Một trong những hộ tiên phong chăn nuôi bò sữa tại xã Cát Tiên 2 là gia đình anh Trần Huy Rin. Cuối năm 2022, anh Rin nhập giống bò sữa từ Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt với tổng chi phí hơn 3 tỷ đồng. Đến nay, gia đình anh đang chăn nuôi 47 con, trong đó có 35 con đang cho sữa, với sản lượng ổn định 700 kg/ngày.
Anh Rin cho biết, để bảo đảm chất lượng sữa cao nhất, trang trại luôn tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật chăm sóc, chuồng trại sạch sẽ, thoáng mát. Bò mẹ sau sinh và bê con được lót sàn ấm áp bằng rơm rạ hoặc tấm lót chuyên dụng; khẩu phần ăn được cân đối đầy đủ dinh dưỡng cho từng giai đoạn; đồng thời, chú trọng kỹ thuật vắt sữa vệ sinh và hiệu quả.
Bên cạnh công việc của gia đình, anh còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chuồng trại và chăn nuôi đúng tiêu chuẩn cho các hộ dân trong và ngoài xã. “Sau hai năm, tôi đã trả hết nợ mua giống và bắt đầu thu hồi vốn đầu tư”, anh Rin phấn khởi cho biết.
Tại xã Đơn Dương, trang trại chăn nuôi bò sữa của gia đình anh Nguyễn Tấn Đạt là mô hình điển hình. Năm 2017, anh Đạt mua đất và xây dựng trang trại bài bản, khởi đầu với 30 con bò sữa.
Qua học hỏi kinh nghiệm từ các hộ chăn nuôi đi trước, anh dần khắc phục khó khăn. Hiện trang trại có 100 con, trong đó 40 con đang cho sữa. Sữa nguyên liệu được một công ty tại Lâm Đồng ký hợp đồng bao tiêu ổn định.
Ngoài kinh tế từ sữa, gia đình anh còn cung cấp giống bò chất lượng cho người dân trong và ngoài tỉnh. Anh Đạt cho biết, qua đánh giá hiệu quả, thời gian tới, trang trại dự kiến nâng quy mô đàn bò sữa lên 200 con.
Theo Chi cục trưởng Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Lâm Đồng Phạm Phi Long, toàn tỉnh hiện có 920 hộ gia đình nuôi hơn 28.300 con bò sữa, tập trung tại 21 xã, phường.
Ngoài số đó, có bốn trang trại lớn (hơn 300 con/ đàn) với tổng số hơn 9.200 con, chiếm 33,8% tổng đàn. Qua rà soát, thống kê, năng suất sữa bình quân đạt khoảng 25 lít/ con/ngày, tương đương 7.500 kg/chu kỳ vắt sữa.
Tính đến hết năm 2025, tổng sản lượng sữa đạt hơn 113.800 tấn, tăng 17,6% so với năm 2020. Toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có năm doanh nghiệp, với 18 trạm thu mua sữa tươi, công suất từ 12-16 tấn/ ngày/trạm; cùng ba hợp tác xã và hai tổ hợp tác tham gia thu mua sữa tươi, ba nhà máy chế biến sữa và một cơ sở sản xuất phô-mai.
Hơn 95% sản lượng sữa được bao tiêu qua hợp đồng giữa nông hộ, doanh nghiệp hoặc thông qua hợp tác xã, giúp ổn định đầu ra và giảm rủi ro cho người chăn nuôi.
“Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt đề án phát triển chăn nuôi bò sữa giai đoạn 2026-2030, với tổng kinh phí hơn 130 tỷ đồng. Đây được xem là chương trình lớn mang tính chiến lược, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương và xu thế phát triển của ngành sữa trong nước”, ông Long cho biết.
Lâm Đồng đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng đàn bò sữa đạt hơn 41.000 con, tốc độ tăng trưởng bình quân mỗi năm đạt 5,5% ở khối hộ dân và 10,6% ở các trang trại, doanh nghiệp.
Sản lượng sữa dự kiến vượt 161.700 tấn/năm, bảo đảm chất lượng, an toàn và nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến.
Tỉnh cũng xác định các vùng trọng điểm phát triển bò sữa như Đơn Dương, D'Ran, Ka Đô, Quảng Lập, Hiệp Thạnh, Đức Trọng, Tân Hội, Cát Tiên 2, Cát Tiên 3…; đồng thời, mở rộng sang các địa phương tiềm năng như Đạ Tẻh, Đinh Văn Lâm Hà, Quảng Sơn…
Giá trị sản xuất chăn nuôi trong cơ cấu nông nghiệp đạt từ 14- 15%; duy trì liên kết chuỗi, bảo đảm hơn 95% sản lượng sữa tươi được ký kết hợp đồng tiêu thụ. Để đạt mục tiêu, tỉnh Lâm Đồng khuyến khích các hộ chăn nuôi, doanh nghiệp nhập khẩu giống chất lượng cao, chuyển đổi đất kém hiệu quả sang trồng cỏ, ngô sinh khối.
Đồng thời, hỗ trợ vật tư thụ tinh nhân tạo, trợ phí phối giống tối đa 300.000 đồng/con và đào tạo kỹ thuật viên; thu hút đầu tư nhà máy thức ăn hỗn hợp; hỗ trợ đến 50% chi phí xử lý chất thải bằng công nghệ hiện đại (biogas, đệm lót sinh học…).
Tỉnh dự kiến xây dựng 10 công trình biogas quy mô nhỏ và vừa, 15 mô hình chăn nuôi tiên tiến, kết hợp tập huấn cho hàng chục kỹ thuật viên và nông dân.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hoàng Phúc cho biết: “Với sự đồng hành của Nhà nước-doanh nghiệp-nông dân, đề án phát triển chăn nuôi bò sữa giai đoạn 2026-2030 sẽ tạo động lực mạnh mẽ để ngành bò sữa phát triển bền vững, góp phần đưa Lâm Đồng trở thành vùng sản xuất sữa tươi hàng đầu Tây Nguyên và cả nước”.
Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tiếp tục định hướng giảm chăn nuôi nhỏ lẻ, phát triển mô hình tập trung ứng dụng công nghệ cao, nâng cao chất lượng giống gắn với bảo vệ môi trường, bảo đảm ngành bò sữa phát triển bền vững và hiệu quả.
