Đó là những chia sẻ của các chuyên gia tại Diễn đàn Thường niên lần thứ 8 (AF8) với chủ đề “Hội đồng quản trị bứt phá: Vươn tầm khu vực, định vị niềm tin và danh tiếng trên thị trường vốn” vừa được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Cơ hội cùng thách thức nâng cao giá trị doanh nghiệp
Năm 2025 được xác định là cột mốc quan trọng, đánh dấu chặng đường 25 năm hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Đặc biệt, cùng với Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, lộ trình được FTSE Russell (tổ chức cung cấp chỉ số toàn cầu hàng đầu thế giới) công nhận thị trường chứng khoán Việt Nam đủ điều kiện nâng hạng lên thị trường mới nổi dự kiến vào tháng 9/2026.
Các dự báo cho thấy, sẽ có khoảng từ 3-5 tỷ USD có thể chảy vào thị trường trong ngắn hạn và lên tới 25 tỷ USD vào năm 2030 khi có cả FTSE Russell và MSCI (hai tổ chức đánh giá và phân loại thị trường lớn nhất thế giới) cùng tham gia.
Mặc dù cơ hội lớn mở ra nhưng theo đánh giá các chuyên gia, việc vận hành thị trường mới nổi đặt ra những yêu cầu cao hơn trong việc phát triển thị trường vốn theo chiều sâu, đa dạng sở hữu, gia tăng sở hữu của các nhà đầu tư tổ chức, các quỹ đầu tư quốc tế, tiếp tục nâng cao giá trị và sức hút của doanh nghiệp niêm yết.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào nhóm mới nổi, việc quản trị công ty đóng vai trò then chốt. Kinh nghiệm quốc tế đã chứng minh những thị trường có chuẩn mực quản trị tốt luôn là điểm đến ưu tiên của dòng vốn dài hạn, nhất là các quỹ hưu trí, các định chế tài chính lớn.
Dẫn kết quả Thẻ điểm Quản trị công ty ASEAN, bà Phương cho rằng, Việt Nam đã có bước tiến quan trọng, nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể so với nhóm dẫn đầu. Khoảng cách ấy đặt ra yêu cầu cấp thiết rằng doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục nâng chuẩn quản trị để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường và nhà đầu tư quốc tế.
Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam được định vị là thị trường mới nổi, nhưng vị thế này đi kèm với những yêu cầu cao hơn. Đáng chú ý, việc nâng cấp quản trị công ty cần gắn với ESG (bộ tiêu chuẩn đánh giá sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, với ba yếu tố: Môi trường, xã hội và quản trị) và phát triển bền vững theo công lệnh của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) và các thông lệ của các tổ chức quốc tế.
“Trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn trung hạn và dài hạn với các nhà đầu tư có trách nhiệm, từ khóa danh tiếng và niềm tin đã được gọi tên, sẽ được định vị là một trong những sức mạnh cạnh tranh mềm và cạnh tranh lõi. Hội đồng quản trị chính là những người tiên phong định vị những giá trị và dẫn dắt những giá trị đó cùng với các cổ đông và các nhà đầu tư”, bà Thanh nhấn mạnh.
Hồ trợ doanh nghiệp thực hành quản trị bền vững
Chia sẻ tại Diễn đàn AF8, bà Nguyễn Hồng Giang, Giám đốc Chương trình cấp cao, Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) cho rằng, trong bối cảnh kinh doanh biến động liên tục đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ nâng cao năng lực quản trị hiệu quả mà còn phải củng cố niềm tin và danh tiếng-những yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh và tăng trưởng bền vững trên thị trường toàn cầu.
Đại diện SECO cho biết, Việt Nam hiện là đối tác trọng tâm trong chiến lược hợp tác kinh tế của Thụy Sĩ. Quốc gia này tiếp tục ưu tiên hỗ trợ khu vực tư nhân Việt Nam, nhất là các SME (doanh nghiệp vừa và nhỏ) và tập trung vào nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện khung pháp lý và phát triển hạ tầng thị trường, đồng thời cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong việc giải quyết các thách thức dài hạn về quản trị doanh nghiệp. Đây được xem là yếu tố quyết định để Việt Nam khai thác trọn vẹn tiềm năng, trở thành nền kinh tế hấp dẫn, đáng tin cậy và có khả năng chống chịu cao.
“Chúng tôi rất vui mừng khi thấy nhiều doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp niêm yết, ngày càng tuân thủ các chuẩn mực quản trị quốc tế. Điều này không chỉ giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư quốc tế mà còn tạo ra giá trị cho toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động, dòng vốn sẽ ưu tiên chảy vào các nền kinh tế thể hiện rõ tính minh bạch và thực hành quản trị tốt”, đại diện SECO chia sẻ.
Thực tế từ các doanh nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Khắc Hải, Giám đốc Khối phụ trách Luật và Kiểm soát tuân thủ, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI chia sẻ cách tiếp cận lấy minh bạch và kỷ luật tuân thủ làm nền tảng bảo vệ thị trường. Khi 99% các tài khoản trên thị trường chứng khoán thuộc về nhà đầu tư cá nhân, rủi ro nhiễu loạn thông tin luôn ở mức cao, doanh nghiệp càng cần công bố thông tin chủ động, giải thích bối cảnh, giảm khoảng trống thông tin khiến cho các nhà đầu tư dễ bị dẫn dắt bởi tin đồn. Kinh nghiệm của SSI là đầu tư hệ thống cảnh báo giao dịch nội bộ, nâng cấp cơ chế phòng ngừa xung đột lợi ích, chuẩn hóa các quy trình tự doanh-môi giới-tư vấn để bảo đảm không có “vùng xám”. Nói cách khác, doanh nghiệp phải tự đặt mình vào vị trí “người gác cổng” của thị trường vốn: Gìn giữ tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro đạo đức và tạo môi trường đầu tư công bằng hơn.
Ông Lê Thành Liêm, Thành viên Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk), đề xuất doanh nghiệp không nên chạy theo thành tích mà đặt trọng tâm vào xây dựng nền móng lâu dài. Đó là việc củng cố ủy ban hội đồng quản trị, thiết lập cuộc họp riêng của các thành viên độc lập, cải tiến quy trình chia cổ tức, chuẩn hóa lại toàn bộ cấu trúc công bố thông tin. Đây là cách doanh nghiệp giữ uy tín bằng công việc thực chất, không bằng khẩu hiệu.
Cho đến nay, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang triển khai một số định hướng lớn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đại chúng chuyển đổi từ mô hình “tuân thủ” sang “thực hành quản trị hiệu quả, minh bạch và bền vững” như hoàn thiện khung pháp lý về quản trị công ty theo chuẩn OECD và thông lệ quốc tế; mở rộng hợp tác quốc tế với các tổ chức uy tín… Những bước đi này được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng vốn chất lượng cao.
