Căng thẳng leo thang nghiêm trọng
Làn sóng bạo lực giữa người Palestine và Israel bùng lên gần đây, nhất là từ đầu năm 2023, sau khi chính phủ mới của Israel lên nắm quyền với chính sách cứng rắn nhắm vào người Palestine. Quân đội Israel tăng cường các đợt truy quét an ninh nhằm bắt giữ các phần tử thánh chiến. Cảnh sát Israel cũng mở cuộc truy quét lớn tại Bờ Tây, bắt giữ nhiều người Palestine và áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt. Thủ tướng Israel tuyên bố sẽ tiếp tục phản ứng mạnh với những hành động tấn công, bạo lực nhằm người Israel. Nhiều Bộ trưởng trong chính phủ mới của Israel ủng hộ tiếp tục xây dựng các khu định cư Do thái ở Bờ Tây.
Trong khi đó, một tay súng Palestine bắn vào đám đông tín đồ Do thái bên ngoài giáo đường ở Jerusalem. Theo Bộ Y tế Palestine, các vụ đụng độ giữa người Palestine với binh sĩ Israel từ ngày 1/1 đã khiến khoảng 32 người Palestine thiệt mạng, hàng chục người bị thương. Truyền thông Israel cho biết, có tám người Israel thiệt mạng trong các vụ bạo lực.
Trong thông cáo báo chí hôm 28/1, Chính quyền Palestine (PA) nêu rõ: Tình trạng căng thẳng và bạo lực leo thang nghiêm trọng hiện nay tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine xuất phát từ việc Israel tiếp tục xây dựng khu định cư, sáp nhập đất đai và phá hủy nhà ở của người Palestine, vi phạm cam kết thực hiện các thỏa thuận hòa bình đã ký, cũng như vi phạm các nghị quyết quốc tế liên quan.
Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas kêu gọi Mỹ gây sức ép buộc Israel chấm dứt hành động chống người Palestine. Ông Abbas cho rằng, cần có các biện pháp can thiệp khẩn cấp nhằm buộc chính phủ Israel chấm dứt các biện pháp đơn phương và tuân thủ các thỏa thuận đã ký. Ông đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết khôi phục tầm nhìn chính trị dựa trên các nghị quyết quốc tế để bảo đảm an ninh và ổn định ở khu vực.
Kiềm chế bạo lực, thúc đẩy đối thoại
Lo ngại căng thẳng leo thang giữa Israel và Palestine, cộng đồng quốc tế kêu gọi các bên kiềm chế và quay lại bàn đàm phán. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken lập tức công du Trung Đông, thảo luận với các lãnh đạo Ai Cập, Israel và Palestine. Phía Mỹ khẳng định, kiềm chế là cách duy nhất để ngăn chặn làn sóng bạo lực hiện nay. Mỹ tiếp tục cam kết bảo đảm an ninh cho Israel và khẳng định việc kiên trì thực hiện giải pháp hai nhà nước là cách tốt nhất để khôi phục hòa bình giữa Israel và Palestine. Mỹ cũng hoan nghênh vai trò trung gian và sự phối hợp chặt chẽ của Ai Cập nhằm khôi phục ổn định và đạt được hòa bình giữa người Palestine và Israel.
Ai Cập gia tăng nỗ lực kết nối nhằm nhanh chóng khôi phục an ninh, ổn định giữa Israel và Palestine. Tổng Giám đốc Cơ quan tình báo Ai Cập đã tới thành phố Ramallah, chuyển thông điệp của Tổng thống Ai Cập ủng hộ sớm đạt được hòa bình, an ninh và ổn định. Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập cũng tới Nga thảo luận tìm giải pháp bền vững cho tiến trình hòa bình Israel-Palestine.
Nga kêu gọi Palestine và Israel kiềm chế hành động đơn phương, nhằm tránh leo thang căng thẳng. Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh sự cấp thiết nối lại hoạt động của nhóm “Bộ tứ Trung Đông”, gồm Mỹ, Nga, LHQ và Liên minh châu Âu (EU) nhằm tái khởi động đàm phán hòa bình giữa Israel và Palestine.
Trong khi đó, Đại diện cấp cao EU phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại ra tuyên bố nêu rõ: EU thừa nhận lo ngại chính đáng của Israel, cụ thể là các cuộc tấn công khủng bố mới nhất, nhưng nhấn mạnh rằng, vũ lực sát thương chỉ được sử dụng như là phương sách cuối cùng khi không thể tránh khỏi để bảo vệ sinh mạng người dân.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng ra thông cáo cho biết, Bắc Kinh theo dõi sát tình hình và kêu gọi các bên kiềm chế, không để bạo lực vượt tầm kiểm soát. Thông cáo nêu rõ, xung đột tái diễn là do giải pháp hai nhà nước không được thực hiện và các bên cần nối lại đàm phán hòa bình.
