Một số nhiệm vụ cấp bách về xây dựng, phát triển nền văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới

Mới đây, tại cuộc họp về Chương trình tổng thể quốc gia về phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2023-2030, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 về xây dựng, phát triển nền văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại buổi làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, một số bộ, ngành liên quan về Chương trình tổng thể quốc gia về phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2023-2030, sáng 22/2. (Ảnh: VGP)
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại buổi làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, một số bộ, ngành liên quan về Chương trình tổng thể quốc gia về phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2023-2030, sáng 22/2. (Ảnh: VGP)

Huy động trí tuệ nhân sĩ, trí thức, các nhà văn hóa

Ghi nhận những cố gắng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong chuẩn bị Chương trình tổng thể quốc gia về phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2023-2030, tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho rằng mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đặt ra trong dự thảo Chương trình cần phải tương xứng với quan điểm, mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra tại Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cũng như các Nghị quyết, Kết luận của Đảng (Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, Kết luận số 76/KL-TW ngày 4/6/2020 của Bộ Chính trị), nhất là quán triệt sâu sắc những chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Theo Phó Thủ tướng, để văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước, đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội, cần xây dựng Chương trình tổng thể mục tiêu quốc gia về chấn hưng, phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam cho giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045.

Vì vậy, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải khẩn trương tổng kết các chương trình văn hóa trước đây, nhất là chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016-2020; nghiên cứu các ý kiến tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia 80 năm Đề cương về văn hóa Việt Nam; chủ trì phối hợp các bộ, ban, ngành, địa phương, huy động sự tham gia của các tổ chức, đội ngũ nhân sĩ, trí thức, các nhà văn hóa để xây dựng Đề án về Chương trình tổng thể mục tiêu quốc gia về chấn hưng, phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam cho giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với các đại biểu tham dự Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. (Ảnh: tapchicongsan.org.vn)
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với các đại biểu tham dự Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. (Ảnh: tapchicongsan.org.vn)

7 nhiệm vụ cấp bách

Thời gian từ nay đến năm 2025, Phó Thủ tướng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương tiếp thu ý kiến của các bộ, ban, ngành, các chuyên gia, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực văn hóa; rà soát các mục tiêu, nhiệm vụ của các chương trình mục tiêu có liên quan về văn hóa; căn cứ vào Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030, hoàn thiện Chương trình cấp bách chấn hưng, phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2023-2025.

Chương trình cấp bách cần có các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, dự án cụ thể có tính khả thi, nhằm giải quyết một số khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực, khơi dậy và phát huy các tài nguyên văn hóa, thúc đẩy phát triển bền vững đất nước, phù hợp Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030, đặc biệt bổ sung nhiệm vụ, giải pháp quan trọng mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nêu trong bài phát biểu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021, trong đó tập trung triển khai nhóm các nhiệm vụ cụ thể:

Thứ nhất, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các bộ, ngành xây dựng chương trình đổi mới đồng bộ hệ thống pháp luật về văn hóa, thể chế hóa các Nghị quyết, chủ trương của Đảng; hoàn thiện các cơ chế, chính sách về đầu tư, tài chính, hợp tác công-tư, bảo tồn các giá trị văn hóa, tài nguyên văn hóa đặc thù; tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy thu hút các nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa, các ngành công nghiệp văn hóa, khơi thông, phát huy các tài nguyên văn hóa.

Đại sứ, phu nhân các nước trong tà áo dài Việt Nam tại Festival Áo dài Quảng Ninh 2022. (Ảnh: toquoc.vn)
Đại sứ, phu nhân các nước trong tà áo dài Việt Nam tại Festival Áo dài Quảng Ninh 2022. (Ảnh: toquoc.vn)

Ngoài ra, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các bộ, ngành đẩy mạnh cải cách hành chính, siết chặt kỷ cương, phân cấp và xác định trách nhiệm cụ thể cho các địa phương trong quản lý văn hóa đi đôi với kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Xây dựng thể chế văn hóa trong xã hội số; hoàn thiện quy định pháp luật về quyền tác giả; đổi mới chính sách đãi ngộ, tôn vinh tài năng và cống hiến đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, những người làm công tác văn hóa.

Thứ hai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp các bộ, ngành xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trong lĩnh vực nghiên cứu cơ bản về văn hóa, cán bộ văn hóa tầm chiến lược, văn hóa nghệ thuật đỉnh cao; chương trình giáo dục nghệ thuật trong nhà trường; đồng thời phát triển đội ngũ cán bộ về văn hóa tương xứng với yêu cầu và nhiệm vụ phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Thứ ba, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng Chương trình truyền thông về vị trí, vai trò của văn hóa, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển văn hóa, Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943 và phát biểu quan trọng của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị văn hóa toàn quốc năm 2021; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ tư, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các Bộ, ngành nghiên cứu xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị và chuẩn mực con người Việt Nam; chuẩn mực về văn hóa trong công sở, của công chức, cộng đồng; quy tắc ứng xử văn hóa, văn minh trong môi trường số.

Thứ năm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, các viện, các trường nghiên cứu về văn hóa xây dựng Chương trình khoa học nghiên cứu cơ bản về văn hóa để tổng kết và phát triển một số vấn đề lý luận về văn hóa, con người Việt Nam trong thời đại ngày nay, về văn hóa trong xã hội số, văn hóa đặc thù của các dân tộc, nghệ thuật đỉnh cao, nghệ thuật truyền thống, xây dựng phát triển không gian sáng tạo văn hóa, nghệ thuật.

Một tiết mục nghệ thuật tại Festival “Về miền Quan họ - 2023”.
Một tiết mục nghệ thuật tại Festival “Về miền Quan họ - 2023”.

Thứ sáu, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp Bộ Thông tin và Truyền thông triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể; số hóa và lập bản đồ số di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, bảo vật quốc gia, di sản tư liệu; tuyên truyền quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Việt Nam ra nước ngoài.

Thứ bảy, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng các hồ sơ và đề xuất công nhận các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của Việt Nam để có kế hoạch bảo tồn; bảo tồn, phục dựng, tu bổ một số công trình di tích, di sản văn hóa quốc gia đặc biệt, di sản thế giới được UNESCO ghi danh.

Có thể bạn quan tâm

Lối vào Quảng trường Đỏ lịch sử ở Moskva. (Ảnh: THÙY VÂN)

Bí quyết bảo tồn và tri ân kiến trúc của nước Nga

Đằng sau sự trường tồn của các đô thị biểu tượng của nước Nga qua bao thăng trầm thời đại là một tư duy quy hoạch kiên định: giữ gìn di sản, tôn vinh con người và khéo léo kết hợp dòng chảy quá khứ vào nhịp sống đương đại, là tấm gương phản chiếu trực diện linh hồn của dân tộc.

Hậu trường MV “Lá ngọc cành vàng” của ca nương Kiều Anh. (Ảnh: Antiantiart)

Nghị quyết số 26-NQ/TW: Đòn bẩy phát triển du lịch từ các ngành công nghiệp văn hóa

Từ bộ phim Hộ linh tráng sĩ, đến MV Come My Way hay MV Lá ngọc cành vàng, có thể thấy địa điểm được lựa chọn cho một MV, một bộ phim hay một lễ hội không đơn thuần là câu chuyện của bối cảnh. Đằng sau mỗi lựa chọn không gian là cách một sản phẩm văn hóa được kết nối với một vùng đất và những bản sắc riêng biệt.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Mạch nguồn Kinh Bắc - Vươn cao thời đại”. (Ảnh: VH)

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Mạch nguồn Kinh Bắc - Vươn cao thời đại” chào mừng thành lập thành phố Bắc Ninh

Tối 19/9, tại Quảng trường 3/2, phường Bắc Giang diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Mạch nguồn Kinh Bắc - Vươn cao thời đại”, chào mừng Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.

Các đại biểu nghe giới thiệu về cây xanh Hà Nội qua nhiều tư liệu ảnh quý.

Đánh thức trách nhiệm mỗi người về cây xanh Hà Nội

Những bức ảnh về cây xanh Hà Nội qua năm tháng, từ những cây cổ thụ gắn với các di tích lịch sử, những hàng cây đặc trưng cho các con phố hay sự mong manh của cây xanh trong đời sống... không chỉ cho mỗi người cảm nhận về vẻ đẹp, mà còn đánh thức trách nhiệm với cây xanh Hà Nội.

MC Tuấn Tú và Quán quân Thiên An. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Thiên An, Quán quân 5 tuổi của cuộc thi Tìm kiếm Gương mặt MC Nhí Truyền hình mùa 2

Mới 5 tuổi, chưa bước vào lớp 1 nhưng Thiên An đã gây ấn tượng bởi khả năng đọc chữ vanh vách, sự tự tin trên sân khấu và tư duy dẫn dắt tự nhiên. Với phần thi “Nắng nóng: Lời cảnh báo từ thiên nhiên”, cô bé xuất sắc giành ngôi Quán quân MC Nhí Tiếng Việt tại Tìm kiếm Gương mặt MC Nhí Truyền hình mùa 2.

Gốc đa của Báo Nhân Dân sẽ trở thành sân khấu của chuỗi hoạt động văn hóa nghệ thuật "Tán Đa". (Ảnh: BÁO NHÂN DÂN)

Báo Nhân Dân ra mắt không gian nghệ thuật cộng đồng với chương trình âm nhạc “Tán Đa”

Ngày 19/9, Báo Nhân Dân phối hợp cùng BEAT Network tổ chức số đầu tiên của Show “Tán Đa” tại 71 Hàng Trống, Hà Nội. Chương trình mở đầu cho chuỗi hoạt động được định hướng trở thành một điểm hẹn văn hóa-sáng tạo, nơi âm nhạc, nghệ thuật và những chất liệu ký ức của Hà Nội được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi với thế hệ trẻ.

Sắp diễn ra Ngày hội ngôn ngữ châu Âu 2026 tại Hà Nội

Sắp diễn ra Ngày hội ngôn ngữ châu Âu 2026 tại Hà Nội

Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là nhịp cầu văn hóa bền chặt kết nối các cộng đồng. Với thông điệp đầy cảm hứng “Ngôn ngữ kết nối”, Ngày hội Ngôn ngữ châu Âu 2026 sẽ chính thức khai mạc 26/9 tới đây tại Hà Nội, hứa hẹn một hành trình khám phá đa sắc màu ngay giữa lòng thủ đô.

Ảnh thiết kế có sử dụng AI.

Giữ hồn Việt trong Tết Trung thu thời hiện đại

Trung thu đang cận kề, Hà Nội những ngày này đã rộn ràng sắc màu mùa trăng tháng Tám. Trên phố Lương Văn Can, Hàng Mã..., dòng người tấp nập mua sắm, chụp ảnh giữa những gian hàng ngập tràn đồ chơi và bánh Trung thu.

Tác phẩm nhiếp ảnh ghi lại hình ảnh gia đình người Xơ Đăng chăm sóc sâm Ngọc Linh. (Ảnh KIM LIÊN)

Nhiếp ảnh kể chuyện núi rừng

Ở vùng núi cao tây nam Đà Nẵng, nơi sinh sống từ bao đời của đồng bào: Xơ Đăng, Ca Dong, Mơ Nông, Cơ Tu... nghệ thuật nhiếp ảnh đang được sử dụng như một phương thức kể chuyện về đất và người.

Trẻ em đọc sách tại Bệnh viện Nhi đồng 1, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Phương Huyền)

Mở rộng không gian tiếp cận sách

Bên cạnh đổi mới nội dung, chuyển đổi số, bảo vệ bản quyền, những mô hình đưa sách đến gần cộng đồng đang mở thêm không gian cho văn hóa đọc và đặt ra yêu cầu đổi mới thị trường xuất bản, phát hành Thành phố Hồ Chí Minh để xuất bản từng bước trở thành ngành công nghiệp văn hóa hiện đại.

Nghệ nhân Sầm Văn Đạo hướng dẫn các thành viên Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Cao Lan xã Phú Lương đánh trống sành.

Lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc

Nghệ nhân Sầm Văn Đạo ở thôn Mãn Hóa, xã Phú Lương (Tuyên Quang) đã dành gần 20 năm gìn giữ văn hóa Cao Lan. Từ những giá trị được tiếp nhận trong cộng đồng, anh lặng lẽ học hỏi, sưu tầm và tìm cách trao truyền để những nét văn hóa của dân tộc mình không bị lãng quên theo thời gian.

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm và Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam Ngô Phương Lan trao giải nhất cho tác giả Hoàng Hà Lê. (Ảnh: VIỆT HÙNG/MCST)

Trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay”

Tối 17/9, tại Viện Phim Hà Nội đã diễn ra lễ trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức.