Chính sách được đưa ra ngay sau vụ nổ súng vào các thành viên Vệ binh quốc gia, khiến một người chết, một người bị thương.
Vụ việc xảy ra tại ga tàu điện ngầm Farragut West, cách Nhà Trắng hai dãy phố, vào đầu giờ chiều 26/11, khi các tuyến phố và khu vực kinh doanh lân cận vô cùng đông đúc. Một người đàn ông dùng súng bắn vào các sĩ quan thuộc lực lượng Vệ binh quốc gia đang làm nhiệm vụ, khiến một nữ quân nhân 20 tuổi tử vong và một nam quân nhân 24 tuổi bị thương. Nghi phạm là Rahmanullah Lakanwal, 29 tuổi, người gốc Afghanistan, đã bị bắt giữ.
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra vụ việc theo hướng một vụ khủng bố. Ngay sau vụ việc, cáo buộc chính thức chưa được đưa ra đối với nghi phạm, song theo các luật sư Mỹ, Lakanwal có thể đối mặt cáo buộc giết người cấp độ một. Lakanwal đã định cư tại Mỹ từ năm 2021 theo chương trình của Chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden về tái định cư những người Afghanistan từng hỗ trợ Mỹ. Chiến dịch “Chào đón đồng minh của Biden” khi đó đã giúp hơn 70.000 người Afghanistan định cư tại Mỹ. Những người này được cho là có thể bị Chính quyền Taliban “trả thù” vì đã hỗ trợ Mỹ.
Vụ nổ súng đã gây chấn động nước Mỹ trong dịp Lễ Tạ ơn. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thông báo sẽ điều thêm 500 binh sĩ đến Washington D.C, nâng tổng quân số lực lượng tuần tra lên khoảng 2.500 người. Tổng thống Donald Trump gọi đây là vụ tấn công khủng bố và tuyên bố sẽ ngăn chặn người di cư từ các “quốc gia thuộc thế giới thứ ba”.
Ngày 28/11, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Chính phủ Mỹ sẽ dừng vĩnh viễn việc tiếp nhận người di cư từ tất cả các “quốc gia thuộc thế giới thứ ba”. Bộ Ngoại giao thông báo đình chỉ cấp thị thực cho tất cả công dân Afghanistan và tuyên bố sẽ “thực hiện tất cả các bước cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn công cộng của nước Mỹ”. Bộ Tài chính đề xuất các quy định mới, trong đó người nhập cư bất hợp pháp sẽ không được hưởng một số khoản tín dụng nhất định từ thuế thu nhập mà họ đã đóng.
Chia sẻ trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết, các quyết định trên nhằm tái thiết lập sự ổn định cho hệ thống quản lý nhập cư Mỹ vốn đang chịu áp lực lớn. Lãnh đạo Mỹ cũng cho biết, sẽ chấm dứt mọi phúc lợi và trợ cấp liên bang đối với những người không phải công dân, tước quốc tịch của những người di cư gây phương hại tới trật tự trong nước và trục xuất bất kỳ người nước ngoài nào bị xem là gánh nặng xã hội, rủi ro an ninh hoặc “không tương thích với nền văn minh phương Tây”.
Nhà Trắng chưa nêu tên cụ thể bất kỳ quốc gia nào, cũng không giải thích chi tiết khái niệm “quốc gia thuộc thế giới thứ ba” mà ông Trump đề cập, mà chỉ cho biết, động thái nêu trên không loại trừ những trường hợp nhập cư đã được chấp thuận dưới thời Chính quyền cựu Tổng thống Biden. Cơ quan Nhập tịch và Di trú (USCIS), thuộc Bộ An ninh nội địa Mỹ, đã được yêu cầu tiến hành đánh giá lại một cách toàn diện và nghiêm ngặt từng hồ sơ cấp thẻ xanh cho công dân đến từ nhiều quốc gia. Không cung cấp danh sách các “quốc gia thuộc thế giới thứ ba”, song USCIS dẫn lệnh cấm nhập cảnh đã được Tổng thống Trump ban hành tháng 6 vừa qua đối với công dân 19 nước.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1 vừa qua, Tổng thống Trump đã đẩy mạnh chính sách nhập cư cứng rắn, theo đó tăng cường bắt giữ người nhập cư và trấn áp mạnh tay những người vượt biên trái phép vào Mỹ, đồng thời tước bỏ tư cách pháp lý của hàng trăm nghìn người. Hồi cuối tháng 10, ông Trump tuyên bố chỉ tiếp nhận 7.500 người tị nạn trong tài khóa 2026, mức thấp kỷ lục từ trước đến nay.
Tuy nhiên, chính sách mới của Tổng thống Trump cũng gây quan ngại. USCIS cho hay cơ quan này thường xuyên xem xét các trường hợp đáng lo ngại, nhưng việc mở lại hồ sơ của hàng trăm nghìn trường hợp là điều chưa từng có tiền lệ. Một số ý kiến cũng cho rằng, việc “đóng băng” các đơn xin tị nạn của người Afghanistan, hoặc xem xét lại hàng nghìn đơn xin tị nạn đã được chấp thuận, sẽ gây xáo trộn.
Liên hợp quốc kêu gọi Mỹ tiếp tục cho phép những người xin tị nạn tiếp cận nước Mỹ, gồm cả quyền được xét xử hợp pháp, theo đúng luật pháp quốc tế. Phát ngôn viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc lại nhấn mạnh việc tất cả các quốc gia tôn trọng cam kết theo Công ước về người tị nạn năm 1953.
