Văn nghệ sĩ về với Sư đoàn 324, khai thác chất liệu từ đời sống người lính

Thời gian gần đây, Tạp chí Văn nghệ Quân đội (cơ quan thuộc Tổng Cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) thường xuyên tổ chức các đoàn công tác đi thực tế tại các đơn vị trong toàn quân. Đây là hoạt động nhằm phục vụ nhiệm vụ chuyên môn, đồng thời tạo điều kiện để đội ngũ văn nghệ sĩ trực tiếp tiếp cận đời sống người lính.

Các chuyến đi cũng gắn với việc tìm kiếm, bồi đắp chất liệu cho Cuộc thi Thơ và Ký năm 2026, hướng tới những sáng tác phản ánh chân thực, sinh động tâm tư, tình cảm, công việc và cuộc sống của người lính hôm nay. Từ thao trường, đơn vị đến những câu chuyện đời thường, thực tiễn phong phú của bộ đội trở thành nguồn cảm hứng để văn học nghệ thuật quân đội tiếp tục có những tác phẩm giàu sức sống, gần gũi với hơi thở cuộc sống.

Đón tiếp Đoàn công tác Tạp chí Văn nghệ Quân đội, đại diện Sư đoàn 324 có Đại tá Nguyễn Huy Long, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Sư đoàn và Đại tá Nguyễn Minh Cường, Phó Chính ủy Sư đoàn.

Thông tin với đoàn công tác, Đại tá Nguyễn Huy Long khái quát những nét cơ bản về quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Sư đoàn 324 - đơn vị trải qua hành trình hơn 71 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành. Từ những đơn vị tiền thân, như: Liên khu 4, Liên khu 5 anh hùng, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã xây đắp truyền thống "Trung dũng, kiên cường, liên tục tiến công, đoàn kết, chiến thắng".

Theo đồng chí Chính ủy, bề dày truyền thống đơn vị được thể hiện qua những chiến công trong chiến tranh và cũng được bồi đắp trong từng nhiệm vụ của người lính hôm nay. Là Sư đoàn chủ lực đủ quân, nhiệm vụ chính trị trung tâm là huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, Sư đoàn thường xuyên phải thực hiện nhiệm vụ với cường độ cao, đồng thời là một trong những lực lượng chủ yếu của Quân khu 4 tham gia các cuộc diễn tập.

Trong năm 2026, Sư đoàn 324 đang tích cực, chủ động triển khai các mặt công tác chuẩn bị, sẵn sàng tham gia diễn tập phòng thủ Quân khu 4. Đứng chân trên địa bàn miền trung, nơi thường xuyên chịu tác động của bão lũ, thiên tai, hỏa hoạn, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn còn phải đối mặt với nhiều điều kiện khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ. Từ môi trường này, bản lĩnh, ý chí vượt khó và tinh thần trách nhiệm của người lính được tôi luyện. Đại tá Nguyễn Huy Long nhấn mạnh, "chất" riêng của người lính 324 được tạo nên từ sự kiên cường, quyết tâm trong nhiệm vụ, sự đoàn kết, nghĩa tình trong cuộc sống và mối gắn bó với nhân dân.

Một nội dung được đoàn công tác quan tâm là công tác nắm, dự báo và giải quyết tình hình tư tưởng bộ đội. Trong điều kiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ đột xuất đặt ra yêu cầu cao, Sư đoàn xác định chăm lo đời sống tinh thần, hậu phương quân nhân là một trong những yếu tố góp phần giữ vững sự ổn định tư tưởng, tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác.

Từ yêu cầu thực tiễn, nhiều mô hình đã được Sư đoàn triển khai. "Điểm danh, kiểm tra quân số trực tuyến" đối với hạ sĩ quan, binh sĩ đi phép giúp tăng cường sự phối hợp giữa đơn vị và gia đình trong quản lý quân nhân. "Kết nối yêu thương - Hậu phương chiến sĩ" tạo thêm kênh để cán bộ, chiến sĩ duy trì sự gắn bó với gia đình. "Phòng Hạnh phúc quân nhân" tạo không gian để quân nhân và người thân gặp gỡ, chia sẻ.

Gần đây, mô hình "Tâm tình đồng đội" tiếp tục được thí điểm, triển khai đồng bộ, hướng tới một cách tiếp cận gần gũi hơn với bộ đội. Qua đó, tiểu đội trưởng, khẩu đội trưởng có thêm điều kiện để lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của chiến sĩ, kể cả những điều đôi khi khó chia sẻ trong sinh hoạt tập thể.

Các văn nghệ sĩ trong quá trình thâm nhập thực tế đánh giá cao cách triển khai của Sư đoàn về hoạt động đời sống văn hóa tinh thần luôn được bắt đầu từ nhu cầu thực tế của bộ đội. Cụ thể, phòng Hồ Chí Minh, thư viện, câu lạc bộ, tủ sách, các hoạt động đọc sách, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, ngày văn hóa tinh thần, sinh nhật đồng đội... được phát huy theo hướng tạo ra những không gian để người lính thực sự muốn đến, muốn tham gia và tìm thấy sự bổ ích sau giờ huấn luyện, công tác. "Không phải mình có thể tổ chức hoạt động gì, mà bộ đội thực sự cần và muốn tham gia hoạt động gì" là cách tiếp cận được sư đoàn nhấn mạnh.

Từ đó, cán bộ luôn gần gũi, cùng tham gia và chia sẻ với chiến sĩ; bộ đội được đề xuất, trực tiếp tham gia tổ chức những hoạt động phù hợp với nhu cầu của mình. Khi một hoạt động xuất phát từ sự quan tâm của chính người lính, mức độ hưởng ứng và sức lan tỏa cũng tự nhiên hơn.

Sư đoàn đặc biệt quan tâm những tác động của Internet và mạng xã hội đối với cán bộ, chiến sĩ. Bên cạnh mặt tích cực của môi trường số, những vấn đề đặt ra trong quản lý, định hướng tư tưởng, nâng cao khả năng nhận diện, sàng lọc và tiếp nhận thông tin của quân nhân được đặt trong yêu cầu chung nhằm hạn chế tác động tiêu cực từ không gian mạng.

Trong chuyến công tác, đoàn đã dâng hương tưởng niệm các Anh hùng, liệt sĩ tại Nhà tưởng niệm của Sư đoàn; tham quan Phòng Truyền thống, tìm hiểu lịch sử, truyền thống và những thành tích tiêu biểu trong quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của đơn vị.

Đây cũng là dịp để những câu chuyện về các thế hệ người lính 324 được đặt trong mối liên hệ với đời sống hôm nay. Bởi với người lính, ký ức về đơn vị thể hiện sâu đậm qua những mốc son lịch sử và cũng hiện hữu trong tình đồng chí, đồng đội được hình thành từ những điều bình dị khi cùng ăn, cùng ở, cùng huấn luyện, cùng thực hiện nhiệm vụ và cùng chia sẻ khi gặp khó khăn.

Từ đời sống trong đơn vị, câu chuyện về tình quân dân cũng được nhắc đến như một phần truyền thống của Sư đoàn. Trong chiến tranh cũng như những ngày đầu trở về xây dựng đơn vị, Sư đoàn 324 nhận được sự đùm bọc, che chở, giúp đỡ của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương. Đáp lại tình cảm ấy, mỗi khi nhân dân gặp thiên tai, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn có mặt giúp dân đã trở thành một việc làm tự nhiên.

Năm 2025, tại một số xã phía tây tỉnh Nghệ An, khi mưa lũ gây hậu quả nặng nề, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn đã kịp thời có mặt, cùng nhân dân sơ tán người, di chuyển tài sản, khắc phục hậu quả, giúp bà con từng bước ổn định cuộc sống. Những việc làm cụ thể trong lúc gian khó góp phần bồi đắp niềm tin giữa quân đội và nhân dân.

Trong chương trình thực tế, Đoàn công tác Tạp chí Văn nghệ Quân đội có dịp tham quan, tìm hiểu thực tế và trao đổi với các tiểu đoàn trực thuộc Sư đoàn về tình hình thực hiện nhiệm vụ, công tác quản lý tư tưởng, đời sống bộ đội và xây dựng đơn vị. Những cuộc gặp gỡ trực tiếp với cán bộ, chiến sĩ giúp đoàn có thêm góc nhìn cụ thể về nhịp sống của đơn vị chủ lực đủ quân, nơi mỗi ngày huấn luyện, sinh hoạt và thực hiện nhiệm vụ đều đặt ra những yêu cầu nghiêm túc đối với người lính.

Đại tá, nhà văn Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng Ban Văn xuôi, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, chia sẻ: "Chuyến đi thực tế gợi mở rất nhiều chất liệu để văn học, báo chí quân đội tiếp cận gần hơn với đời sống người lính hôm nay, từ thao trường, nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu đến những câu chuyện rất đời thường về gia đình, tình đồng đội, tình quân dân và những trăn trở của người lính trẻ trong môi trường thông tin đa chiều".

Theo nhà văn, đây cũng là dịp để các văn nghệ sĩ có thêm chất liệu phục vụ sáng tác, nhất là Cuộc thi Thơ và Ký năm 2026, chào mừng dấu mốc 70 năm Tạp chí Văn nghệ Quân đội ra số đầu tiên (1/1957-1/2027).

Suốt bảy thập niên, gắn bó với đời sống quân đội và đất nước, tạp chí luôn đặt thực tiễn vào nguồn mạch quan trọng của sáng tạo, từ những năm tháng chiến tranh đến công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Cuộc thi Thơ và Ký được tổ chức trong dịp này góp phần tạo thêm không gian để các nhà văn, nhà thơ tìm kiếm những góc nhìn mới về người lính. Bởi vậy, những chuyến đi thực tế tại các đơn vị như Sư đoàn 324 có ý nghĩa thiết thực, giúp văn nghệ sĩ đến gần hơn với cuộc sống, con người và nhiệm vụ của bộ đội, từ đó tạo nên những trang viết chân thực, giàu sức sống.

"Chúng tôi mong muốn những chuyến đi thực tế như thế này được tổ chức thường xuyên hơn, để văn nghệ sĩ có điều kiện đi sâu vào thực tiễn, còn các đơn vị cũng có thêm một kênh kết nối với đội ngũ sáng tác, từ đó cùng góp phần đưa hình ảnh người lính hôm nay đến gần hơn với công chúng", nhà văn Nguyễn Mạnh Hùng cho biết.