Thực trạng trên gây hoang mang, lo lắng và bức xúc đối với cha mẹ học sinh và nhân dân, đòi hỏi tỉnh Đắk Lắk cần sớm có giải pháp phù hợp, tạo mọi điều kiện cho học sinh được học tập.
Nhiều học sinh có nguy cơ bỏ học
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk Đỗ Tường Hiệp cho biết: Công tác tuyển sinh lớp 10 năm học 2023-2024 trên địa bàn tỉnh được thực hiện thông qua hai phương thức: Các trường trung học phổ thông chuyên biệt như Trường trung học phổ thông Chuyên Nguyễn Du, Trường trung học phổ thông dân tộc nội trú N’Trang Lơng và Trường trung học phổ thông dân tộc nội trú Đam San áp dụng phương thức thi tuyển. Các trường trung học phổ thông công lập khác áp dụng phương thức xét tuyển.
Kết quả tuyển sinh cho thấy, tổng số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở năm học 2022-2023 toàn tỉnh là 29.702 học sinh, trong đó, số học sinh đã trúng tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập và tư thục là 23.177 học sinh, chiếm tỷ lệ 78,03% so với tổng số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở. Số học sinh chưa trúng tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông là 6.525 học sinh. Trong đó, số học sinh đã trúng tuyển học lớp 10 hệ giáo dục thường xuyên tại trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên các huyện, thị xã, thành phố, các trường trung cấp, cao đẳng nghề là 4.045. Như vậy, toàn tỉnh còn 2.480 học sinh đã tốt nghiệp trung học cơ sở chưa có nơi học tập.
Theo ông Đỗ Tường Hiệp, nhiều năm trước đây, Sở Giáo dục và Đào tạo đã đề xuất tuyển sinh vào lớp 10 tất cả các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh bằng phương thức thi tuyển nhưng đến nay chỉ mới thực hiện được ở một số ít trường, còn lại tuyển sinh theo phương thức xét tuyển, dẫn đến nhiều bất cập. Trong đó, bất cập lớn nhất là do việc phân tuyến tuyển sinh ở những vùng giáp ranh giữa các huyện, thị xã, thành phố và giáp ranh giữa các xã, phường, thị trấn.
Việc tuyển sinh bằng phương thức xét tuyển có nhiều hạn chế như: Học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở không có cơ hội để chọn trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện, thị xã, thành phố vì đã được phân tuyến; kết quả kiểm tra, đánh giá kết quả học lực, hạnh kiểm giữa các trường trung học cơ sở không đồng đều cho nên khó khăn trong công tác xét tuyển; chưa tạo được cơ sở khoa học để đánh giá chính xác chất lượng giáo dục của các trường trung học cơ sở.
Bên cạnh đó, công tác đào tạo nghề chưa gắn với sử dụng nên chưa thu hút được học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở vào học các trường trung cấp, cao đẳng nghề theo mục tiêu phân luồng. Trong khi, theo mục tiêu đến năm 2025, phấn đấu ít nhất 40% số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp; đối với các địa phương có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 30%...
Tạo mọi điều kiện cho học sinh học tập
Để tạo điều kiện cho các học sinh đã tốt nghiệp trung học cơ sở năm học 2022-2023 được tiếp tục theo học lớp 10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột Phạm Tiến Hưng đề xuất, Ủy ban nhân dân tỉnh cần có giải pháp, bố trí kinh phí và tăng giáo viên cho các trường để tất cả các em đều được học trung học phổ thông. Để khắc phục tình trạng này trong các năm học sau, công tác tuyển sinh cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với các địa phương để có sự trao đổi, thống nhất trong quá trình tuyển sinh, bảo đảm quyền và lợi ích của các em học sinh cũng như sự đồng thuận trong nhân dân.
Tại cuộc họp đánh giá công tác tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2023-2024 trên địa bàn tỉnh, tìm giải pháp tháo gỡ, tìm nơi học tập cho học sinh, đại diện ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố đều cho rằng, địa phương đang gặp khó khăn về cơ sở vật chất, trường lớp, trang thiết bị dạy học, nhất là thiếu giáo viên. Việc mở thêm lớp 10 cho tất cả học sinh học tập còn hết sức khó khăn.
Đại diện Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk cho biết, hiện nay tỉnh vẫn thực hiện tinh giản biên chế theo quy định của Trung ương cho nên việc bổ sung biên chế cho ngành giáo dục để giảng dạy cho toàn bộ học sinh vào lớp 10 là khó khăn, không khả thi. Để giải quyết tình trạng này, chỉ có cách là tỉnh tăng chỉ tiêu tuyển sinh cho các trường trung học phổ thông và cho phép Trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên các huyện mở thêm lớp 10, tạo điều kiện cho học sinh học tập.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk H’Yim Kdoh cho biết, quan điểm của tỉnh là tạo mọi điều kiện cho học sinh được học tập. Vì vậy, Ủy ban nhân dân tỉnh đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các trường trung học phổ thông trên địa bàn tiếp tục tuyển sinh đủ chỉ tiêu năm học 2023-2024. Hướng dẫn cha mẹ học sinh tiếp tục đăng ký nhập học vào các trường trung cấp, cao đẳng nghề, trung tâm giáo dục thường xuyên theo địa bàn, nguyện vọng để các em có thể tiếp tục được học văn hóa,
đào tạo nghề khi không được tuyển sinh vào các trường trung học phổ thông.
Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh chỉ đạo các trường rà soát, thống kê số học sinh đã tốt nghiệp trung học cơ sở nhưng chưa nộp hồ sơ đăng ký nhập học tại các trường trung học phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên báo
cáo Ủy ban nhân dân tỉnh. Đồng thời quan tâm bố trí kinh phí mở thêm các lớp 10 hệ giáo dục thường xuyên tại trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên từ nguồn ngân sách của địa phương. Trong trường hợp vượt quá khả năng cân đối ngân sách cấp huyện thì báo cáo Sở Tài chính để tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh theo quy định.
Đồng chí H’Yim Kdoh cũng đề nghị ngành giáo dục và đào tạo tỉnh cần làm tốt hơn công tác tuyên truyền để cha mẹ học sinh và toàn xã hội hiểu chủ trương phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, trên cơ sở đó định hướng học tập cho con em mình. Đồng thời cần làm tốt công tác dự báo số lượng, nhu cầu học sinh vào lớp 10 hằng năm để công tác tuyển sinh bảo đảm mục tiêu đề ra, không gây hoang mang, lo lắng đối với cha mẹ học sinh và học sinh ■
