Nhiều khu vực của "lá phổi xanh" Amazon có nguy cơ không thể phục hồi

Một nghiên cứu lớn được các nhà khoa học và các tổ chức bản địa thực hiện đã kết luận rằng sự tàn phá môi trường ở các khu vực của rừng Amazon đã chạm tới "điểm tới hạn" và có thể không bao giờ phục hồi được.
Các đám cháy tại một khu vực rừng Amazon vào năm 2019 (Ảnh: REUTERS)
Các đám cháy tại một khu vực rừng Amazon vào năm 2019 (Ảnh: REUTERS)

Các nhà khoa học thuộc Mạng lưới Thông tin môi trường - xã hội tham chiếu địa lý vùng Amazon (RAISG) đã phối hợp với điều phối viên của các tổ chức bản địa của lưu vực sông Amazon (Coica) để thực hiện nghiên cứu mang tên "Amazonia Against the Clock" ("Lưu vực sông Amazon chạy đua với thời gian"), một trong những nghiên cứu lớn nhất cho đến nay bao gồm tất cả 9 quốc gia và vùng lãnh thổ nơi rừng Amazon bao phủ.

Nghiên cứu phát hiện rằng chỉ có Suriname và vùng lãnh thổ Guiana thuộc Pháp là có ít nhất một nửa diện tích rừng của mình vẫn còn nguyên vẹn. Hoạt động khai thác khoáng sản là một trong những mối đe dọa ngày càng tăng, với các khu bảo tồn và đất của các bộ lạc thổ dân nằm trong số các khu vực mà nhiều ngành khai thác hướng tới. Dầu mỏ cũng là một mối đe dọa khác. Các giếng dầu bao phủ 9,4% bề mặt của Amazon và 43% trong số đó nằm trong các khu bảo tồn và đất của người bản địa.

Báo cáo cho biết hơn 50% diện tích rừng Amazon ở Ecuador được coi là một giếng dầu, trong khi ở Peru là 31%, Bolivia là 29% và Colombia là 28%. Mối quan ngại lớn hơn nữa là nông nghiệp. Theo báo cáo, nông nghiệp là nguyên nhân gây ra 84% nạn phá rừng và lượng đất dành cho nông nghiệp đã tăng gấp 3 lần kể từ năm 1985.

Nghiên cứu khuyến nghị để bảo tồn rừng Amazon đòi hỏi sự hợp tác nhiều hơn nữa giữa chính phủ các nước trong khu vực, các tổ chức tài chính quốc tế và các công ty cổ phần tư nhân nắm giữ phần lớn các khoản nợ của các quốc gia ở lưu vực Amazon.

Mỹ Latinh là khu vực gánh nợ nhiều nhất trong thế giới đang phát triển và việc xóa nợ để đổi lấy các cam kết bảo tồn sẽ có hiệu quả đáng kể. Ngoài ra, trong số 13 giải pháp khác mà báo cáo đề xuất còn có đình chỉ hoàn toàn việc cấp phép mới và cấp vốn cho các hoạt động khai khoáng, dầu mỏ, chăn nuôi gia súc, xây các đập lớn, khai thác gỗ và các hoạt động khác; phục hồi đất bị tàn phá; xây dựng các mô hình quản trị mới cho phép tăng cường tính đại diện và sự công nhận dành cho cộng đồng người bản địa.

Với diện tích khoảng 7 triệu km2, Amazon là khu rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới, có vai trò sống còn trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu nhờ năng lực hấp thu lượng lớn khí thải CO2. Được xem là "lá phổi xanh" của hành tinh, Amazon cung cấp khoảng 20% lượng khí oxy trên Trái Đất, là nơi sinh sống của khoảng 1 triệu thổ dân thuộc 500 bộ lạc và nơi trú ngụ của hơn 3 triệu loài động, thực vật khác nhau. Các tổ chức bản địa đại diện cho hơn 500 bộ lạc sinh sống tại lưu vực sông Amazon đang kêu gọi một hiệp ước toàn cầu để bảo vệ lâu dài 80% diện tích rừng Amazon vào năm 2025.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 2/7/2026: Áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão; nhiều khu vực tiếp tục có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 2/7/2026: Áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão; nhiều khu vực tiếp tục có mưa dông

Trong đêm nay, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông đang di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc và có khả năng mạnh lên thành bão trong ngày mai. Trên đất liền, nhiều khu vực tiếp tục xuất hiện mưa dông, người dân cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết và đề phòng các hiện tượng cực đoan.

Đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đơn vị liên quan thực hiện nghi thức phát động cuộc thi.

Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khởi động Cuộc thi thiết kế công trình chống thiên tai

Hướng tới 2 nhóm đối tượng chuyên nghiệp (kiến trúc sư, kỹ sư, nhà quy hoạch) và không chuyên (học sinh, sinh viên, người Việt Nam ở nước ngoài), Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam" đặt mục tiêu tìm kiếm những giải pháp có khả năng ứng dụng cao trong thực tiễn.

Cục Khí tượng thủy văn đề nghị các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để kịp thời ứng phó thiên tai.

Nhiều hình thái thiên tai có thể xuất hiện trong 10 ngày tới

Từ ngày 1/7, một vùng áp thấp có khả năng đi vào Biển Đông và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, sau đó có thể phát triển thành bão. Đồng thời, từ ngày 4/7 đến 7/7, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

(Ảnh minh họa)

Cảnh báo mưa cường suất lớn tại Bắc Bộ

Từ ngày 30/6 đến đêm 1/7, ở khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 250mm (thời gian mưa tập trung vào chiều tối, đêm và sáng). Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn (>100mm/3 giờ).

Tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 250.000ha rừng có nguy cơ cháy cao, tập trung chủ yếu ở vùng cát ven biển.

Chủ động ứng phó nguy cơ cháy rừng

Thời gian vừa qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị liên tục xuất hiện các vụ cháy rừng, chủ yếu các rừng phòng hộ ven biển. Đáng chú ý, nhiều đám cháy sau khi được dập tắt lại bùng phát trở lại, kéo dài nhiều ngày khiến công tác chữa cháy gặp nhiều khó khăn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/6/2026: Mưa dông gia tăng, nắng nóng giảm mạnh trên cả ba miền

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/6/2026: Mưa dông gia tăng, nắng nóng giảm mạnh trên cả ba miền

Ngày hôm nay, thời tiết cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc duy trì mưa lớn diện rộng do nhiễu động khí quyển mạnh, trong khi Trung Bộ ghi nhận xu hướng giảm nắng nóng. Khu vực phía Nam và Cao nguyên Trung Bộ tiếp tục chịu tác động của gió mùa Tây Nam, khiến mưa dông xuất hiện nhiều hơn vào chiều tối và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/6/2026: Mưa dông diện rộng bao trùm Bắc Bộ, Trung Bộ hạ nhiệt sâu

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/6/2026: Mưa dông diện rộng bao trùm Bắc Bộ, Trung Bộ hạ nhiệt sâu

Bắc Bộ tiếp tục là tâm điểm của đợt mưa lớn với nhiều nơi xuất hiện mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Trong khi đó, nắng nóng tại Trung Bộ tiếp tục suy giảm và dự kiến sẽ chấm dứt trong vài ngày tới. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì mưa rào, dông vào chiều tối và tối. 

Dự báo khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo mưa lớn ở khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và cảnh báo lũ trên các sông khu vực Bắc Bộ

Đêm qua và sáng nay (29/6), khu vực Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Lượng mưa tính từ 19 giờ ngày 28/6 đến 8 giờ ngày 29/6 có nơi trên 100mm. Từ hôm nay đến ngày 30/6, trên các sông nhỏ, thượng nguồn các sông chính khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt lũ, biên độ lũ lên trên các sông từ 2-4m.