Mở ra những đột phá, đưa quan hệ Việt-Trung bước vào giai đoạn phát triển ở tầm cao mới

Phóng viên: Xin Thứ trưởng cho biết ý nghĩa chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra từ ngày 14-17/4/2026?

Thứ trưởng Thường trực Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ: Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa từ ngày 14 đến 17/4/2026.

Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, diễn ra đúng một năm sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (từ ngày 14-15/4/2025), đồng thời là lần thứ ba trong thời gian ngắn chưa đầy hai năm, hai đồng chí lãnh đạo cao nhất của hai Đảng, hai nước tiến hành thăm song phương.

Chuyến thăm lần này mang 3 ý nghĩa rất đặc biệt:

Trước hết, chuyến thăm đánh dấu một khởi đầu mới trong quan hệ song phương khi cả hai nước đều bước vào giai đoạn phát triển mới: Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Trung Quốc khởi đầu triển khai Quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm lần thứ 15. Việc hai bên sớm tổ chức chuyến thăm thể hiện sự coi trọng hàng đầu và quyết tâm cao của hai bên đối với việc phát triển mối quan hệ “vừa là đồng chí, vừa là anh em” ngày càng bền vững hơn, ổn định, thực chất hơn trong thời gian tới.

Thứ hai, chuyến thăm là dịp rất quan trọng để nâng tầm gắn kết chiến lược và xác lập tầm cao mới cho cho quan hệ hai Đảng, hai nước. Lãnh đạo cao nhất của hai Đảng, hai nước sẽ cùng xác định những định hướng mới, đột phá mới trong hợp tác kinh tế-thương mại, đầu tư và du lịch, hợp tác chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, nỗ lực cùng hiện thực hóa mục tiêu, khát vọng phát triển của mỗi nước.

Thứ ba, chuyến thăm sẽ góp phần tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy các giải pháp tháo gỡ một số vấn đề còn khác biệt, vướng mắc, tăng cường giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương, từ đó góp phần làm cho mối quan hệ hai nước ngày càng ổn định, bền vững, góp phần tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác trong khu vực và trên thế giới.

Có thể thấy rằng, mối quan hệ ngày càng ổn định, hiệu quả và thực chất giữa hai nước sẽ góp phần đắc lực cho việc hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, phát triển của cả Việt Nam và Trung Quốc trong kỷ nguyên mới, góp phần giữ vững ổn định, an ninh, hợp tác và phát triển trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực bất ổn, bất định hiện nay. Chính vì vậy, chuyến thăm lần này được kỳ vọng sẽ là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, tạo dấu ấn, tạo xung lực mới cho quan hệ song phương.

Phóng viên: Thứ trưởng đánh giá thế nào về những thành tựu nổi bật trong quan hệ Việt Nam-Trung Quốc thời gian qua:

Thứ trưởng Thường trực Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ: Quan hệ Việt-Trung thời gian qua duy trì đà phát triển tích cực, có nhiều bước tiến triển rõ nét, tương đối toàn diện theo định hướng “6 hơn”. Một số điểm nhấn nổi bật là:

Thứ nhất, tin cậy chính trị giữa hai bên được củng cố và tăng cường, tiếp tục phát huy vai trò định hướng chiến lược, dẫn dắt quan hệ song phương phát triển trên các lĩnh vực. Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước duy trì trao đổi, tiếp xúc thường xuyên dưới nhiều hình thức linh hoạt. Tiêu biểu là hai chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (8/2024) và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (4/2025) diễn ra chỉ trong thời gian chưa tới một năm.

Mới đây nhất, ngay sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Tổng Bí thư Tập Cận Bình có nhiều biện pháp chúc mừng Đại hội; Tổng Bí thư Tập Cận Bình sớm tiến hành điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm (26/1) ngay sau khi kết thúc Đại hội. Hai đồng chí Tổng Bí thư cũng đã cử Đặc phái viên thăm lẫn nhau để chúc mừng/thông báo kết quả của Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Giao lưu, trao đổi đoàn cấp cao và các cấp diễn ra sôi động. Các cơ chế trao đổi, hợp tác ngày càng toàn diện, phong phú, thể hiện sự tin cậy cao cũng như tinh thần chủ động, tích cực trong thúc đẩy hợp tác về chính trị giữa hai nước. Trong đó tiêu biểu là hai bên đã tổ chức thành công Hội nghị lần thứ nhất Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc. Các cơ chế hợp tác giữa hai Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, các bộ, ngành và các địa phương ngày càng được tăng cường và duy trì thường xuyên.

Thứ hai, hợp tác trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng-an ninh có nhiều dấu ấn và chuyển biến thực chất. Nổi bật là hai bên vừa qua đã lần đầu tiên tổ chức thành công Phiên họp lần thứ nhất Đối thoại chiến lược 3+3 cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an trong khuôn khổ Phiên họp lần thứ 17 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc. Cùng dịp này, từng cơ quan giữa hai bên đã có các hoạt động hợp tác tương ứng như Trao đổi chiến lược giữa hai Bộ trưởng Ngoại giao, Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới lần thứ 10, Hội nghị cấp Bộ trưởng về hợp tác phòng, chống tội phạm lần thứ 9.

Các hoạt động hợp tác thường xuyên giữa hai bên được tăng cường, như tổ chức tuần tra liên hợp hải quân lần thứ 40 trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ (3/2026), tổ chức Huấn luyện liên hợp Lục quân tại Trung Quốc (7/2025); hợp tác thực thi pháp luật, tư pháp tiếp tục được tăng cường, đặc biệt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, buôn lậu, gian lận thương mại và quản lý biên giới, qua đó tạo nền tảng vững chắc để hợp tác quốc phòng-an ninh ngày càng thực chất, ổn định và bền vững hơn.

Thứ ba, hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, nhất là kinh tế-thương mại, đầu tư duy trì đà phát triển mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong quan hệ giữa hai nước. Việt Nam 10 năm liên tiếp giữ vững vị trí là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN, hai năm liền (2024, 2025) là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới. Trung Quốc nhiều năm liền là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Trong đó, năm 2025, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt 256,4 tỷ USD, tăng 24,8% so với năm trước. Cơ cấu thương mại tiếp tục được cải thiện, nhiều mặt hàng nông sản, thủy sản của Việt Nam ngày càng mở rộng thị phần tại Trung Quốc.

Hợp tác đầu tư có bước chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng, Trung Quốc hiện đứng thứ 2 về tổng số vốn đăng ký với 5,96 tỷ USD (sau Singapore), tăng 33,4% so với năm trước với sự xuất hiện nhiều hơn các dự án công nghệ cao về điện tử, xe hơi năng lượng mới. Kết nối chiến lược, đặc biệt là hạ tầng giao thông và logistics, đạt nhiều tiến triển tích cực. Hai bên thúc đẩy kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn, nâng cấp các tuyến hành lang kinh tế, đồng thời thí điểm triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí logistics và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.

Thứ tư, giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch, hợp tác địa phương diễn ra sôi động. Năm 2025, Việt Nam đón 5,28 triệu lượt du khách Trung Quốc, tăng 41,3% so với năm trước và đứng đầu về tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam. Số lượng học sinh Việt Nam tại Trung Quốc ở mức kỷ lục, đạt gần 24.000 người (tăng gấp đôi so với năm 2019). Các tổ chức hữu nghị nhân dân, các đoàn thể của hai bên tích cực triển khai các hoạt động trao đổi, gặp gỡ. Các hoạt động hợp tác, giao lưu giữa các địa phương hai nước diễn ra sôi động, góp phần củng cố vững chắc hơn nền tảng xã hội giữa hai bên, đồng thời tăng cường hiểu biết, nâng cao tình cảm hữu nghị láng giềng giữa nhân dân các địa phương hai nước, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Thứ năm, hai bên cũng duy trì phối hợp, hợp tác tốt tại các cơ chế đa phương; chia sẻ quan điểm về ủng hộ chủ nghĩa đa phương với Liên hợp quốc làm trung tâm và luật pháp quốc tế làm nền tảng, ủng hộ các sáng kiến phát triển quan trọng của nhau, ủng hộ nhau phát huy vai trò tích cực tại các diễn đàn đa phương, nhất là tại Liên hợp quốc, ASEAN, Mekong-Lan Thương, góp phần duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực và trên thế giới.

Thứ sáu, vấn đề biên giới, lãnh thổ, tình hình biên giới trên đất liền tổng thể duy trì ổn định, các cơ chế trao đổi, đàm phán, hợp tác giữa hai bên về vấn đề trên biển được duy trì thường xuyên, cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực.

Để quan hệ Việt-Trung đạt được những thành quả toàn diện, thực chất như trên, yếu tố quan trọng hàng đầu là sự tin cậy, hiểu biết lẫn nhau giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước; sự chung tay, vào cuộc quyết liệt, sự ủng hộ mạnh mẽ, nỗ lực bền bỉ của các ban, bộ ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân hai nước.

Những thành tựu đạt được thời gian qua không chỉ góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hai Đảng, hai nước, mà còn đóng vai trò quan trọng đối với ổn định và phát triển của khu vực. Đây là nền tảng vững chắc để hai bên tiếp tục đưa quan hệ song phương phát triển theo hướng ổn định, lành mạnh, bền vững và lâu dài trong thời gian tới, đồng thời cũng là tiền đề quan trọng để mở ra những đột phá, đưa quan hệ hai nước bước vào giai đoạn phát triển ở tầm cao mới, với động lực và không gian hợp tác mới nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.