Hứa hẹn đa dạng sinh kế cho người dân
Công viên Địa chất Lạng Sơn trải rộng hơn 4.800 km², bao gồm 38 điểm di sản địa chất “đặc sắc, hội tụ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên cùng chiều sâu văn hóa và lịch sử đặc biệt của vùng Đông Bắc Việt Nam”, theo đánh giá của UNESCO.
Đối với người dân địa phương, thông tin này mở ra hướng đi đầy tiềm năng, hứa hẹn đa dạng hóa sinh kế và tạo thêm công ăn việc làm từ thu hút du lịch. Lạng Sơn đã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, với mục tiêu đón 6 triệu lượt khách du lịch vào năm 2030, trong đó có 1,4 triệu lượt khách quốc tế.
Tại xã Hữu Liên, nơi bao gồm một phần phạm vi Công viên Địa chất, nhiều hộ gia đình đã và đang chuyển đổi từ nông nghiệp, lâm nghiệp truyền thống sang các ngành nghề liên quan du lịch như hướng dẫn viên địa phương, cung cấp dịch vụ lưu trú (homestay), dịch vụ ăn uống, hay bán các sản vật địa phương. Chị Hoàng Thị Hà, người dân tộc Nùng, chủ homestay Gốc Đa ở Hữu Liên chia sẻ: “Hồi trước, hai vợ chồng loay hoay làm đủ thứ việc, ai thuê gì làm nấy... Mấy năm trở lại đây, được Trung tâm xúc tiến du lịch tổ chức tập huấn về làm du lịch cộng đồng, cách mở homestay, cách nấu ăn phục vụ khách. Hiện nay dù làm ăn còn nhiều khó khăn, nhưng nhiều hộ trong thôn phấn khởi khi Công viên Địa chất Lạng Sơn được nhiều du khách biết tới”.
Phát triển dịch vụ, du lịch cũng trở thành động lực cho người dân sản xuất các mặt hàng đặc sản phục vụ du khách. “Hiện tại, khi nghỉ tại khu du lịch cộng đồng, khách có thể mua sản phẩm nông sản, các món ẩm thực địa phương hay các bài thuốc dân gian của người Dao...”, chị Hà cho biết thêm.
Lượng khách du lịch đến khu vực Công viên Địa chất Lạng Sơn ở địa bàn hai xã Hữu Lũng (cũ) và Hữu Liên, đã có sự tăng trưởng đáng kể. Trong quý I năm nay, Lạng Sơn đón gần 2 triệu lượt khách, trong đó Hữu Lũng đạt hơn 295 nghìn lượt, với hơn 45 nghìn lượt khách trải nghiệm và lưu trú tại các làng du lịch cộng đồng xã Hữu Liên và xã Yên Thịnh (cũ), mang lại tổng doanh thu ước đạt 61 tỷ đồng, tăng 7% so cùng kỳ.
Giữ chân du khách
Tuy nhiên, quá trình phát triển du lịch vẫn còn nhiều rào cản, đặc biệt là đối với các hộ kinh doanh cá thể, kinh doanh dịch vụ vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Chị Hà Thị Lý, kinh doanh bánh chưng đen tại xã Hữu Liên, cho biết, khi có ít đơn hàng thì không đủ thu nhập để duy trì, nhưng khi nhận được quá nhiều đặt hàng, gia đình chị lại không kịp làm.
Trong quá trình chuyển đổi sinh kế và hình thành các hợp tác xã du lịch cộng đồng, người dân địa phương thường thiếu hụt về vốn và kinh nghiệm để đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cấp dịch vụ homestay hoặc đa dạng hóa sản phẩm. Chị Hà Thị Lý trăn trở: “Khách cũng mua đó, nhưng mỗi người một ít, không đáng kể. Thành ra, lượng tiêu thụ sản phẩm địa phương không cao và chưa đồng đều”. Điều này cho thấy, mặc dù sản phẩm đa dạng và chất lượng, nhưng việc tiếp cận thị trường và giữ chân du khách để họ tiêu dùng nhiều hơn vẫn còn là bài toán cần lời giải”.
Theo khảo sát của TS Lê Thị Việt Hà và Ma Xuân Khánh (Viện Quản trị kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội), có tới 44% du khách đến Hữu Lũng mong muốn trải nghiệm văn hóa đa dạng, nhưng du lịch văn hóa ở địa phương vẫn còn nhiều hạn chế. Việc khai thác tiềm năng văn hóa để giữ chân khách lưu trú và khuyến khích họ chi tiêu cũng đặt ra cho địa phương yêu cầu tổ chức chuyên nghiệp hơn.
“Cùng với việc UNESCO công nhận, hai đoàn chuyên gia Hiệp hội Hang động Quốc gia Mỹ và Hiệp hội doanh nhân Australia vừa khảo sát và làm việc tại Lạng Sơn về định hướng khai thác và hoạt động tại Công viên Địa chất. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy tiềm năng phát triển du lịch địa phương”.
Bà Phạm Thị Hương,
Phòng Quản lý Công viên Địa chất,
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lạng Sơn
