Phát hiện Linga-Yoni liền khối lớn nhất Việt Nam tại khu đền tháp Mỹ Sơn

NDĐT- Sáng 28-5, thông tin từ Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cho biết, trong quá trình khai quật và phát lộ tại đền A10, các chuyên gia Ấn Độ và Việt Nam đã phát hiện một đài thờ sa thạch với Linga-Yoni liền khối còn khá nguyên vẹn, có kích thước 2,24m x 1m68 tại khu đền tháp Mỹ Sơn.

Công nhân đang trùng tu khu đền tháp Mỹ Sơn.
Công nhân đang trùng tu khu đền tháp Mỹ Sơn.

Theo Ông Jalihal Ranganath, Trưởng nhóm công tác bảo tồn, đây là một bộ Linga-Yoni liền khối lớn nhất tại khu đền tháp Mỹ Sơn, cũng như trong điêu khắc Chămpa. Với việc phát hiện này, chúng ta đã có một đài thờ hoàn chỉnh thuộc đền A10.

Việc phát hiện, phục hồi lại vị trí nguyên gốc cho đài thờ và bốn trụ đá đã làm rõ chức năng của ngôi đền là nơi thờ thần Shiva qua biểu tượng Linga-Yoni; qua đó đã trả lại không gian thờ tự như xưa.

Ông Phan Hộ, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cho biết, việc khai quật, phát lộ tại đền A10 để phục vụ cho công tác trùng tu đã mang lại kết quả lớn. Rất nhiều hiện vật đã được phát hiện, nhất là đài thờ và bốn trụ đá thuộc ngôi đền này. Đặc biệt, đài thờ A10 đã được các chuyên gia nghiên cứu sắp xếp từ hơn 20 mảnh vỡ để trở thành một đài thờ hoàn chỉnh nhất tại di tích Mỹ Sơn. Với Linga-Yoni to lớn, liền khối và chân đài thờ được trang trí hoa văn, vòm cửa và các đạo sư thuộc phong cách Đồng Dương thế kỷ IX, đài thờ mang giá trị rất cao về văn hóa và điêu khắc nghệ thuật.

Trang trí chân đài thờ A10.

Ngôi đền A10 được xây dựng vào thế kỷ 9 dưới triều vua Indravarman II, vị vua xây dựng phật viện Đồng Dương nổi tiếng vào năm 875, sau Công Nguyên. Cùng với đền B4, đền A10 là một trong hai ngôi đền tiêu biểu mang phong cách Đồng Dương tại thung lũng Mỹ Sơn. Được khai quật vào năm 1903 và 1904, khi đó tường phía nam giáp với A1 còn khá cao, tuy nhiên sau khi bị lãng quên và chiến tranh tại Việt Nam trong năm 1969 và 1972, công trình này đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng…

Theo nhà nghiên cứu Trần Kỳ Phương, đài thờ đền A10 và A1 ảnh hưởng từ đài thờ Mỹ Sơn E1, nhưng với cách trang trí đơn giản hơn do quá trình thay đổi về kiến trúc đền trong giai đoạn thế kỷ 8 đến nữa sau thế kỷ 9 sau Công Nguyên, từ kiến trúc đền “mở” chuyển sang kiến trúc đền “đóng”.

Từ đầu năm đến nay, các chuyên gia Ấn độ và Việt Nam cùng với 100 công nhân lành nghề đã tiến hành trùng tu đền A10, A11, A8 và tường bao. Theo Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cho biết, hiện các hạng mục trùng tu này đang trong giai đoạn sắp hoàn thành; các ngôi đền còn lại thuộc nhóm A sẽ tiếp tục được trùng tu trong năm 2021.

Linga-Yoni liền khối trong lòng hố thiêng đền A1.

Có thể bạn quan tâm

Ngày hội “Văn hóa đọc trong thanh niên tại thành phố Huế” được tổ chức tại Trường trung học phổ thông chuyên Quốc Học Huế, hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời. (Ảnh: Th. Trang)

Lan tỏa văn hóa đọc trong thanh niên tại Huế

Ngày hội “Văn hóa đọc trong thanh niên tại thành phố Huế”, do Thành đoàn Huế phối hợp Hội Xuất bản Việt Nam và Trường trung học phổ thông chuyên Quốc Học Huế tổ chức ngày 11/10, nhằm lan tỏa tình yêu sách, hình thành thói quen đọc thường xuyên và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho đoàn viên, thanh niên.

Chương trình "Bản giao hưởng Hà Nội" có sự tham gia biểu diễn của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng và Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam. (Ảnh: VT)

Những nghệ sĩ nổi tiếng thăng hoa cùng “Bản giao hưởng Hà Nội”

Từ chất giọng trữ tình của Nghệ sĩ Nhân dân Tấn Minh, tiếng hát trong trẻo của Phạm Thu Hà đến các tiết mục trình diễn của Trường Linh, Nguyễn Khắc Hòa, Trần Nguyễn Kim Ngân và Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, các nghệ sĩ đã góp phần tạo nên dấu ấn sâu đậm cho đêm hòa nhạc “Bản giao hưởng Hà Nội” tối 10/10 tại Nhà hát Hồ Gươm.

Nghệ nhân Kiều Cao Dũng trực tiếp kiểm tra chất lượng trà tại đồi trà nguyên liệu ở Thái Nguyên.

Lưu giữ ký ức cho tương lai qua những búp trà

Sáng Hà Nội vào thu, trời se lạnh. Bước qua bậc cửa phòng trà tĩnh lặng, sự huyên náo của phố xá bên ngoài lập tức bị bỏ lại sau lưng. Không gian thưởng trà của nghệ nhân Kiều Cao Dũng trầm lắng bởi sắc mộc của gỗ, nhưng tạo điểm nhấn từ màu xanh mướt của những cành trà tươi, sum suê lá.

Tán Đa 2 tổ chức vào đúng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2026) thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.

[Ảnh] Tán Đa số thứ 2 - Hẹn nhau giữa Thủ đô tháng Mười

Tối 10/10, Báo Nhân Dân phối hợp BEAT Network tổ chức số thứ hai của show Tán Đa tại khu vực không gian cây đa Báo Nhân Dân (71 Hàng Trống, Hà Nội). Chương trình lần này là một điểm hẹn văn hóa-sáng tạo, nơi âm nhạc, nghệ thuật và những chất liệu ký ức của Hà Nội được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi với thế hệ trẻ.

[Video] Vang mãi bản hùng ca Hà Nội

[Video] Vang mãi bản hùng ca Hà Nội

Không khí hào hùng, xúc động và đầy tự hào đã lan tỏa tại khu vực Vườn hoa Đền Bà Kiệu, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội trong tối 10/10, khi chương trình nghệ thuật đặc biệt “80 năm - Vang mãi bản hùng ca Hà Nội” diễn ra, tái hiện chặng đường 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Lực lượng vũ trang Thủ đô.

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh tặng hoa cho các ca sĩ biểu diễn tại chương trình. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Gần 2.000 khán giả thưởng thức số thứ 2 của Tán Đa Show tại khuôn viên Báo Nhân Dân

Lựa chọn âm nhạc làm chất liệu để mang đến một góc nhìn mới về Hà Nội - thành phố của ký ức với những giá trị văn hóa lâu đời, chương trình "Tán Đa" số thứ 2 mở ra một không gian để những thanh âm mới hòa cùng nhịp sống hôm nay. Qua đó, khắc họa hình ảnh Hà Nội mới mẻ, đầy sức sống từ tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ.

Gặp mặt báo chí giới thiệu chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. (Ảnh: QUANH VINH)

Dấu ấn 45 năm bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam

Đánh dấu cột mốc 45 năm hình thành và phát triển (1981-2026), Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức chuỗi sự kiện kỷ niệm trong hai ngày 17, 18/10/2026 tại Chùa Tam Chúc, Ninh Bình, bao gồm các hoạt động triển lãm, hội thảo khoa học quốc gia, chương trình nghệ thuật và Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập.

Các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ Trình diễn hát Xoan tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)

Sắc màu văn hóa Đất Tổ tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”

Chiều 10/10, trong khuôn khổ sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ mang đến những làn điệu hát Xoan, hát Ghẹo đậm sắc thái dân ca vùng Đất Tổ; cùng du khách giao lưu, trải nghiệm gói bánh chưng, giã bánh giầy. 

Vận động viên, du khách tìm đến tham quan, trải nghiệm các gian hàng được đặt dọc 2 bên đường Lý Thường Kiệt và khu vực cạnh Công viên Văn Miếu, phường Cao Lãnh.

Đất sen hồng rộn ràng ngày hội Marathon

Hai hôm nay, phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp trở nên nhộn nhịp hơn khi hàng nghìn vận động viên lần lượt hội tụ về tham dự Giải VPBank Đất Sen Hồng Music Marathon 2026. Nhiều vận động viên cũng đã tranh thủ chụp ảnh lưu niệm cùng bạn bè và ghi lại những khoảnh khắc đầu tiên tại vùng đất sen hồng Đồng Tháp.

Tiết mục hát-múa "Mùa xuân về" của đoàn diễn viên, nghệ nhân tỉnh Điện Biên thực hiện. (Ảnh: LÊ LAN)

Đặc sắc Liên hoan “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông trong đời sống đương đại” trong Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông tại Điện Biên

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ 4 được tổ chức tại Điện Biên, ngày 10/10, Ban Tổ chức Ngày hội tổ chức khai mạc hoạt động Liên hoan văn nghệ quần chúng với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông trong đời sống đương đại”.