Nhựa sinh học từ chất thải của cá giành giải thưởng lớn

NDĐT - Một nữ khoa học trẻ người Anh vừa chế tạo thành công bao bì mới trông giống như nhựa thông thường, nhưng thực ra nó được làm từ chất thải của cá và tảo. Và không giống như nhựa, nếu bị trôi ra biển, nó có thể trở thành thức ăn cho cá.

Bao bì giống như nhựa này được làm từ da, vảy cá và tảo . Ảnh: Dyson.
Bao bì giống như nhựa này được làm từ da, vảy cá và tảo . Ảnh: Dyson.

Loại nhựa sinh học mới có tên là MarinaTex của cô gái Lucy Hughes, 24 tuổi, đã chiến thắng giải thưởng James Dyson năm nay trị giá 30.000 bảng Anh.

Chuyên gia Lucy Hughes, vừa tốt nghiệp Đại học Sussex của Anh, đã bắt đầu phát triển nghiên cứu đề tài này khi còn là sinh viên. Thông qua kết nối của trường đại học, Hughes đã đến thăm một nhà máy chế biến cá để xem lượng chất thải khổng lồ do ngành công nghiệp tạo ra và tìm ra những cách mới để sử dụng nó. Cô tập trung vào da cá và vảy. “Khi tôi cầm nó trong tay, tôi nhận ra đây là chất có tiềm năng, nó siêu mạnh mẽ, linh hoạt và dễ uốn”, cô ấy nói.

Cô Hughes đã dành nhiều tháng để thử nghiệm chất thải của cá trong nhà bếp của mình, thực hiện hơn 100 thí nghiệm để tìm ra chất kết dính và một quá trình có thể giữ các protein trong da và vảy cá. “Tôi đã thất bại nhiều lần. Các sản phẩm trở nên quá giòn hoặc bị dính bết hoặc hơi mốc”, cô nói. Cuối cùng, cô đã tìm được một loại tảo có nguồn gốc địa phương.

Túi nhựa sinh học làm từ da cá của Lucy Hughes.

Vật liệu này có thể được sử dụng để thay thế nhựa gốc dầu trong bao bì như túi hoặc “cửa sổ” mờ dùng để trưng bày sản phẩm trong hộp. Hughes nói rằng cô sẽ tiếp tục nghiên cứu cách thức hoạt động và thời gian sử dụng để lưu trữ thực phẩm của loại nhựa sinh học mới này.

Không giống như một số loại nhựa nhựa có thể phân hủy được, cần được xử lý trong một cơ sở sản xuất phân bón công nghiệp để phân hủy, vật liệu mới có thể phân hủy trong bốn đến sáu tuần trong thùng ủ phân ở sau nhà. Tất cả các thành phần đều an toàn để làm thực phẩm. Vì vậy, thứ này xuống cấp giống như một miếng thức ăn xuống cấp. Nếu nó vô tình bị cuốn vào đại dương và một con rùa hoặc cá ăn nó, nó sẽ không gây ra vấn đề gì. “Tôi chưa tìm ra giá trị dinh dưỡng của sản phẩm này. Tuy nhiên, thành phần cốt lõi của nó là protein từ cá và tảo, vì vậy khi sinh vật biển ăn nó dù không bổ dưỡng thì cũng sẽ không bị gây hại”, cô nói.

Nghiên cứu ở giai đoạn đầu, nhưng Hughes đã tính toán rằng vật liệu này có thể cạnh tranh về chi phí vì nó có thể được xử lý ở nhiệt độ thấp, tiết kiệm năng lượng so với sản xuất nhựa và vì nó bắt đầu bằng chất thải thay vì dầu. Chất thải từ một con cá tuyết Đại Tây Dương có thể tạo ra 1.400 túi.

Cô Hughes có kế hoạch tiếp tục nghiên cứu phát triển và đăng ký bằng sáng chế cho sản phẩm khi cô chuẩn bị sản xuất. Cô ấy nói, cô ấy đã quan tâm đến các thương hiệu lớn và siêu thị. Nhiều công ty lớn đang nghiên cứu tìm kiếm các sản phẩm thay thế cho nhựa. Hơn 400 công ty đã ký Cam kết toàn cầu của Quỹ Ellen MacArthur, một tổ chức từ thiện Anh nhằm truyền cảm hứng cho một thế hệ suy nghĩ lại, thiết kế lại và xây dựng một tương lai tích cực thông qua khuôn khổ của nền kinh tế tuần hoàn. Theo đó, các công ty cam kết rằng bất kỳ loại nhựa nào không thể loại bỏ nên được tái chế, tái sử dụng hoặc phân hủy.

Hughes tin rằng, việc loại bỏ nhựa và chuyển sang bao bì có thể tái sử dụng nên được ưu tiên hàng đầu, nhưng vì ý thức thay đổi hành vi của con người rất chậm, nên loại thay thế bền vững cho nhựa này cũng có ý nghĩa. “Trọng tâm chính của tôi là thay thế bao bì sử dụng một lần”, cô nói.

Tiềm năng nhân rộng của nhựa từ da cá

Nhựa sinh học từ chất thải của cá giành giải thưởng lớn ảnh 2

Lucy Hughes và hai vật liệu chính của nhựa sinh học mới là vảy cá và tảo.

Cô Hughes đã đánh bại các nhà thiết kế từ 27 quốc gia khác để giành giải thưởng quốc tế James Dyson.

Hằng năm, nhà phát minh người Anh James Dyson chọn người chiến thắng giải thưởng lớn trong cuộc thi thiết kế sinh viên quốc tế mang tên mình. Ông James Dyson đánh giá, vật liệu này có tiềm năng thay thế nhựa sử dụng một lần truyền thống.

"Loại nhựa sinh học này giải quyết một cách tao nhã hai vấn đề: tính phổ biến của chất thải nhựa và cá sử dụng một lần. Nghiên cứu và phát triển sâu hơn sẽ bảo đảm rằng MarinaTex phát triển hơn nữa và tôi hy vọng nó sẽ trở thành một phần của câu trả lời toàn cầu về sự đa dạng của rác thải nhựa sử dụng một lần."

Vảy cá và da bị loại bỏ trong quá trình chế biến thường bị đốt cháy hoặc chôn trong bãi rác. Và với "ước tính 500.000 tấn chất thải như vậy được sản xuất bởi nghề cá của Anh mỗi năm", MarinaTex có thể được nhân rộng thành sản xuất công nghiệp.

Đây là năm thứ hai liên tiếp, giải thưởng lớn trong cuộc thi đã thuộc về các nhà thiết kế Vương quốc Anh. Năm ngoái, Nicolas Orellana và Yaseen Noorani giành chiến thắng với turbin gió mini O-Wind Turbine cho môi trường đô thị.

Có thể bạn quan tâm

Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, thông tin về tình hình mưa lớn diện rộng đang diễn ra tại khu vực Trung Bộ.

[Video] Mưa lớn tiếp diễn ở Trung Bộ, có nơi trên 500mm

Theo Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, mưa lớn đang tiếp diễn tại Trung Bộ, trong đó từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi là những khu vực mưa lớn trọng điểm.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.