Biến động này không chỉ gây khó khăn trước mắt mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về tái cơ cấu sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho ngành dừa.
Nghịch lý mùa vụ
Theo ghi nhận của phóng viên, hiện giá dừa khô nguyên liệu chỉ còn khoảng 5.000 đồng/quả, giảm sâu so hơn 20 nghìn đồng/quả cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh giá phân bón, nhân công và chăm sóc ngày càng tăng, nhiều hộ dân lao đao bởi thu không đủ chi.
Ông Nguyễn Văn Hậu tại xã Châu Hòa cho biết: “Gia đình tôi trồng 6.000 m² dừa, trước đây có thể trang trải cuộc sống nhờ nguồn thu hoạch ổn định hằng tháng. Tuy nhiên, khi giá giảm sâu, lợi nhuận còn lại chẳng là bao. Bà con chỉ mong giá cả ổn định để an tâm sản xuất lâu dài”.
Lý giải nguyên nhân giá dừa lao dốc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lê Văn Dũng cho biết: “Sau giai đoạn giá tăng cao vào đầu năm 2025, nông dân đã đẩy mạnh đầu tư chăm sóc, dẫn đến sản lượng tăng mạnh. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu lại gặp khó khăn, làm mất cân đối cung-cầu. Bên cạnh đó, lượng dừa nhập khẩu với giá cạnh tranh cũng gây áp lực lên thị trường trong nước”.
Thống kê cho thấy, trong năm 2025, tỉnh Vĩnh Long đã nhập khoảng 30 triệu quả dừa phục vụ chế biến công nghiệp. Hoạt động nhập khẩu này góp phần duy trì nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy, song cũng tạo thêm áp lực giảm giá đối với dừa nội địa. Điều này phản ánh nghịch lý dù diện tích trồng lớn, nhưng nguồn cung trong nước vẫn chưa đáp ứng ổn định cho công nghiệp chế biến quanh năm bởi đặc tính mùa vụ.
Cần giải pháp tổng thể cho ngành dừa
Năm 2025, giá trị sản xuất ngành chế biến dừa Vĩnh Long ước đạt hơn 8.150 tỷ đồng, tăng gần 6% so năm trước. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng lớn nếu biết tổ chức lại sản xuất theo hướng bài bản, gắn kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp.
Theo ông Trần Văn Phú, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Tân An Luông, giá dừa biến động thất thường khiến việc vận động nông dân tham gia liên kết sản xuất gặp nhiều khó khăn. Việc hình thành giá sàn sẽ góp phần ổn định thị trường, bảo đảm lợi ích cho người trồng, đồng thời tạo nền tảng phát triển chuỗi giá trị bền vững.
Thời gian qua, Vĩnh Long từng bước hình thành các hợp tác xã, tổ hợp tác gắn với chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ; phát triển vùng nguyên liệu hữu cơ và đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu. Đây là nền tảng nâng cao chất lượng, khả năng truy xuất và giá trị thương mại của sản phẩm dừa. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần hoàn thiện chính sách hỗ trợ nông dân, tăng cường liên kết chuỗi, phát huy vai trò doanh nghiệp và chuyển mạnh sang chế biến sâu, đa dạng sản phẩm.
Giá dừa giảm sâu là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để ngành dừa Vĩnh Long tái cấu trúc theo hướng hiện đại, bền vững. Khi chuỗi giá trị được hoàn thiện, sản xuất gắn với thị trường và tiêu chuẩn quốc tế, cây dừa sẽ tiếp tục là trụ cột kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao đời sống người dân nông thôn.
Vĩnh Long hiện có khoảng 122.870 ha dừa, chiếm hơn 60% diện tích dừa cả nước. Dừa không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn gắn bó lâu đời với đời sống kinh tế - xã hội của người dân địa phương. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào thị trường nguyên liệu thô khiến ngành dừa dễ bị tổn thương trước biến động cung-cầu.
