Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 2/4 (giờ địa phương) đã công bố áp mức thuế cơ bản 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới và mức thuế quan cao hơn đối với hàng chục quốc gia có thặng dư thương mại với Mỹ.
Phát biểu tại Vườn Hồng trong khuôn viên Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã chỉ trích những gì ông mà cho là thuế nhập khẩu “cao hơn nhiều” đối với hàng hóa từ Mỹ so với mức thuế mà nền kinh tế lớn nhất thế giới áp dụng cho các nước khác đối với hàng xuất khẩu của mình.
Ngoài mức thuế cơ bản 10%, chính quyền Trump cũng sẽ áp dụng thuế đối ứng đối với các quốc gia khác mà Nhà Trắng coi là có sự mất cân bằng thương mại với Mỹ. Mức thuế này sẽ bằng một nửa mức thuế mà các quốc gia đó áp dụng cho hàng xuất khẩu của Mỹ.
Thông báo trên là nỗ lực của ông Trump nhằm áp đặt những thay đổi sâu rộng đối với các thỏa thuận thương mại đã tồn tại hàng thập kỷ.
Mức thuế cao hơn của Mỹ sẽ ảnh hưởng đến các thực thể nước ngoài bán nhiều hàng hóa cho Mỹ hơn là mua.
Washington kỳ vọng các quốc gia khác sẽ hạ thuế quan và các rào cản thương mại khác mà họ cho là đã dẫn đến mất cân bằng thương mại 1.200 tỷ USD vào năm ngoái.
Tuy nhiên, thay vì tạo ra cú hích ngay lập tức cho nền kinh tế Mỹ, dư luận báo chí Mỹ cho rằng thuế quan dự kiến sẽ gây thiệt hại cho nhiều công ty có sản phẩm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu do họ có thể buộc phải tăng giá hoặc chịu biên lợi nhuận mỏng hơn.
Ông Alex Jacquez, Giám đốc chính sách và vận động tại Groundwork Collaborative, tổ chức nghiên cứu chính sách công theo khuynh hướng thiên tả-nhận định quá trình thực hiện thuế đối ứng sẽ rất phức tạp về mặt hành chính, do có hàng chục nghìn mã thuế quy định mức thuế suất cho nhiều loại sản phẩm khác nhau.
Việc thiết lập thuế quan đối ứng cho toàn bộ danh mục sản phẩm với từng đối tác thương mại là hoàn toàn không khả thi với năng lực hành chính của Mỹ.
Một số chuyên gia khác cho rằng mục tiêu thực sự của chính sách này không hẳn là buộc các công ty chuyển sản xuất về Mỹ hay tạo thêm nguồn thu cho chính phủ, mà chủ yếu nhằm gây sức ép buộc các nước khác ký kết các thỏa thuận thương mại có lợi cho chính quyền Trump.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp mức thuế đối ứng mới tại Nhà Trắng, ngày 2/4/2025. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Biểu đồ được ông Trump giơ cao khi phát biểu tại Nhà Trắng, cho thấy Mỹ sẽ áp thuế 34% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, 20% đối với Liên minh châu Âu (EU), 25% đối với Hàn Quốc, 24% đối với Nhật Bản, 32% đối với Đài Loan (Trung Quốc) và 46% đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam.
Cũng tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan bị áp thuế 36%, tiếp theo là Indonesia 32%, Malaysia 24%, Philippines 17%, Singapore 10%.
Nhóm các nước khác chịu mức thuế 10% gồm có Vương quốc Anh, Australia, Colombia, Chile, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ.
Đáng chú ý là Canada và Mexico không nằm trong danh sách bị Mỹ áp thuế đối ứng lần này.
Phản ứng trước động thái trên của Mỹ, Bộ trưởng Kinh doanh và Thương mại Anh Jonathan Reynolds ngày 2/4 ra tuyên bố khẳng định London vẫn kiên trì mục tiêu ký thỏa thuận kinh tế với Washington để có thể “giảm nhẹ” mức thuế 10% áp dụng đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ.
Tuyên bố của Bộ trưởng Reynolds có đoạn: “Cách tiếp cận của chúng tôi là giữ bình tĩnh và nỗ lực xây dựng thỏa thuận này, chúng tôi hy vọng sẽ giảm nhẹ tác động từ những gì đã được công bố.”
Theo Tổng thống Trump, Anh sẽ nằm trong số các quốc gia phải đối mặt với mức thuế quan thấp nhất đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ, trong khi hàng chục quốc gia khác phải đối mặt với những mức thuế cao hơn.
Tuy nhiên, quan chức Chính phủ Anh cũng nêu rõ: “Chúng tôi có nhiều công cụ… và chúng tôi sẽ không ngần ngại hành động.” London “sẽ tiếp tục hợp tác với các doanh nghiệp của Vương quốc Anh” để “đánh giá tác động của bất kỳ bước đi nào tiếp theo mà chúng tôi thực hiện.”
Cũng trong ngày 2/4, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã lên tiếng chỉ trích mức thuế mới của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ EU là “sai lầm,” nhưng cảnh báo thương chiến sẽ chỉ làm phương Tây suy yếu.
 |
| Quang cảnh cảng hàng hóa tại Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Người đứng đầu Chính phủ Italy viết: “Việc Mỹ công bố các mức thuế quan đối với EU là biện pháp mà tôi cho là sai lầm và không phù hợp với bất kỳ bên nào. Chúng tôi sẽ làm mọi việc có thể để đạt được thỏa thuận với Mỹ nhằm ngăn chặn một cuộc chiến thương mại chắc chắn sẽ làm phương Tây suy yếu theo hướng có lợi cho các bên tham gia khác trên toàn cầu.”
Từ Sydney, Thủ tướng Anthony Albanese lên tiếng khẳng định chính sách thuế quan thương mại của Tổng thống Mỹ đối với đồng minh thân cận Australia là “hoàn toàn không có cơ sở,” không phải là “hành động của một người bạn” và sẽ thay đổi nhận thức về mối quan hệ song phương.
Tuy vậy, ông Albanese khẳng định Australia sẽ không áp thuế trả đũa đối với Mỹ.
Trong khi đó, Nhà Trắng cùng ngày xác nhận “mức thuế 10% sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 00h01 ngày 5/4 (11h01 cùng ngày theo giờ Hà Nội), trong khi những mức thuế cao hơn đối với các đối tác khác nhau sẽ bắt đầu từ có hiệu lực từ 00h01 ngày 9/4 (11h01 cùng ngày theo giờ Hà Nội).”
