Ông khuyến học

Đương nhiệm Chủ tịch Hội Khuyến học phường Quảng An, Trưởng ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy, năm nay vừa 70 tuổi và cũng 10 năm nghỉ hưu, ông Nguyễn Duy Kiểm dường như chẳng có ngày nào rảnh rỗi cả. Khi nghe tôi gọi “ông khuyến học”, ông Kiểm lắc lắc đầu: “Tôi làm có mỗi tí việc, đáng gì đâu”.
Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy phát thưởng cho các cháu có thành tích tốt trong học tập.
Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy phát thưởng cho các cháu có thành tích tốt trong học tập.

Không ai muốn họ mình kém họ khác…

Vừa tổ chức phát thưởng cho các cháu con em dòng họ Nguyễn Duy để tăng thêm động lực học tập các cháu bước vào năm học mới xong, đã thấy ông Kiểm khi thì họp Ban khuyến học dòng họ để “nghiên cứu” xem năm tới sẽ tổ chức phát thưởng ở đâu cho có ý nghĩa, lúc lại thấy ông tới Trường tiểu học và THCS của phường để bàn “phối hợp” giữa nhà trường và dòng họ. Có hôm còn thấy ông lên Hội Khuyến học của phường, của quận và thành phố để trao đổi, tiếp thu những kinh nghiệm hay, những cách làm hiệu quả.

Tưởng thế đã hết vậy mà “khi thành phố lên đèn” đã thấy ông và vội bát cơm để cùng các vị trong Ban khuyến học dòng họ đến thăm một gia đình nào đó để động viên các cháu và động viên gia đình tích cực tạo điều kiện cho con cháu thi đua theo mô hình “Học trò giỏi. Con cháu chăm ngoan”.

Tôi hỏi: “Công việc nối công việc như vậy bà lão ở nhà có mắc mớ gì không?”. Ông Kiểm cười: “Chẳng những bà lão không mắc mớ gì mà con trai, con dâu tôi cũng hết sức động viên tôi làm cho tròn nhiệm vụ. Các cháu còn hưởng ứng và tham gia nữa”.

Đầu năm 1971, khi ông Kiểm đang học năm thứ nhất Trường đại học Thông tin liên lạc (nay là Học viện Bưu chính viễn thông) thì nhập ngũ. Chàng sinh viên người làng hoa Quảng Bá năm 1971 đó đã cùng sinh viên các trường đại học ở Hà Nội “xếp bút nghiên lên đường ra trận”. Sau chiến thắng 30 tháng 4 năm 1975, cùng nhiều sinh viên ra trận khác, Nguyễn Duy Kiểm trở lại trường đại học. Tốt nghiệp năm 1980, chàng kỹ sư trẻ ở lại trường sáu năm rồi mới về làm cán bộ kỹ thuật của Đài PTTH Hà Nội cho tới khi nghỉ hưu.

Tôi hỏi: “Là cán bộ kỹ thuật tức là ít liên quan đến việc dạy học, vậy động lực nào giúp ông rất hăng hái với công tác khuyến học?”. Ông Kiểm cho biết: “Dòng họ Nguyễn Duy của tôi vốn có truyền thống hiếu học. Khi Hội khuyến học Việt Nam được thành lập, chúng tôi càng nhận thức hơn về việc muốn có con em học giỏi, chăm ngoan thì công tác khuyến học tức là công tác khuyến khích, khích lệ việc học tại cộng đồng, tại dòng họ rất thiết thực. Nó không nằm trong “tiêu chí” thi đua của trường, của lớp nhưng lại là “mục đích” và mong muốn của gia đình, của dòng họ”.

Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy cùng với Ban khuyến học dòng họ Ngô là hai họ ở phường Quảng Bá thành lập sớm nhất (năm 2002). Ban đầu hoạt động mới chỉ dừng ở việc hằng năm vào dịp giỗ tổ thì phát thưởng cho các cháu đạt thành tích tốt trong năm học vừa qua. Ông Kiểm cho hay: “Việc phát thưởng vào dịp giỗ tổ có cái được và còn có cái chưa thích hợp vì sau phát thưởng là ông bà, cha mẹ ở lại ăn cỗ còn các cháu thì… về nhà”.

Thế là ông Kiểm đưa ra “sáng kiến”. Đó là vào năm học 2008-2009, khi đó ông chính thức trở thành thành viên của Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy. Thay vì chỉ có phát thưởng cho các cháu vào dịp giỗ tổ dòng họ thì Ban khuyến học dòng họ “chuyển” việc đó lên thời điểm trước khi các cháu bước vào năm học mới, có ý nghĩa tạo động lực cho các cháu. Thêm nữa, việc phát thưởng cũng chọn lựa có chủ ý về địa điểm.

Tôi băn khoăn: “Trong một gia đình việc bảo ban con cái học hành, ngay vợ chồng còn khó thống nhất, huống hồ cả một dòng họ?”. Ông Kiểm cười: “Phải tìm ra được điểm thống nhất chung chứ. Đó là chẳng ai muốn dòng họ mình thua kém dòng họ khác cả”.

Đến các địa danh, thêm yêu quê hương

Nghe có vẻ dễ nhưng để đi đến điểm thống nhất chung là bao vấn đề. Thứ nhất dòng họ phải có “ngọn cờ”, nghĩa là có những cốt cán nhiệt tình và tâm huyết với sự học. Thứ hai là có những người có uy tín trong dòng họ, trong xã hội. Thứ ba là có người mà ngay trong gia đình họ luôn có con cháu chăm ngoan học giỏi. Kết hợp đủ ba điều đó thì sẽ có những cá nhân sẵn lòng “vì sự nghiệp khuyến học”.

Nhưng khuyến học hiểu theo nghĩa rộng thì đâu chỉ có mỗi mục tiêu là khuyến học để có học sinh giỏi! Ông Kiểm chia sẻ: “Đúng đấy, nên chúng tôi mỗi năm chọn một địa điểm văn hóa - lịch sử trên địa bàn phường, quận, thành phố và địa phương lân cận. Việc chọn địa điểm như vậy tạo cho các cháu không bị nhàm chán, lại có cái hay là các cháu được tham quan, học hỏi ở những địa danh lịch sử - văn hóa khác nhau. Các cháu được nghe giới thiệu, qua đó thêm hiểu biết và tự hào về những truyền thống hiếu học, bảo vệ Tổ quốc”.

Tôi đọc lướt qua danh sách những địa danh mà Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy đã tổ chức cho con em tới tham quan: Đó là Văn Miếu Quốc Tử Giám; Tượng đài Vua Lý Thái Tổ; Côn Sơn Kiếp Bạc và đền thờ thầy giáo Chu Văn An; Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam; Bảo tàng Văn học Việt Nam. Chưa kể đến nơi tưởng như quá quen thuộc, đó là đình làng, tới đình làng các cháu được nghe về quá trình hình thành quê hương mình với những người đi trước.

Ông Kiểm cho biết thêm: “Chúng tôi còn giáo dục cho các cháu về tình thương yêu, về giúp đỡ nhau trong cuộc sống và trong học tập nữa”. Được biết từ năm 2017, Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy đã kết nghĩa với Trường tiểu học B xã Ngọc Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang. Đây là một địa bàn có nhiều học sinh người dân tộc thiểu số và đời sống còn nhiều khó khăn. Ban khuyến học đã tặng quà cho giáo viên và học sinh của trường, tổ chức cho đoàn các cháu con em dòng họ tới giao lưu kết nghĩa. Toàn bộ học sinh của trường được tặng đồng phục, thiết bị trang âm phục vụ công tác, sinh hoạt, tặng giường cho các cháu nghỉ bán trú, rồi sách vở, đồ dùng học tập và còn sách cho thư viện nhà trường. Ông Kiểm cho biết: “Có lần lên đó, còn giao lưu văn nghệ do những hạt nhân văn nghệ của dòng họ đóng góp, rất ấm cúng, rất thân thiện và đoàn kết”. Được biết, số tiền ủng hộ qua quyên góp và tặng quà hiện đã hơn 400 triệu đồng, toàn là tiền dòng họ và các cháu trong dòng họ tự nguyện đóng góp.

Nhờ kết quả hoạt động đó mà Ban khuyến học dòng họ Nguyễn Duy đã vinh dự nhận nhiều bằng khen, giấy khen của Hội khuyến học các cấp; cá nhân ông Nguyễn Duy Kiểm cũng nhận được nhiều bằng khen, giấy khen cho công tác khuyến học dòng họ của mình. Dòng họ Nguyễn Duy thường xuyên đạt danh hiệu: Dòng họ học tập. 50/58 gia đình đạt danh hiệu Gia đình học tập. Thực tế, công tác khuyến học dòng họ của các dòng họ trong phường đã góp phần để phường Quảng An được công nhận là “Phường văn hóa” đầu tiên của quận và của thành phố, liên tục từ năm 2013 đến nay.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn công tác do Bộ trưởng Văn phòng Chính phủ Malaysia đến thăm và làm việc tại Helen Solar.

Đường dài của một sản vật quốc gia

Danh tiếng hơn 700 năm của yến sào Khánh Hòa bắt nguồn từ loài chim yến hàng quý hiếm sinh sống ven biển Nam Trung Bộ. Thiên nhiên mang đến lợi thế, nhưng để món quà ấy trở thành thương hiệu quốc gia lại là hành trình dài của nhiều yếu tố.

Người S'tiêng vẫn giữ được kỹ thuật dệt truyền thống.

Giữ lửa truyền thống từ những đứa con của thần (Kỳ 1)

Người S’tiêng có thể xem như một tộc người có mặt lâu đời ở Việt Nam. Nhiều tài liệu cho thấy dấu vết của họ đã có từ thời đồ đá cũ. Người S’tiêng ở Bình Phước đang có số lượng đông nhất. Kể từ sau khi Bình Phước sáp nhập với Đồng Nai, một dải rừng rộng lớn đã là “thành phố”. Nhưng người S’tiêng, không vì mình lên thành phố mà khác trước.

Ông Thuận (thứ hai từ phải sang) và ông Thăng (thứ hai từ trái sang) giới thiệu chiếc xe quý.

Về ngoại thành chơi xe đạp cổ

Giữa thời công nghệ phát triển như vũ bão, thay vì phấn đấu mua ô-tô, ở một số xã ngoại thành Hà Nội, nhiều người lại “mê tít” xe đạp cổ. Xe đạp đã trở thành thú chơi và hình thành nếp ứng xử với môi trường của người dân. Cũng từ đây, địa phương phấn đấu xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm, sinh thái.

Cấp học bổng Chính phủ cho sinh viên học ngành STEM

Cấp học bổng Chính phủ cho sinh viên học ngành STEM

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm học 2026-2027, tân sinh viên theo học các ngành thuộc lĩnh vực STEM sẽ được cấp học bổng Chính phủ. Thông tin được công bố tại Hội thảo triển khai các chương trình và chính sách đào tạo nhân lực STEM, tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Trong cực đoan lại ước cân bằng

Thời tiết cực đoan không thể khiến người ta thôi quan tâm đến những đề tài quen thuộc. Đó là làm sao cho đỡ nhọc hơn trong nắng gay gắt, không khí oi bức liên tục, kéo dài. Đặc biệt là khi các hoạt động không thể dừng được lại xúc tác thêm vào sự gay gắt ấy. Đó là việc xây dựng, giải phóng mặt bằng gây bụi bặm. Là việc làm cầu đường phải chặt mất nhiều cây bóng mát. Là nóng thế chứ nóng nữa thì xe cộ vẫn phải lao ra đường mưu sinh với bao nhiêu là khói thải…

Hàng loạt thiết bị điện chiếu sáng trên tuyến đường nối hai tuyến cao tốc qua tỉnh Hưng Yên bị lấy cắp, gây thiệt hại hơn 12 tỷ đồng.

Trộm cắp thiết bị điện quy mô lớn ở Hưng Yên

Nhiều tháng qua, các công trường thi công hai tuyến đường huyết mạch ở Hưng Yên liên tục bị trộm cắp, phá hoại tài sản. Những vụ việc nối tiếp nhau gây thiệt hại hàng tỷ đồng cho nhà thầu, làm dấy lên nỗi lo về an ninh, trật tự tại địa phương.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Bình góp công sức đưa dòng tranh Kim Hoàng trở lại.

Góp sức hồi sinh tranh Kim Hoàng

Dành nhiều tình cảm cho văn hóa quê hương, bên cạnh nhiều nỗ lực của những người khác, nghệ nhân Nguyễn Thị Bình (xã Sơn Đồng, Hà Nội) đang từng ngày phục dựng, thúc đẩy dòng tranh dân gian Kim Hoàng (xã Vân Canh, huyện Hoài Đức cũ) phát triển trở lại.

Không gian suối rừng thơ mộng.

“Viên ngọc quý” của Sa Pa

Cát Cát là một bản làng nhỏ thuộc xã Tả Van, tỉnh Lào Cai. Nằm dưới chân núi Hoàng Liên Sơn, cách Hà Nội 376 km và cách trung tâm Sa Pa gần 4 km về hướng Tây Nam, nhìn từ trên cao, bản Cát Cát được bao bọc bởi những thửa ruộng bậc thang uốn quanh sườn đồi. Bản làng này được xem như “viên ngọc quý” của Sa Pa.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Đón đọc Thời Nay số 1717, phát hành thứ hai, ngày 29/6

Đón đọc Thời Nay số 1717, phát hành thứ hai, ngày 29/6

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn, từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG, tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện. Mở khung chính sách cho năng lượng, bài viết trên Trang nhất.

Lễ kết nạp 14 đảng viên mới của Đảng bộ Trường THPT Quang Trung - Đống Đa (Hà Nội).

Gieo những “hạt giống đỏ” cho tương lai

Trong những năm gần đây, công tác phát triển đảng viên là học sinh đã được quan tâm, đẩy mạnh, trở thành nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục và tổ chức đảng tại Hà Nội. Đây không chỉ là hoạt động nhằm bổ sung nguồn nhân lực trẻ cho Đảng mà còn góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, khơi dậy khát vọng cống hiến và trách nhiệm công dân trong thế hệ trẻ Thủ đô.

Đón đọc Thời Nay số 1716, phát hành thứ 5 ngày 25/6.

Đón đọc Thời Nay số 1716, phát hành thứ 5 ngày 25/6.

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy không đơn thuần là một phép toán cơ học cắt giảm đầu mối, mà là cuộc đại phẫu thay đổi phương thức quản trị để gần dân hơn, trực tiếp hơn và hiệu quả hơn. Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn đã cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, nhưng đồng thời cũng bộc lộ không ít khó khăn, bất cập. Đúng như nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bộ máy đã được sắp xếp nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều; đầu mối đã giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa đạt yêu cầu.

Bí thư Đảng ủy phường Hồng Hà Bùi Tuấn Anh (bên phải) gặp người dân giải thích về chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng tại cơ sở.

Dấu ấn tại những đô thị đặc biệt

Tại các đô thị đặc biệt, sau một năm vận hành, bộ máy mới đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc, thể hiện rõ năng lực giải quyết những nhiệm vụ khó như giải phóng mặt bằng, quản lý đất đai, triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, cung cấp dịch vụ công và nâng cao chất lượng phục vụ người dân...

Tổ công tác của tỉnh Sơn La kiểm tra việc vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Cơi.

Khi chính quyền đến gần dân hơn

Sau một năm vận hành, mô hình mới đang cho thấy những chuyển biến rõ nét trong việc nâng cao năng lực của chính quyền cơ sở, đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền với nhân dân ở những địa bàn còn nhiều khó khăn, đặc thù.

Chuyển đổi số giúp người dân thuận tiện hơn khi làm các thủ tục hành chính. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nhìn thẳng những điểm nghẽn sau sắp xếp

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp. Đáng chú ý, bên cạnh việc ghi nhận những kết quả bước đầu, thông báo đặt ra yêu cầu rà soát sự cần thiết tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường; nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân để điều phối phát triển...

Người dân làm thủ tục tại trung tâm hành chính công Phường Cầu Giấy. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Nâng cao năng lực phục vụ và hiệu quả quản trị

Mục tiêu của cuộc cải cách không chỉ là giảm đầu mối mà phải nâng cao năng lực phục vụ và hiệu quả quản trị. Từ thực tiễn các địa phương, nhiều chuyên gia cho rằng, yêu cầu đặt ra hiện nay là tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu mới và tạo lập cơ chế vận hành linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng địa bàn.

Thành phố đang tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí và lộ trình để xin ý kiến các cơ quan Trung ương trước khi chính thức thực hiện. Ảnh: VGP/MINH ANH

Chọn đúng phép thử mô hình phường, xã xã hội chủ nghĩa

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở một ý tưởng đáng để xã hội suy nghĩ nghiêm túc: xây thử một phường, một xã xã hội chủ nghĩa, rút kinh nghiệm rồi nhân rộng. Có thể hiểu đây là một đề bài cải cách, từ đó đặt ra những câu hỏi rất cụ thể: chọn nơi nào, làm ở quy mô nào, trao quyền ra sao, đo thành công bằng gì, và quan trọng nhất, mô hình ấy có lặp lại được ở những nơi bình thường khác hay không?

Chị Hoan kiểm tra miến phơi khô tự nhiên dưới nắng.

Người phụ nữ Tày đưa miến dong vượt đại dương

Từ đại ngàn xã Côn Minh (Thái Nguyên), người phụ nữ dân tộc Tày Nguyễn Thị Hoan đã viết nên câu chuyện cổ tích cho nông sản quê hương. Không cam chịu nhìn sản vật quý của bản làng bị ép giá, chị tìm cách biến những sợi miến mộc mạc thành “sợi vàng” chắp cánh cho ước mơ thoát nghèo vùng cao.