Mong có một “Hiếu PC thứ hai” trong tương lai

Mới đây, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) triệt phá đường dây tội phạm công nghệ cao, chuyên tạo lập và phát tán mã độc để đánh cắp dữ liệu người dùng Internet trên toàn thế giới.

Dự án bảo vệ người dùng mạng Internet mang tên Chống lừa đảo do Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) là thành viên sáng lập đoạt giải thưởng Make in Việt Nam năm 2022.
Dự án bảo vệ người dùng mạng Internet mang tên Chống lừa đảo do Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) là thành viên sáng lập đoạt giải thưởng Make in Việt Nam năm 2022.

Đáng chú ý, người lập trình và cung cấp mã độc cho đường dây tội phạm này là N.V.X., một học sinh lớp 12 tại tỉnh Thanh Hóa.

Một học sinh lớp 12, tự học lập trình, rồi đi quá giới hạn. Câu chuyện ở Thanh Hóa khiến cho chúng ta thêm suy nghĩ, không chỉ là hành vi sai phạm, mà còn bởi phía sau đó là hình ảnh một người trẻ có năng lực, nhưng đã chọn nhầm hướng đi, vi phạm pháp luật.

Trước hết, cá nhân vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Pháp luật không thể có ngoại lệ, dù đó là ai. Sự nghiêm minh không chỉ để xử lý một cá nhân, mà còn để giữ ổn định xã hội và mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.

Nhưng bên cạnh sự nghiêm khắc ấy, ở khía cạnh khác, có lẽ không ít người sẽ mong muốn có sự thức tỉnh. Đằng sau hành vi sai trái, chúng ta còn thấy một học sinh chưa hoàn tất chương trình phổ thông nhưng có thể tiếp cận, làm chủ những kỹ thuật mà không phải ai cũng làm được. Năng lực ấy, nếu được đặt đúng chỗ, hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực công nghệ thông tin cho xã hội, thay vì trở thành mối nguy.

Bởi câu chuyện này khiến nhiều người nhớ đến Ngô Minh Hiếu - người được biết đến với cái tên Hiếu PC. Khi còn rất trẻ, Hiếu cũng từng bước vào thế giới công nghệ bằng sự tò mò và khả năng tự học vượt trội. Nhưng rồi, cũng chính từ đó, anh đã đi lạc hướng, tham gia đánh cắp dữ liệu quy mô lớn và phải trả giá bằng những năm tháng trong tù .

Điều đáng nói là cách Hiếu đã thức tỉnh và trở lại trên con đường chân chính. Sau thời gian chịu trách nhiệm trước pháp luật, Hiếu thay đổi, dùng chính hiểu biết của mình để hỗ trợ cơ quan chức năng, rồi trở về Việt Nam, tham gia xây dựng các dự án bảo vệ người dùng, giúp hàng chục nghìn nạn nhân tránh rủi ro trên không gian mạng.

Một bản án nghiêm khắc với các hành vi sai phạm là cần thiết. Nhưng có lẽ, điều quan trọng không kém là sau bản án đó, bạn trẻ có nhận ra cơ hội để sửa sai hay không. Đó không phải là điều dễ dàng, nhưng là điều có thể.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh khi mọi dữ liệu, giao dịch đều đặt ở môi trường mạng, thì rủi ro cũng trở nên phức tạp và khó lường hơn bao giờ hết bởi tội phạm công nghệ cao. Trong cuộc chiến đó, trách nhiệm không chỉ dừng ở việc phát hiện và xử lý vi phạm. Các cơ quan chức năng, cùng với hệ thống giáo dục và các tổ chức xã hội, cần đi xa hơn một bước, đó là: chủ động phát hiện, định hướng và bồi dưỡng những người trẻ có năng lực công nghệ. Khi một học sinh có thể tự học và tiếp cận đến trình độ kỹ thuật cao, đó vừa là tín hiệu đáng mừng, vừa là lời nhắc về khoảng trống trong việc phát hiện, định hướng và đào tạo.

Không thể để những năng lực ấy tự phát triển trong “vùng tối” của không gian mạng. Cần có những cách thức để phát hiện sớm, môi trường học tập, thực hành lành mạnh, những chương trình đào tạo gắn với đạo đức số và trách nhiệm công dân, để người trẻ hiểu rằng công nghệ không chỉ là kỹ năng, mà còn là trách nhiệm.

Với trường hợp ở Thanh Hóa, nhiều người sẽ hy vọng vào sự thay đổi. Nếu kịp nhìn lại và được tạo điều kiện, định hướng, cảm hóa thì sai lầm ấy chưa phải dấu chấm hết. Hy vọng
trong tương lai, sẽ có thêm “Hiếu PC” thứ hai với những dự án, việc làm có ích cho xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Khi “mất danh tính” đáng sợ hơn mất mã OTP

Khi “mất danh tính” đáng sợ hơn mất mã OTP

Nếu như trước đây, các đường dây lừa đảo chủ yếu tìm cách khiến nạn nhân đọc mã OTP để chiếm đoạt tiền trong tài khoản, thì hiện nay, nhiều nhóm tội phạm đã chuyển sang thu thập dữ liệu eKYC (định danh điện tử) gồm: ảnh căn cước công dân, khuôn mặt, video xác thực, giọng nói, số điện thoại, tài khoản ngân hàng...

Một tin rao cho thuê nhà ở trên mạng xã hội.

Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào người cho thuê nhà

Trong bối cảnh thị trường cho thuê nhà ở các thành phố lớn có nhiều biến động khi khách thuê trả mặt bằng, nhu cầu tìm người thuê mới tăng lên. Lợi dụng tình huống này, các đối tượng lừa đảo sử dụng thủ đoạn giả làm người thuê nhà, chủ động đặt cọc rồi yêu cầu chủ nhà bấm vào đường link lạ để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Xây dựng "hệ miễn dịch số" trên trận địa tư tưởng

Xây dựng "hệ miễn dịch số" trên trận địa tư tưởng

Vượt qua những đường biên hữu hình, biên giới quốc gia hôm nay đã mở rộng trên không gian mạng, nơi thông tin lan tỏa với tốc độ chưa từng có, nơi mỗi chiếc điện thoại thông minh có thể trở thành một “cánh cửa thần kỳ” đưa con người bước vào “thế giới phẳng”.

Người dân chỉ nên thực hiện qua VNeID, ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc điểm giao dịch hợp pháp để được hỗ trợ chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, ảnh khuôn mặt hay bấm vào đường link lạ. (Ảnh ĐOÀN THỦY)

Lừa đảo dưới chiêu xác thực thông tin thuê bao di động

Lợi dụng quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động, nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, nhà mạng để chiếm quyền kiểm soát SIM, từ đó đánh cắp mã OTP và rút tiền trong tài khoản ngân hàng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gây thiệt hại lớn cho người dân.

Bài 5: Báo chí kiến tạo niềm tin và đồng thuận xã hội

Bài 5: Báo chí kiến tạo niềm tin và đồng thuận xã hội

Bước vào thời đại số, cuộc cạnh tranh về thông tin, niềm tin và khả năng dẫn dắt dư luận xã hội diễn ra ngày càng khốc liệt. Mỗi ngày, hàng triệu video, bài viết, livestream, bình luận xuất hiện trên các nền tảng số, tạo nên “ma trận” hỗn tạp, lan truyền với tốc độ chóng mặt.

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Bài 4: Trách nhiệm gọi tên mỗi cá nhân

Không gian mạng là mặt trận tư tưởng đầy cam go và phức tạp, nơi đó ranh giới giữa cái đúng và cái sai, giữa sự thật và tin giả thường xuyên bị xóa nhòa bởi các thuật toán và ý đồ của những người đứng sau.

Bài 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vùng “lãnh thổ thứ năm”

Bài 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vùng “lãnh thổ thứ năm”

Nếu trước đây, chủ quyền quốc gia được xác lập trên bốn không gian truyền thống gồm đất liền, vùng nước-biển, vùng trời và không gian vũ trụ, thì ngày nay, không gian mạng đã thật sự trở thành “lãnh thổ thứ năm”, nơi diễn ra các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội với quy mô và cường độ chưa từng có.

Bài 2: Củng cố bản lĩnh cho thế hệ trẻ

Bài 2: Củng cố bản lĩnh cho thế hệ trẻ

Không gian mạng mở ra cánh cửa rộng lớn, kết nối cá nhân với thế giới, tạo cơ hội để học hỏi, sáng tạo và phát triển. Tuy nhiên, môi trường ấy dần trở thành “mặt trận không tiếng súng”, nơi các giá trị, niềm tin và lý tưởng phải đối mặt sự cạnh tranh quyết liệt và sự chống phá tinh vi, nham hiểm của thế lực thù địch.

Bài 1: Khi già làng trở thành “lá chắn số”

Bài 1: Khi già làng trở thành “lá chắn số”

Sự bùng nổ của công nghệ số và sự phát triển như vũ bão của mạng xã hội đã tạo ra những thay đổi to lớn về phương thức truyền tải thông tin, tạo ra môi trường giao tiếp đa chiều, với độ mở gần như không giới hạn.

Điểm tin an ninh mạng tháng 4/2026.

[Video] Điểm tin an ninh mạng tháng 4/2026

Trong thời gian từ nửa cuối tháng 3 đến nửa đầu tháng 4 vừa qua, cuộc đấu tranh phòng ngừa tội phạm sử dụng công nghệ cao tại Việt Nam đã có nhiều diễn biến đa dạng và phong phú. Liên tiếp các vụ án được triệt phá ở nhiều lĩnh vực đã thể hiện sự liên tục đấu tranh trấn áp trên mọi mặt trận của lực lượng an ninh.

Cạm bẫy từ các fanpage thu hút người tham gia mua thẻ cào trúng thưởng.

Bẫy vé số cào online với chiêu trò “trúng trước mất sau”

Những lời mời gọi “trúng thưởng dễ dàng, rút tiền trong vài phút” từ vé số cào online đang lan rộng trên mạng xã hội và thu hút không ít người tham gia. Tuy nhiên, phía sau những khoản “trúng nhẹ” ban đầu lại là cả một kịch bản lừa đảo công nghệ cao được dàn dựng tinh vi, khiến người chơi càng tham gia sâu càng dễ mất tiền.

Hội thảo "An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI"

An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Việt Nam hiện là một trong những thị trường tài chính năng động nhất khu vực, nhưng đồng thời cũng là mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) thâm nhập sâu vào các dịch vụ ngân hàng, chứng khoán và ví điện tử, khái niệm an toàn dữ liệu tài chính đã thay đổi hoàn toàn về bản chất. 

Cảnh giác với những bài thuốc đông y trên mạng.

[Video] Thận trọng với những quảng cáo bài thuốc đông y trên mạng xã hội

Các nhà thuốc mạo danh và những “lương y” giả đã lợi dụng tâm lý “có bệnh thì vái tứ phương” của người dân, ngang nhiên rao bán các bài thuốc đông y “gia truyền” trên mạng xã hội để trục lợi. Chính sự nhẹ dạ, cả tin này đã khiến không ít người phải trả giá đắt bằng sức khỏe, thậm chí cả tính mạng của mình.

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.