
Trên cơ sở các quy định của Hiến pháp và pháp luật, Bộ Chính trị đã xây dựng phương án tổng thể về tổ chức bộ máy và giới thiệu nhân sự đảm nhiệm các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước rồi báo cáo Ban Chấp hành Trung ương xem xét, cho ý kiến.
Sau đó, các nội dung này đã được hoàn thiện để trình Quốc hội quyết định theo đúng thẩm quyền, bảo đảm nguyên tắc Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ.
Bà Tạ Thị Yên nêu rõ, việc Quốc hội bầu và phê chuẩn các chức danh lãnh đạo Nhà nước tại Kỳ họp sắp tới có ý nghĩa rất quan trọng. Thứ nhất, đây là bước kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao của Nhà nước, bảo đảm sự ổn định, liên tục và thông suốt trong hoạt động của hệ thống chính trị ngay sau bầu cử.
Thứ hai, quá trình này thể hiện rõ vai trò của Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất trực tiếp quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, trong đó có các chức danh lãnh đạo chủ chốt.
Thứ ba, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về hoàn thiện thể chế và thúc đẩy tăng trưởng, việc lựa chọn, bầu và phê chuẩn đội ngũ lãnh đạo có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín sẽ có ý nghĩa quyết định đối với việc tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và đáp ứng kỳ vọng của nhân dân.
"Đây không chỉ là công tác nhân sự mà còn là tiền đề quan trọng để mở ra một nhiệm kỳ mới với kỳ vọng mới về đổi mới, hành động và phát triển", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nhấn mạnh.
Chia sẻ về số lượng nhân sự dự kiến được bầu và phê chuẩn, bà Tạ Thị Yên cho biết, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ thực hiện việc bầu và phê chuẩn một số lượng lớn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Cụ thể, Quốc hội sẽ bầu các chức danh trực tiếp gồm Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước.
Đồng thời, Quốc hội cũng sẽ phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm đối với các chức danh của Chính phủ bao gồm các Phó Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng và các thành viên Chính phủ, cùng một số chức danh khác thuộc thẩm quyền.
"Như vậy, tổng thể số lượng nhân sự được Quốc hội bầu và phê chuẩn tại Kỳ họp này là khoảng 39 chức danh liên quan đến toàn bộ các vị trí lãnh đạo cấp cao của Nhà nước ở Trung ương, bảo đảm điều kiện để kiện toàn đồng bộ các thiết chế theo nhiệm kỳ mới", bà Tạ Thị Yên thông tin. Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, đây là một trong những nội dung trọng tâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Kỳ họp thứ nhất nhằm hoàn thành đầy đủ bộ máy lãnh đạo Nhà nước để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn 2026-2031.
Một kỳ họp với nhiều điểm mới trong công tác tổ chức
Chia sẻ về những điểm mới của Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, so với Kỳ họp thứ nhất của các khóa trước, cách thức tổ chức Kỳ họp đã thay đổi theo hướng ngày càng hoàn thiện, hiện đại, chuyên nghiệp, dân chủ pháp quyền hơn.
Theo đó, Kỳ họp lần này có những đổi mới cả về bối cảnh, thời gian tổ chức, nội dung, cách thức tổ chức. Về bối cảnh, Kỳ họp diễn ra ngay sau khi kết thúc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Thời gian tổ chức Kỳ họp cũng khác với kỳ họp đầu tiên của các khóa trước.
"Các nhiệm kỳ trước, thường bầu cử vào tháng 5, Kỳ họp thứ nhất tổ chức vào tháng 7, có độ trễ rất lớn so với Đại hội Đảng toàn quốc. Kỳ họp lần này tổ chức sớm hơn khoảng 3 tháng so với các kỳ họp đầu tiên của những khóa trước, bảo đảm bộ máy Nhà nước vận hành một cách ổn định, liên tục", ông Hiển cho hay.
Về nội dung, theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, thông thường Kỳ họp thứ nhất của các khóa trước chủ yếu tập trung vào công tác tổ chức bộ máy và nhân sự. Các nội dung chuyên môn về công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng khác được thực hiện tại Kỳ họp thứ hai.
Nhưng lần này, cùng với việc ổn định về mặt tổ chức bộ máy, nhân sự thì Quốc hội khóa XVI đã bắt tay ngay vào hoạt động một cách toàn diện đầy đủ trên các chức năng của mình, bao gồm cả lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng.
Theo đó, về mặt lập pháp, Quốc hội dự kiến sẽ xem xét, thông qua 8 luật, 1 nghị quyết thuộc công tác lập pháp. Về quyết định các vấn đề quan trọng, Quốc hội sẽ quyết định nhiều nội dung định hướng cho hoạt động phát triển kinh tế-xã hội, tài chính, ngân sách quốc gia 5 năm, cũng như một số chủ trương lớn…
Ngoài ra, cách thức tổ chức cũng có những thay đổi theo hướng ngày càng hiện đại và chuyên nghiệp hơn. Giống các Kỳ họp thứ 9 và thứ 10 của khóa XV, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI cũng được tổ chức làm 2 đợt để các cơ quan của Quốc hội, các đơn vị tham mưu, giúp việc có thời gian hoàn thiện các văn kiện, tài liệu trước khi Quốc hội thông qua.
Một điểm mới nữa được ông Hiển đề cập là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trên hầu hết các khâu, các công đoạn trong quá trình tổ chức của Quốc hội.
Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI được tổ chức theo hình thức họp tập trung tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Dự kiến tổng thời gian làm việc của Kỳ họp là khoảng 11 ngày, chia thành 2 đợt (Đợt 1: từ ngày 6/4 đến ngày 12/4; Đợt 2: từ ngày 20/4 đến ngày 23/4/2026 và dự phòng ngày 24 và 25/4/2026).
