Nhân rộng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng phù hợp điều kiện thực tế

Sáng 1/4, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP ngày 17/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng và sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình dự, phát biểu chỉ đạo. Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an chủ trì Hội nghị.

Qua 5 năm triển khai thực hiện Nghị định số 49, có thể khẳng định các bộ, ngành, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở Trung ương và địa phương, Ủy ban nhân dân các cấp đã thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ theo quy định. Trong đó, Bộ Công an và Công an các địa phương đã chủ động, phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì thực hiện Nghị định nói riêng, công tác tái hòa nhập cộng đồng nói chung.

Công tác chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng đối với phạm nhân chấp hành án từng bước được đổi mới, tập trung vào tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân. Tổ chức các lớp đào tạo nghề cho hơn 54.200 phạm nhân; tổ chức hơn 1.400 chương trình/đợt/lớp định hướng nghề nghiệp, nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm cho hơn 54.200 phạm nhân, cấp chứng chỉ nghề cho hơn 22.700 phạm nhân, tư vấn giới thiệu việc làm cho hơn 9.900 phạm nhân; có hơn 217.700 phạm nhân được hỗ trợ khi chấp hành xong án phạt tù, được đặc xá...

Công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành án phạt tù khi trở về nơi cư trú có nhiều chuyển biến, đặc biệt đã kết hợp chặt chẽ giữa công tác quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù với thực hiện các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng như tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề, cho vay vốn.

Hỗ trợ tìm, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, có hơn 12.200 người được học nghề, hơn 314.200 người được giới thiệu việc làm... Kết quả công tác tái hòa nhập cộng đồng trong thời gian qua đã kéo giảm và duy trì tỷ lệ tái phạm tội của người chấp hành xong án phạt tù ở mức thấp, góp phần quan trọng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội.

Đặc biệt, sau hai năm thực hiện Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ đã có sự chung tay vào cuộc của các ban, bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp từ Trung ương đến địa phương, chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước đã được nhân dân tin tưởng, ủng hộ, hỗ trợ, hưởng ứng.

Người chấp hành án phạt tù được vay vốn, có công ăn, việc làm, tập trung lao động, sản xuất phát triển kinh tế bản thân và gia đình. Tổng số nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng chính sách để cho vay đối với người chấp hành xong án phạt tù đạt hơn 1.300 tỷ đồng...

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị Bộ Công an tiếp tục thường trực giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; phối hợp các bộ, ngành, địa phương trong công tác tái hòa nhập cộng đồng.

Cụ thể, chủ trì, phối hợp các bộ, ngành nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách, pháp luật về tái hòa nhập cộng đồng; tham mưu Thủ tướng Chính phủ thiết lập cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc.

Tham mưu xây dựng Nghị định thay thế Nghị định 49 và sửa đổi Quyết định 22 phù hợp với thực tế, dễ thực hiện, dễ tiếp cận về điều kiện, diện đối tượng, thời gian, thủ tục vay vốn, tổng mức cho vay tối đa.

Tiếp tục chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương làm nòng cốt thực hiện các biện pháp chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng cho phạm nhân; tổ chức tiếp nhận, quản lý, giáo dục giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù; tham mưu Ủy ban nhân dân các cấp phân công các ngành thực hiện biện pháp bảo đảm tái hòa nhập, xây dựng, nhân rộng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng đa dạng, phong phú, phù hợp tình hình thực tế, điều kiện địa phương...

Đổi mới, tổ chức đa dạng các hình thức thông tin, tuyên truyền về công tác tái hòa nhập cộng đồng. Chú trọng tuyên truyền thông qua nền tảng số, đa phương tiện về chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân. Triển khai, ứng dụng triệt để công nghệ, chuyển đổi số trong công tác tái hòa nhập…

Công an các địa phương tiếp tục phát huy tốt vai trò nòng cốt của mình trong tham mưu và phối hợp thực hiện công tác tái hòa nhập cộng đồng. Chủ động nắm chắc tình hình, điều kiện, hoàn cảnh của người lầm lỗi, người chấp hành xong án phạt tù để tham mưu cấp ủy, chính quyền chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ các cơ quan, ban, ngành, tổ chức đoàn thể xã hội, doanh nghiệp ở địa phương thực hiện có hiệu quả các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đề nghị các bộ, ngành theo chức năng nhiệm vụ được phân công tiếp tục quan tâm phối hợp cùng Bộ Công an đẩy mạnh tuyên truyền về công tác tái hòa nhập cộng đồng, đây là chính sách nhân văn, nhân đạo của Đảng, Nhà nước để góp phần tạo điều kiện cho người chấp hành xong án phạt tù có điều kiện tái hòa nhập cộng đồng, đặc biệt tiếp cận các nguồn vốn để họ có công ăn việc làm, góp phần ổn định đời sống, hạn chế tái phạm tội.

Cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ngành phối hợp lực lượng Công an nhân dân và chính quyền cơ sở thực hiện tốt công tác quản lý, giáo dục đối với người tái hòa nhập cộng đồng, coi đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của địa phương để góp phần giữ vững an ninh, trật tự, bảo đảm môi trường ổn định, phục vụ phát triển kinh tế…

Đối với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, chủ động tham mưu, đề xuất với Bộ để rà soát, sửa đổi, bổ sung thay thế Nghị định số 49 và sửa đổi Quyết định số 22 để bảo đảm giải quyết khó khăn, vướng mắc, bất cập, tháo gỡ những nút thắt về thể chế, quy định cụ thể để giúp người tái hòa nhập tiếp cận nguồn vốn, sớm ổn định cuộc sống.

Chỉ đạo, hướng dẫn các trại giam cần chuẩn bị tốt công tác chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng cho số phạm nhân chấp hành án tại các trại giam trong lực lượng Công an nhân dân; chủ động đào tạo nghề phù hợp đối với từng đối tượng cụ thể và cấp chứng chỉ nghề để phạm nhân sau khi chấp hành xong án phạt tù có thể tiếp cận, tìm kiếm việc làm, sớm ổn định cuộc sống...

Đối với Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân các tỉnh tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác tái hòa nhập theo phương châm lấy người chấp hành xong án phạt tù là chủ thể, mục tiêu của công tác tái hòa nhập cộng đồng.