Nhựa sinh học từ chất thải của cá giành giải thưởng lớn

NDĐT - Một nữ khoa học trẻ người Anh vừa chế tạo thành công bao bì mới trông giống như nhựa thông thường, nhưng thực ra nó được làm từ chất thải của cá và tảo. Và không giống như nhựa, nếu bị trôi ra biển, nó có thể trở thành thức ăn cho cá.

Bao bì giống như nhựa này được làm từ da, vảy cá và tảo . Ảnh: Dyson.
Bao bì giống như nhựa này được làm từ da, vảy cá và tảo . Ảnh: Dyson.

Loại nhựa sinh học mới có tên là MarinaTex của cô gái Lucy Hughes, 24 tuổi, đã chiến thắng giải thưởng James Dyson năm nay trị giá 30.000 bảng Anh.

Chuyên gia Lucy Hughes, vừa tốt nghiệp Đại học Sussex của Anh, đã bắt đầu phát triển nghiên cứu đề tài này khi còn là sinh viên. Thông qua kết nối của trường đại học, Hughes đã đến thăm một nhà máy chế biến cá để xem lượng chất thải khổng lồ do ngành công nghiệp tạo ra và tìm ra những cách mới để sử dụng nó. Cô tập trung vào da cá và vảy. “Khi tôi cầm nó trong tay, tôi nhận ra đây là chất có tiềm năng, nó siêu mạnh mẽ, linh hoạt và dễ uốn”, cô ấy nói.

Cô Hughes đã dành nhiều tháng để thử nghiệm chất thải của cá trong nhà bếp của mình, thực hiện hơn 100 thí nghiệm để tìm ra chất kết dính và một quá trình có thể giữ các protein trong da và vảy cá. “Tôi đã thất bại nhiều lần. Các sản phẩm trở nên quá giòn hoặc bị dính bết hoặc hơi mốc”, cô nói. Cuối cùng, cô đã tìm được một loại tảo có nguồn gốc địa phương.

Túi nhựa sinh học làm từ da cá của Lucy Hughes.

Vật liệu này có thể được sử dụng để thay thế nhựa gốc dầu trong bao bì như túi hoặc “cửa sổ” mờ dùng để trưng bày sản phẩm trong hộp. Hughes nói rằng cô sẽ tiếp tục nghiên cứu cách thức hoạt động và thời gian sử dụng để lưu trữ thực phẩm của loại nhựa sinh học mới này.

Không giống như một số loại nhựa nhựa có thể phân hủy được, cần được xử lý trong một cơ sở sản xuất phân bón công nghiệp để phân hủy, vật liệu mới có thể phân hủy trong bốn đến sáu tuần trong thùng ủ phân ở sau nhà. Tất cả các thành phần đều an toàn để làm thực phẩm. Vì vậy, thứ này xuống cấp giống như một miếng thức ăn xuống cấp. Nếu nó vô tình bị cuốn vào đại dương và một con rùa hoặc cá ăn nó, nó sẽ không gây ra vấn đề gì. “Tôi chưa tìm ra giá trị dinh dưỡng của sản phẩm này. Tuy nhiên, thành phần cốt lõi của nó là protein từ cá và tảo, vì vậy khi sinh vật biển ăn nó dù không bổ dưỡng thì cũng sẽ không bị gây hại”, cô nói.

Nghiên cứu ở giai đoạn đầu, nhưng Hughes đã tính toán rằng vật liệu này có thể cạnh tranh về chi phí vì nó có thể được xử lý ở nhiệt độ thấp, tiết kiệm năng lượng so với sản xuất nhựa và vì nó bắt đầu bằng chất thải thay vì dầu. Chất thải từ một con cá tuyết Đại Tây Dương có thể tạo ra 1.400 túi.

Cô Hughes có kế hoạch tiếp tục nghiên cứu phát triển và đăng ký bằng sáng chế cho sản phẩm khi cô chuẩn bị sản xuất. Cô ấy nói, cô ấy đã quan tâm đến các thương hiệu lớn và siêu thị. Nhiều công ty lớn đang nghiên cứu tìm kiếm các sản phẩm thay thế cho nhựa. Hơn 400 công ty đã ký Cam kết toàn cầu của Quỹ Ellen MacArthur, một tổ chức từ thiện Anh nhằm truyền cảm hứng cho một thế hệ suy nghĩ lại, thiết kế lại và xây dựng một tương lai tích cực thông qua khuôn khổ của nền kinh tế tuần hoàn. Theo đó, các công ty cam kết rằng bất kỳ loại nhựa nào không thể loại bỏ nên được tái chế, tái sử dụng hoặc phân hủy.

Hughes tin rằng, việc loại bỏ nhựa và chuyển sang bao bì có thể tái sử dụng nên được ưu tiên hàng đầu, nhưng vì ý thức thay đổi hành vi của con người rất chậm, nên loại thay thế bền vững cho nhựa này cũng có ý nghĩa. “Trọng tâm chính của tôi là thay thế bao bì sử dụng một lần”, cô nói.

Tiềm năng nhân rộng của nhựa từ da cá

Nhựa sinh học từ chất thải của cá giành giải thưởng lớn ảnh 2

Lucy Hughes và hai vật liệu chính của nhựa sinh học mới là vảy cá và tảo.

Cô Hughes đã đánh bại các nhà thiết kế từ 27 quốc gia khác để giành giải thưởng quốc tế James Dyson.

Hằng năm, nhà phát minh người Anh James Dyson chọn người chiến thắng giải thưởng lớn trong cuộc thi thiết kế sinh viên quốc tế mang tên mình. Ông James Dyson đánh giá, vật liệu này có tiềm năng thay thế nhựa sử dụng một lần truyền thống.

"Loại nhựa sinh học này giải quyết một cách tao nhã hai vấn đề: tính phổ biến của chất thải nhựa và cá sử dụng một lần. Nghiên cứu và phát triển sâu hơn sẽ bảo đảm rằng MarinaTex phát triển hơn nữa và tôi hy vọng nó sẽ trở thành một phần của câu trả lời toàn cầu về sự đa dạng của rác thải nhựa sử dụng một lần."

Vảy cá và da bị loại bỏ trong quá trình chế biến thường bị đốt cháy hoặc chôn trong bãi rác. Và với "ước tính 500.000 tấn chất thải như vậy được sản xuất bởi nghề cá của Anh mỗi năm", MarinaTex có thể được nhân rộng thành sản xuất công nghiệp.

Đây là năm thứ hai liên tiếp, giải thưởng lớn trong cuộc thi đã thuộc về các nhà thiết kế Vương quốc Anh. Năm ngoái, Nicolas Orellana và Yaseen Noorani giành chiến thắng với turbin gió mini O-Wind Turbine cho môi trường đô thị.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đơn vị liên quan thực hiện nghi thức phát động cuộc thi.

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khởi động Cuộc thi thiết kế công trình chống thiên tai

Hướng tới 2 nhóm đối tượng chuyên nghiệp (kiến trúc sư, kỹ sư, nhà quy hoạch) và không chuyên (học sinh, sinh viên, người Việt Nam ở nước ngoài), Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam" đặt mục tiêu tìm kiếm những giải pháp có khả năng ứng dụng cao trong thực tiễn.

Cục Khí tượng thủy văn đề nghị các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để kịp thời ứng phó thiên tai.

Nhiều hình thái thiên tai có thể xuất hiện trong 10 ngày tới

Từ ngày 1/7, một vùng áp thấp có khả năng đi vào Biển Đông và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, sau đó có thể phát triển thành bão. Đồng thời, từ ngày 4/7 đến 7/7, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

(Ảnh minh họa)

Cảnh báo mưa cường suất lớn tại Bắc Bộ

Từ ngày 30/6 đến đêm 1/7, ở khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 250mm (thời gian mưa tập trung vào chiều tối, đêm và sáng). Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn (>100mm/3 giờ).

Tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 250.000ha rừng có nguy cơ cháy cao, tập trung chủ yếu ở vùng cát ven biển.

Chủ động ứng phó nguy cơ cháy rừng

Thời gian vừa qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị liên tục xuất hiện các vụ cháy rừng, chủ yếu các rừng phòng hộ ven biển. Đáng chú ý, nhiều đám cháy sau khi được dập tắt lại bùng phát trở lại, kéo dài nhiều ngày khiến công tác chữa cháy gặp nhiều khó khăn.

Dự báo khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo mưa lớn ở khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và cảnh báo lũ trên các sông khu vực Bắc Bộ

Đêm qua và sáng nay (29/6), khu vực Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Lượng mưa tính từ 19 giờ ngày 28/6 đến 8 giờ ngày 29/6 có nơi trên 100mm. Từ hôm nay đến ngày 30/6, trên các sông nhỏ, thượng nguồn các sông chính khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt lũ, biên độ lũ lên trên các sông từ 2-4m.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Nghệ An nóng nhất cả nước hôm nay, gần 40 độ C

Hôm nay (28/6), nhiều tỉnh, thành phố tại Trung Bộ tiếp tục hứng chịu thời tiết nắng nóng gay gắt. Xã Con Cuông (tỉnh Nghệ An) ghi nhận mức nhiệt cao nhất cả nước, gần 40 độ C. Theo cơ quan khí tượng, nắng nóng diện rộng ở Trung Bộ có khả năng kết thúc từ ngày 1/7.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định tuần 29/6–5/7/2026, nhiều khu vực có mưa dông. (Ảnh:nhandan.vn)

Mưa dông trên diện rộng, cảnh báo nguy cơ lũ quét và áp thấp nhiệt đới trên biển đông

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định tuần 29/6–5/7/2026, nhiều khu vực có mưa dông. Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to cục bộ kèm nguy cơ lũ quét, sạt lở; Trung Bộ còn nắng nóng đầu tuần; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa do gió mùa Tây Nam. Trên Biển Đông có khả năng hình thành áp thấp nhiệt đới...