Mô hình DRS khuyến khích người tiêu dùng trả lại vỏ chai, bao bì sau sử dụng để nhận lại tiền đặt cọc, qua đó tăng tỷ lệ thu gom và tái chế, hạn chế rác thải thất thoát ra môi trường. Đây là hình thức đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia trên thế giới. Chẳng hạn, khi mua sản phẩm đồ uống dùng một lần, người mua có thể đổi hoặc trả lại vỏ chai để nhận lại tiền ở bất cứ điểm đổi trả nào. Mô hình DRS ở Phú Quốc được triển khai với sự phối hợp của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Đại sứ quán Na Uy, thể hiện nỗ lực hợp tác quốc tế trong việc tìm kiếm giải pháp bền vững cho vấn đề rác thải nhựa tại đô thị du lịch ven biển.
Theo Phó Cục trưởng Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hồ Kiên Trung, việc Phú Quốc tiên phong triển khai thí điểm mô hình này cho thấy sự chuyển dịch từ phương thức xử lý rác truyền thống sang mô hình kinh tế tuần hoàn, khi rác thải được tái sử dụng như một nguồn tài nguyên. Ông Trung đánh giá cao việc áp dụng DRS tại đặc khu Phú Quốc, đặc biệt trong bối cảnh Phú Quốc là nơi tổ chức Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) 2027, rất đông khách quốc tế sẽ tới tham dự các sự kiện.
Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, bà Hilde Solbakken chia sẻ: “Chúng tôi nhận thấy rằng việc giải quyết rác thải nhựa là cơ hội chung để chúng ta cùng nhau nâng cao trách nhiệm, suy ngẫm về thói quen sản xuất, tiêu dùng, cùng nhau xây dựng một tương lai bền vững, hòa nhập và có tính chống chịu cho tất cả. Hệ thống đặt cọc hoàn trả mang đến một giải pháp thực tế đã được chứng minh hiệu quả. Thông qua việc yêu cầu một khoản đặt cọc nhỏ, có thể hoàn lại trên mỗi bao bì đồ uống, DRS tạo ra động lực tài chính để người tiêu dùng không vứt bỏ chúng mà thay vào đó là mang trả lại”.
Việc thí điểm mô hình DRS đã được cộng đồng doanh nghiệp tại Phú Quốc, các doanh nghiệp du lịch-lữ hành, đơn vị lưu trú, nhà hàng, nhiều cơ sở sản xuất và phân phối nước đóng chai trên địa bàn, đón nhận và ủng hộ. Điều này cũng mở ra cơ hội để các đơn vị chuyển đổi sang mô hình kinh doanh bền vững, giảm thiểu rác thải và nâng cao hình ảnh du lịch xanh của Phú Quốc.
Trong bối cảnh “đảo ngọc” đang chịu áp lực lớn từ phát triển du lịch và gia tăng rác thải, việc triển khai thí điểm mô hình DRS mang lại giải pháp bảo vệ môi trường, đồng thời là bước đi quan trọng trong hành trình xây dựng hình ảnh đảo du lịch xanh, bền vững.
Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Hilde Solbakken cho biết: “Thí dụ điển hình tại Na Uy, DRS đã giúp đạt tỷ lệ hoàn trả lên tới 93% vào năm 2024. Con số này là minh chứng cho thấy một chính sách được thiết kế tốt có thể tạo ra sự thay đổi tích cực thật sự. Tại Việt Nam, DRS có thể cải thiện đáng kể các giải pháp tuần hoàn bằng cách bổ sung công cụ kinh tế cần thiết để tăng tỷ lệ thu gom và tái chế. Thứ hai, việc người tiêu dùng hoàn trả chai lọ qua hệ thống DRS giúp cải thiện chất lượng vật liệu tái chế, hạn chế tình trạng nhiễm bẩn từ rác thải hỗn hợp”.
