Nghệ sĩ Phương Nga: Hạnh phúc vỡ òa khi trở thành “ngôi Sao Mai đầu tiên”

Hơn 20 năm trước, cô sinh viên đại học năm thứ hai Phương Nga được xướng tên Sao Mai 2001, cũng là giải Nhất Sao Mai mùa đầu tiên. Với nghệ sĩ Phương Nga, khoảnh khắc đó, cảm xúc đó vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức.
Nghệ sĩ Phương Nga trong một chương trình biểu diễn do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Báo Văn hóa tổ chức.
Nghệ sĩ Phương Nga trong một chương trình biểu diễn do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Báo Văn hóa tổ chức.

Nhân một mùa Sao Mai mới, chị đã chia sẻ những kỷ niệm không thể nào quên khi trở thành Sao Mai mùa đầu tiên.

Vẹn nguyên cảm xúc của “ngôi sao mai đầu tiên”

Từ mùa giải 2001 cuộc thi Liên hoan tiếng hát truyền hình toàn quốc chính thức đổi tên là giải Sao Mai. Với bài hát Bóng cây Kơ-nia (nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, lời thơ Ngọc Anh), cô sinh viên đại học năm thứ hai Phương Nga được xướng tên giải Nhất Sao Mai.

Nghệ sĩ Phương Nga nhớ lại: “Sao Mai là cuộc thi lớn. Khi đó tôi mới học năm thứ hai đại học, đi thi chủ yếu với mục đích cọ xát. Cũng giống các thí sinh, tôi mong mình có giải nhưng giải Nhất là điều tôi không dám nghĩ đến. Hạnh phúc vỡ òa khi Phương Nga được xướng tên và lúc đó tôi đã bật khóc vì xúc động”.

Năm đó cuộc thi vẫn chưa chia thành 3 dòng, chỉ có một giải Nhất. 14 người trong Ban Giám khảo cho điểm trực tiếp là những nghệ sĩ, nhạc sĩ tên tuổi nổi tiếng nhất của Việt Nam như: GS, NSND Nguyễn Trung Kiên - Nguyên Thứ trưởng Văn hóa - Thông tin; GS, NSND Trọng Bằng; nhạc sĩ Thanh Tùng; NSƯT Quang Lý… “21 năm trôi qua nhưng với tôi mọi cảm xúc, kỷ niệm vẫn còn vẹn nguyên. Thậm chí, tôi còn nhớ cả cảm giác hồi hộp của thí sinh Phương Nga ngày đó nữa”, nữ nghệ sĩ xúc động bày tỏ.

Hành trình “chinh phục” giải thưởng của cô nữ sinh Phương Nga ngày đó cũng chứa đựng những điều bất ngờ và kịch tính. Theo lời kể, Phương Nga “suýt” phải dừng chân ở vòng thi toàn miền bắc. 20 giờ cuộc thi mới bắt đầu nhưng vì tính cẩn thận, Phương Nga đến trước 2 tiếng. Là thí sinh thi gần cuối, lúc 22 giờ, do hồi hộp và chờ đợi quá lâu, phần biểu diễn của Phương Nga được đánh giá tốt về kỹ thuật nhưng hơi bị… thiếu cảm xúc.

“Khi ấy, nhạc sĩ Đoàn Bổng - nguyên là Trưởng phòng Ca nhạc Ban Văn nghệ Đài Truyền hình Việt Nam, đã đánh giá rất cao và quyết định bảo vệ ý kiến chọn Phương Nga vào chung kết toàn quốc. Tôi thực sự rất biết ơn nhạc sĩ Đoàn Bổng đã nhìn nhận, đánh giá và lựa chọn, nếu không thì Sao Mai mùa đầu tiên không thể gọi tên Phương Nga rồi”, nghệ sĩ nhớ lại.

Vượt qua vòng đầu tiên đầy áp lực, tới vòng Bán kết toàn quốc và Chung kết toàn quốc, Phương Nga giữ được tâm thế thoải mái và hoàn thành tốt những phần thi của mình. Không chỉ có Ban Giám khảo mà chính các thí sinh từ vòng Bán kết đã đánh giá cao Phương Nga cùng với Hồng Vy chắc chắn tranh giải Nhất - Nhì. Đêm chung kết, Phương Nga thể hiện trọn vẹn tác phẩm “Bóng cây Kơ-nia,” được Ban Giám khảo đồng thuận đánh giá cao. Đặc biệt, nhạc sĩ Thanh Tùng cho 14,75 - điểm cao nhất - giúp Phương Nga được xướng tên thành Sao Mai mùa đầu tiên 2001.

Khẳng định sức ảnh hưởng của truyền hình là tuyệt vời, nhất là khi thời gian đó chưa có nhiều cuộc thi nên Sao Mai càng được khán giả quan tâm. Ngay khi từ TP Hồ Chí Minh về Hà Nội, đã có rất nhiều khán giả nhận ra Phương Nga và cũng kể từ đó, Phương Nga có nhiều cơ hội biểu diễn trong và ngoài nước.

Phương Nga khẳng định: “Sao Mai là giải thưởng uy tín với chất lượng nghệ thuật cao, được giới chuyên môn và công chúng khán giả cả nước ghi nhận, yêu quý và trân trọng. Những ngôi Sao Mai đăng quang từ những mùa đầu tiên, hay trưởng thành từ Sao Mai đều được khán giả yêu mến và trân trọng bởi tài năng thực sự của họ. Không chỉ riêng Phương Nga, có thể nói Sao Mai là bệ phóng, là bước khởi đầu tốt đẹp cho tất cả ca sĩ trẻ đến gần công chúng”.

Sao Mai năm nay hiện đã kết thúc vòng tuyển chọn ở 3 miền, chung kết sắp tới diễn ra tại Hải Phòng, được đầu tư quy mô, hoành tráng. Theo nghệ sĩ Phương Nga, chất lượng thí sinh Sao Mai 2022 khá đồng đều, đặc biệt dòng thính phòng có phần vượt trội với những giọng hát kỹ thuật tương đối tốt. Các thí sinh đều có sự đầu tư chỉn chu từ việc lựa chọn tác phẩm tham gia dự thi đến hình thức trang phục phù hợp. “Phương Nga luôn mong muốn Sao Mai năm nay sẽ thành công tốt đẹp và tìm được những ngôi sao tài năng mới”, nghệ sĩ tâm sự.

Niềm hạnh phúc, tự hào vô bờ bến của thầy cô

Phương Nga đã được ghi nhận là giọng hát thính phòng sáng giá của nghệ thuật thanh nhạc đỉnh cao Việt Nam cùng “thế hệ vàng” với nghệ sĩ Trọng Tấn, Anh Thơ… mà nhiều khán giả gọi là Diva, Divo của nhạc thính phòng Việt Nam. Hơn 20 năm đăng quang Sao Mai, gần 30 năm theo đuổi con đường ca hát chuyên nghiệp, Phương Nga luôn dành trọn vẹn tình yêu của mình cho dòng nhạc thính phòng, chưa bao giờ thay đổi.

“Dòng nhạc thính phòng với những ca khúc đi cùng năm tháng đã trường tồn theo thời gian với sức sống bền bỉ, mãnh liệt. Lớp lớp các thầy cô đi trước đã hát lên những ca khúc thể hiện tình yêu quê hương đất nước. Thế hệ chúng tôi và sau này vẫn tiếp tục hát những ca khúc đó bằng cả trái tim mình. Tôi nghĩ, mọi giá trị lịch sử văn hóa luôn cần được lưu giữ, bảo tồn, phát triển và truyền lại cho thế hệ sau”.

Nghệ sĩ Phương Nga

“Tôi phải công nhận để hát được thính phòng, opera là rất khó, cần thời gian rèn luyện bền bỉ với niềm đam mê nỗ lực không ngừng. Ngay việc thi tuyển sinh đầu vào đã rất khó đối với tất cả các bạn thí sinh vì khoa Thanh nhạc là một trong những khoa có số lượng thí sinh đăng ký thi nhiều nhất của Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Số lượng thí sinh được chọn rất ít.

Mỗi học sinh sinh viên của chúng tôi thường phải học 3-4 năm trung cấp, 4 năm đại học, sau đó các bạn muốn học nâng cao trình độ của mình tiếp tục học cao học 2 năm” - khẳng định thời gian đào tạo rất dài nhưng nghệ sĩ Phương Nga cũng tin tưởng rằng: “Các em được đào tạo bài bản, chính quy tại khoa Thanh nhạc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam sẽ có nền tảng kỹ thuật tốt vì các thầy cô trong khoa đều là những ngôi sao hàng đầu của Việt Nam. Nếu đủ đam mê và sự bền bỉ, các em đều sẽ trở thành những ngôi sao và có rất nhiều lời mời biểu diễn trong nước và quốc tế giống như các thầy cô của mình”.

Thực tế, nghệ sĩ Phương Nga đã dìu dắt nhiều học trò gặt hái được những thành công lớn trong sự nghiệp, đồng thời tiếp bước cô giáo trong sự nghiệp “trồng người”. Trong thời gian giảng dạy gần 20 năm (2003-2022), đã có biết bao thế hệ học trò của nghệ sĩ Phương Nga từ trung cấp, đại học, cao học, trưởng thành và gặt hái nhiều thành tựu.

Có thể kể đến Sao Mai 2011 Bích Hồng dòng nhạc dân gian hiện là đồng nghiệp của nghệ sĩ Phương Nga, và em cũng đã đào tạo những học trò có giải thưởng trong nước và quốc tế. Nữ nghệ sĩ cũng vừa hướng dẫn Sao Mai Thu Hằng (2015) tốt nghiệp cao học xuất sắc, hiện là trợ giảng cho chị tại khoa Thanh nhạc. Giải Nhất thính phòng toàn quốc 2019 Nguyễn Đoàn Thảo Ly - Cúp vàng Liên hoan Nghệ thuật châu Á-Thái Bình Dương 2018 cũng vừa tốt nghiệp cao học xuất sắc tại Bỉ… Và các học trò như: Phan Ngọc Ánh - giải Nhì Sao Mai 2017, Diệu Thúy - Giọng hát ấn tượng nhất Sao Mai 2019, Hoàng Ái Linh - giải Triển vọng Sao Mai 2015…

“Khi học trò thành đạt, khẳng định tài năng, vị trí, được công chúng yêu quý trân trọng là niềm hạnh phúc, tự hào vô bờ bến của thầy cô”, nữ nghệ sĩ nói.

Thời gian qua, song song với việc giảng dạy, nghệ sĩ Phương Nga luôn sắp xếp thời gian và dành nhiều tâm huyết thực hiện các công việc và dự án âm nhạc mới. Những MV chất lượng ca ngợi Bác Hồ, quê hương đất nước của chị được đón nhận nồng nhiệt như CD và MV “Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó”, các MV “Bác Hồ một tình yêu bao la”, “Mùa xuân nho nhỏ”, “Xuân và tuổi trẻ”, “Vĩnh Phúc ơi miền non nước nghĩa tình”, “Ngày Tết quê em”, “Biển hát chiều nay”, “Thời hoa đỏ”… Nghệ sĩ Phương Nga sẽ tiếp tục thực hiện thêm những MV mới ra mắt khán giả thời gian sắp tới.

Có thể bạn quan tâm

Không gian văn hóa làng trong đời sống đương đại. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Gắn phát triển với bảo tồn, phát huy giá trị không gian văn hóa làng Việt

Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.

Nhà thơ Lữ Mai giao lưu với các em học sinh Trường tiểu học Bình Minh.

Gieo bốn mùa yêu thương tới mầm non tương lai

Trong buổi sinh hoạt dưới cờ diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng tư tại Trường tiểu học Bình Minh (80 Thợ Nhuộm, Hà Nội), nhà thơ-nhà báo Lữ Mai đã mang đến những câu chuyện giản dị về thiên nhiên, khơi gợi tình yêu gia đình, cộng đồng và nuôi dưỡng sự tự tin, sáng tạo trong mỗi học sinh.

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.