Nỗ lực cải cách thủ tục hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp

Phát biểu ý kiến khai mạc hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, Đại hội lần thứ XIII của Đảng tiếp tục xác định cải cách hành chính là một trong những thành tố cấu thành quan trọng của đột phá thể chế phát triển (một trong ba đột phá chiến lược), trong đó tập trung cải cách thủ tục hành chính, tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, lành mạnh; chú trọng tạo nền tảng chuyển đổi số quốc gia, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số… với quan điểm: lấy người dân, doanh nghiệp vừa là trung tâm, là chủ thể của cải cách hành chính.

Thủ tướng khẳng định, cải cách hành chính luôn được Đảng, Nhà nước ta xác định là khâu quan trọng nhằm xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ, vì sự phát triển của đất nước. Hiện đại hóa công tác chỉ đạo, điều là công cụ quan trọng trong đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại; trụ cột quan trọng trong xây dựng Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số. Để thực hiện thành công nhiệm vụ quan trọng này rất cần có đổi mới về nhận thức, tư duy lẫn hành động của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Nhờ sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn dân, chúng ta có những bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính; khơi dậy và huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước; nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác chỉ đạo điều hành của chính quyền các cấp. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục để mau chóng khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phục hồi, phát triển đất nước trong bối cảnh hiện nay.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị.

Thủ tướng biểu dương, đánh giá cao Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính đã xây dựng Báo cáo đánh giá chi phí tuân thủ; đưa ra nhiều khuyến nghị thiết thực, có cơ sở để tiếp tục đơn giản hóa, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, quy định kinh doanh và thúc đẩy quản lý, điều hành và giám sát dựa trên dữ liệu. Đây là một trong những cơ sở để Thủ tướng quyết định tổ chức Hội nghị này. Mục đích của Hội nghị này là: đánh giá một cách tổng thể, khách quan, toàn diện, sâu sắc các nhiệm vụ được triển khai về thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa phương thức chỉ đạo, điều hành phục vụ người dân, doanh nghiệp thời gian qua; kết quả đạt được (phân tích, đánh giá nêu bật lên để chúng ta phát huy); những việc chưa làm được (cần chỉ rõ nguyên nhân, đặc biệt là nguyên nhân chủ quan và bài học kinh nghiệm); đề ra định hướng, giải pháp và nhiệm vụ cụ thể từ nay đến hết năm 2025, bảo đảm thiết thực, phù hợp với tình hình thực tế nhằm triển khai có hiệu quả, thực chất công tác này.

Với tinh thần đổi mới và ý thức trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ được giao, Thủ tướng tin tưởng, Hội nghị về thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa phương thức chỉ đạo, điều hành phục vụ người dân, doanh nghiệp là Hội nghị của chung tay cải cách, quyết tâm hành động; nêu rõ, sản phẩm sau Hội nghị là một Nghị quyết về đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa phương thức chỉ đạo, điều hành phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhân dịp này, Thủ tướng nhấn mạnh lại trong phát triển kinh tế, cần phối hợp hài hòa, hiệu quả, chặt chẽ, linh hoạt hai chính sách tiền tệ và chính sách tài khoá để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn, cải thiện đời sống nhân dân. Các bộ, ngành cần tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn nữa, bảo đảm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Phát biểu ý kiến kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, nhìn lại kết quả đạt được từ đầu nhiệm kỳ đến nay, kế thừa thành quả các nhiệm kỳ trước, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, sự ủng hộ của người dân, doanh nghiệp, chúng ta đã đạt được kết quả tích cực trong công tác cải cách thủ tục hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận hội nghị.

Thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu cần có tư duy, phương pháp tiếp cận mạnh mẽ hơn về cải cách thủ tục hành chính trong các cấp điều hành trực tiếp liên quan người dân, doanh nghiệp; phát huy tinh thần chủ động, tính sáng tạo, cương quyết loại bỏ lợi ích cục bộ; huy động mọi nguồn lực, sự tham gia xây dựng và phát triển của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, người dân với quan điểm chỉ đạo xuyên suốt: lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể và là mục tiêu, động lực; lấy sự hài lòng của người dân đánh giá hiệu quả việc thực hiện.

Cải cách thủ tục hành chính phải bám sát thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo; nói đi phải đôi với làm và phải có kết quả cụ thể; phải làm thực chất, không hình thức. Hiện đại hóa công tác chỉ đạo, điều hành phải bảo đảm bám sát tình hình, tính chính xác, kịp thời, không bị động, cứng nhắc.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để giảm tầng nấc, khâu trung gian, đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính nội bộ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan hành chính, phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày một tốt hơn.

Thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính, cá thể hóa trách nhiệm, đề cao vai trò người đứng đầu. Càng “áp lực” thì càng phải “nỗ lực”; chuyển từ trạng thái “bị động” sang “chủ động”; tạo sự thân thiện, hiểu biết, chia sẻ lẫn nhau, cải thiện quan hệ giữa các cơ quan hành chính nhà nước với người dân, doanh nghiệp nói chung.

Khuyến khích bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đẩy mạnh xây dựng các hệ thống thông tin, sử dụng tài nguyên thông tin, dữ liệu thiết thực, hiệu quả, có tính kết nối, liên thông cao phục vụ công tác giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp và chỉ đạo, điều hành của chính quyền các cấp.

Về các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát, đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt trước ngày 30/9 hằng năm; thực hiện việc tham vấn người dân, doanh nghiệp về quy định, vướng mắc, khó khăn và phương án cải cách trên hệ thống này.

Thủ tướng cũng yêu cầu thực thi ngay các phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định kinh doanh đã được phê duyệt và phương án phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính tại Quyết định 1015/QĐ-TTg ngày 30/8/2022; rà soát, đơn giản hóa 59 thủ tục hành chính/nhóm thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước; hợp nhất Cổng Dịch vụ công với Hệ thống thông tin 1 cửa điện tử cấp bộ hợp lý, hiệu quả, thông suốt; hoàn thiện, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm thân thiện với người dùng; đẩy nhanh tiến độ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đúng quy định.

Hội nghị được kết nối với các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Thủ tướng yêu cầu nâng cao mức độ hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của chính quyền các cấp trong thực hiện thủ tục hành chính, trong đó đến năm 2023 đạt trên 80%, năm 2025 đạt trên 90% mức độ hài lòng; cố gắng đạt tối đa mức độ hài lòng của người dân; tỷ lệ giải quyết đúng hạn tại Trung tâm phục vụ hành chính công phải đạt trên 90%; phấn đấu đến cuối năm 2023, tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến phải đạt 50%.

Về lâu dài, chúng ta phải giúp người dân, doanh nghiệp thay đổi nhận thức, thói quen, hành vi thực hiện các dịch vụ hành chính công từ trực tiếp sang trực tuyến. Đến cuối năm 2022, phấn đấu 100% thủ tục hồ sơ tiếp nhận phải được xử lý, cập nhật trạng thái trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, tỉnh và đồng bộ 100% trạng thái hồ sơ lên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Đẩy mạnh kết nối, tích hợp, chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành với Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng.

Tiếp tục thực hiện nghiêm việc ký số, gửi nhận văn bản và xử lý hồ sơ công việc trên môi trường mạng tại các cấp chính quyền… Thực hiện kết nối, tích hợp, chia sẻ các thông tin, dữ liệu (Quyết định số 1498/QĐ-TTg ngày 11/9/2021); phấn đấu đến giữa năm 2023, có 5 bộ, ngành và 10 địa phương hoàn thành xây dựng Bộ chỉ số điều hành đưa vào hoạt động và tích hợp thông tin, dữ liệu với Trung tâm thông tin, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Tư pháp, Tổ chức pháp chế của các bộ, ngành, địa phương nâng cao chất lượng thẩm định quy định về thủ tục hành chính. Bộ Công an đẩy mạnh cung cấp các dịch vụ công trực tuyến, đặc biệt là 25 dịch vụ công thiết yếu đã được xác định trong Đề án 06 và 29 dịch vụ công theo Quyết định số 422/QĐ-TTg ngày 4/4/2022; những dịch vụ công nào nâng được lên mức độ 4 thì phải thực hiện ngay, những dịch vụ nào chưa hoàn thành thì tập trung thực hiện; chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Hệ thống định danh, xác thực điện tử với Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh trong tháng 9/2022; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu khác.

Bộ Nội vụ khẩn trương hướng dẫn việc lưu trữ hồ sơ, dữ liệu điện tử theo Nghị định số 61/2018/NĐ-CP trong tháng 10/2022. Bộ Tài chính khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị định về kết nối và chia sẻ thông tin trong lĩnh vực xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa; xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh người và phương tiện vận tải theo cơ chế 1 cửa quốc gia.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp Văn phòng Chính phủ kết nối, tích hợp, chia sẻ thông tin, dữ liệu tổng hợp về Khung đánh giá tình hình thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội theo Quyết định số 288/QĐ-TTg ngày 28/2/2022 với Trung tâm thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; chỉ đạo Tổng cục Thống kê phối hợp với Văn phòng Chính phủ kết nối, tích hợp, liên thông hệ thống thông tin thống kê quốc gia với Trung tâm thông tin, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Tài nguyên và Môi trường khẩn trương xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu khác và Trung tâm thông tin, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng; đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và sự hưởng ứng của người dân, doanh nghiệp trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến; phối hợp Bộ Công an rà soát, đánh giá an toàn thông tin, an ninh mạng...

Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc và hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương thực hiện Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan hoạt động kinh doanh; thực thi phương án phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính; triển khai rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước; chủ trì xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định quy định về việc gửi, nhận văn bản và xử lý hồ sơ công việc trên môi trường mạng trong các cơ quan hành chính nhà nước thay thế Quyết định số 28/2018/QĐ-TTg; hoàn thiện, trình Thủ tướng ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác Hệ thống thông tin báo cáo quốc gia và Trung tâm thông tin, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2022; chủ trì, phối hợp với Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty nhà nước chuẩn hóa thông tin, dữ liệu và xây dựng khung Bộ chỉ số điều hành phục vụ sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền cấp tỉnh; phối hợp với các bộ, ngành địa phương kết nối, tích hợp, chia sẻ các thông tin, dữ liệu theo Quyết định 1498/QĐ-TTg.

Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm là cầu nối giữa Chính phủ với doanh nghiệp và người dân.

Các địa phương phải phân công rõ, chịu trách nhiệm chính về xử lý các công việc với người dân và doanh nghiệp, không để “lòng vòng”, mất thời gian; tích cực tổ chức tham vấn doanh nghiệp; mong doanh nghiệp tham gia xây dựng chính sách cùng các cơ quan quản lý nhà nước, trên tinh thần tất cả vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của nhân dân.