Mơ lớn để sáng tạo nhiều hơn

Cho đến nay, sách dành cho thiếu nhi ở nước ta vẫn chủ yếu có hai dạng: Sách được viết bởi các tác giả trong nước và sách mua bản quyền/ chuyển ngữ từ các đơn vị xuất bản nước ngoài. Nhưng đã bắt đầu có những giấc mơ phát hành ra thế giới những cuốn sách thiếu nhi do tác giả Việt Nam thực hiện.

Đọc sách cùng tác giả đem lại những giây phút vui vẻ cho các em nhỏ. (Ảnh NXB Kim Đồng)
Đọc sách cùng tác giả đem lại những giây phút vui vẻ cho các em nhỏ. (Ảnh NXB Kim Đồng)

1 Cuối tháng 12/2025, Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu những ấn phẩm đầu tiên trong dự án tủ sách mang tên Chữ S diệu kỳ. Đây là ý tưởng ban đầu từ Sáng kiến sáng tạo cùng sách dành cho thiếu nhi (ICBC) của Phạm Thị Hoài Anh và cộng sự. Nhà xuất bản Kim Đồng đồng hành bằng cách mua toàn bộ bản quyền bản tiếng Việt, bản song ngữ và các phiên bản ngoại ngữ, trước mắt là tiếng Anh.

Ba ấn phẩm chung chủ đề Một tình bạn, đều là sách tranh nhưng mỗi cuốn lại có một định dạng riêng, để ngỏ những hình dung về sự đa dạng, phong phú của tủ sách.

Chúng mình là bạn chỉ khoảng 40 trang, bao gồm chừng đó bức tranh song hành với những câu văn ngắn gọn, tràn đầy cảm xúc về tình bạn. Mỗi câu có chứa một “từ khóa” được bắt đầu bằng một chữ trong bảng chữ cái tiếng Việt. Các bức tranh không minh họa cho lời viết mà như cùng với lời viết tạo nên một hình dung rộng mở về tình cảm giữa “mình” và “cậu”, giữa “bạn” và “tớ”, về “chúng mình”. Ấn phẩm này đã có phiên bản tiếng Anh, và để phù hợp bảng chữ cái này, phiên bản có thêm nội dung liên quan chữ cái Z. Theo chị Hoài Anh, đồng tác giả Chúng mình là bạn, đây là ấn phẩm đầu tiên của tủ sách, được phát hành từ tháng 10/2025. Tin vui là chưa đầy một tháng kể từ sau khi chính thức phát hành tại hệ thống nhà sách Kim Đồng, gần 1.000 phiên bản tiếng Anh của Chúng mình là bạn (We are friends) đã được bán hết. Bên cạnh đó, bộ đôi phiên bản tiếng Việt và tiếng Anh của ấn phẩm còn được giới thiệu tại quầy sách của Nhà xuất bản trong khuôn khổ Hội chợ sách quốc tế Frankfurt (CHLB Đức, tháng 10/2025).

Ấn phẩm thứ hai được xuất bản ở định dạng song ngữ Việt-Anh, 48 trang cả bìa, mang tên Hà Nội của tớ/My Hanoi. Đây là câu chuyện nhỏ về Hà Nội của hai người bạn trước khi chia tay nhau, một người rời về nơi ở mới. Hà Nội của lũ trẻ có mùi hương hoa, có mùi cây cỏ, có vị thức ăn quấn quýt, có những cái chạm tay ấm áp, mềm mại của tình bạn, có sắc màu phố phường thân thuộc… Tất cả được hai nhân vật tìm cách “gói” lại, vừa vặn trong chiếc ví xinh xắn, có thể là chiếc ví của trí tưởng tượng luôn theo các em, suốt đời. Ở trang sách cuối, bạn đọc có thể quét mã QR để cùng nghe bài hát dành cho thiếu nhi Reo vang bình minh (nhạc sĩ Lưu Hữu Phước) qua giọng ca của các thành viên trong một gia đình nhỏ, có tên Hạt Nhài.

Ấn phẩm thứ ba, gồm 12 bài thơ đi qua tháng và mùa của Hà Nội, nhan đề Mỗi tháng tặng cậu một bài thơ của tác giả Lã Thanh Hà (bút danh Hà Mã Đi Bộ) cùng tranh vẽ của Ngô Thanh Đức. Như lời nhắn nhủ ở ngay trang đầu tiên, “dành cho những người bạn đã ở bên tôi sáng, trưa, chiều, tối và vô vàn điều không tên đẹp đẽ trong những khu tập thể” (Hà Mã Đi Bộ), “Tặng những cái cây và bóng cây tôi luôn yêu ở Hà Nội” (Ngô Thanh Đức), hai tác giả có những hướng phát triển riêng mà đồng điệu với nhau từ chủ đề tình bạn. Gam mầu xanh chủ đạo trong các bức tranh của Ngô Thanh Đức và cùng tác giả thơ, họ tạo nên một ấn tượng cho bức tranh bài thơ tháng Tám: hai trang sách ở giữa cuốn sách ghép thành bức tranh bên hiên nhà đầy bông hoa giấy, không một bóng người, nhưng đó là hai trang sách ghép, có thể mở ra thành bốn trang sách liền nhau, tạo nên bức tranh thơ về một/những ngôi nhà cây, nơi chứa đựng bí mật của tháng ngày trước khi tựu trường của tình bạn.

2 Điều dễ nhận thấy là các ấn phẩm được đầu tư công phu về nội dung và hình thức, cho dù lượng bản in chỉ dừng lại con số khiêm tốn, 1.000-2.000 bản/cuốn, đồng nghĩa thù lao nhuận bút cho các tác giả sẽ khiêm tốn theo. Trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần, chị Hoài Anh cho biết: “Chúng tôi bắt đầu với một ước mơ lớn hơn là có một tủ sách dành cho thiếu nhi Việt Nam với nội dung đa dạng, sáng tạo, tình cảm, vừa có thể đem đến thế giới hình ảnh về Việt Nam với nhiều vẻ đẹp của con người, văn hóa, thiên nhiên. Nhiều bạn đã đi cùng ICBC mà không nghĩ đến việc thu lợi cho cá nhân. Cũng có lẽ vì thế, chúng tôi đã nhận được sự đồng hành trợ lực từ Nhà xuất bản Kim Đồng, để các ý tưởng được hiện thực hóa một cách đẹp đẽ”.

Bên cạnh đó, sự đón chào những bạn tác giả vốn không phải là nhà văn, nhà thơ chuyên nghiệp, hiểu theo nghĩa dành phần lớn hoặc toàn bộ thời gian để sáng tác, cũng đem lại cho nội dung tủ sách nhiều góc nhìn với cảm xúc tươi mới. Phương Vũ, tác giả Hà Nội của tớ/My Hanoi là một người mẹ có hai con nhỏ, viết sách từ chính trải nghiệm qua từng ngày chăm con. Theo chị, đó cũng là cách “ghi lại những ký ức lấp lánh trên hành trình lớn lên cùng các con, và của chính mình - một người lớn vẫn đang trong hành trình lớn lên mỗi ngày, với biết bao tò mò, háo hức, hy vọng”. Lã Thanh Hà, với bút danh ngộ nghĩnh Hà Mã Đi Bộ, tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành Nghiên cứu về gia đình và trẻ em tại Đại học New Mexico (University of New Mexico, Hoa Kỳ) năm 2022. Đối với chị, làm thơ và viết truyện cho trẻ em vừa là sở thích, vừa là một cách để Hà hiểu và kết nối nhiều hơn với thế giới tâm hồn của các em nhỏ, vốn luôn là mối quan tâm rất lớn của chị trong công việc cũng như đời sống. Mỗi tháng tặng cậu một bài thơ là ấn phẩm thơ thứ ba của chị đã được xuất bản trong nước, đều hướng đến bạn đọc nhỏ tuổi.

Riêng phần dịch thuật, ICBC và các tác giả đều thống nhất cần có sự chuẩn bị thật chuyên nghiệp. Với Lã Thanh Hà, chị hoàn toàn có thể dịch được thơ của mình sang tiếng Anh nhưng theo chị, bản thân dịch giả cũng là một người đọc, có cảm nhận riêng, và việc dịch của họ biết đâu có thể mở ra cho tác giả một góc nhìn khác về thơ của chính mình: “Tôi không cảm thấy mình có nỗi sợ trong việc dịch giả dịch không thoát ý. Tôi thích đón nhận bản dịch như một tác phẩm riêng biệt, có thể là được gợi cảm hứng từ tác phẩm của tôi”, chị Hà chia sẻ.

Từng bước, chậm mà chắc với tinh thần chủ động, sáng tạo, hướng đi của ICBC và Nhà xuất bản Kim Đồng đang gieo hy vọng về nhiều hơn những tủ sách diệu kỳ từ Việt Nam gửi tới bạn đọc nhỏ tuổi trên khắp thế giới ■

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ kỹ thuật lấy mẫu cho quá trình nghiên cứu chiết tách. (Nguồn: Viện Công nghệ xạ hiếm)

Nền tảng của công nghiệp xanh

Trong bối cảnh toàn cầu hóa cũng như cam kết lịch sử đưa mức phát thải ròng về “0”, đất hiếm nổi lên như một nhóm vật liệu chiến lược mang tính quyết định, không thể thay thế.

Ông Trần Bình Trọng, Cục trưởng Địa chất và Khoáng sản Việt Nam - Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Chế biến sâu và nâng tầm công nghệ

Chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần, ông Trần Bình Trọng, Cục trưởng Địa chất và Khoáng sản Việt Nam - Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chia sẻ: Trong quá trình cấp phép đầu tư, khai thác đất hiếm phải bảo đảm không chỉ dừng ở khai thác thô mà luôn gắn với chế biến sâu và chuyển giao, nâng tầm công nghệ.

Mô hình dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội- Quảng Ninh, với tổng mức đầu tư hơn 5,6 tỷ USD vừa chính thức khởi công tại Quảng Ninh. Ảnh có sử dụng đồ họa AI

ĐỘT PHÁ VỀ KẾT NỐI HẠ TẦNG CHIẾN LƯỢC

Trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông bền vững và hiện đại, đường sắt tốc độ cao không chỉ là biểu tượng của năng lực công nghệ, khả năng tổ chức mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược quốc gia.

Trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, nhiều nghệ sĩ trẻ cùng ekip đã chủ động có các đàm phán đa tầng trong chuyển quyền sử dụng có điều kiện, nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của mình. Ảnh minh họa: KHIẾU MINH

Lấp đầy những khoảng trống ý thức

Bên cạnh Luật Sở hữu trí tuệ, được ban hành lần đầu vào cuối năm 2005, có hiệu lực từ ngày 1/7/2006 và đến nay, đã qua nhiều lần sửa đổi để phù hợp với diễn tiến của xã hội, Việt Nam hiện có một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật khá đầy đủ liên quan việc bảo vệ quyền tác giả và các quyền liên quan quyền tác giả.

Khoảng cách công nghệ giữa đường sắt hiện hữu và đường sắt tốc độ cao là rất lớn, vì vậy Việt Nam cần chuẩn bị tốt việc đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu tiến tới làm chủ công nghệ. Nguồn VNR

Định hình mạng lưới vận tải quốc gia

Trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông bền vững và hiện đại, đường sắt tốc độ cao không chỉ là biểu tượng của năng lực công nghệ, khả năng tổ chức và tầm nhìn chiến lược quốc gia.

Lớp học nâng cao trình độ về đường sắt tốc độ cao ngành Thi công và Bảo dưỡng công trình.

Mở rộng hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực mới

Một nhiệm vụ mang tính chiến lược, đóng vai trò then chốt trong xây dựng và vận hành đường sắt tốc độ cao, là phải đi trước một bước để đào tạo nguồn nhân lực có đủ năng lực, trình độ tiếp nhận, vận hành, khai thác, bảo trì và từng bước làm chủ các công nghệ tiên tiến, hiện đại đang được áp dụng với đường sắt tốc độ cao.

Ông Nguyễn Quốc Vượng, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR).

Bài toán về tầm nhìn và khả năng làm chủ công nghệ

Được xác định là lĩnh vực ưu tiên chiến lược, hợp tác phát triển đường sắt, nhất là đường sắt tốc độ cao, của Việt Nam không chỉ là câu chuyện của một công trình hạ tầng, mà là bài toán lớn đặt ra yêu cầu làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực và năng lực nội sinh.

Hành khách xếp hàng lên chuyến tàu G8389 tại nhà ga ở thành phố Nam Kinh (Trung Quốc). (Ảnh Tân Hoa xã)

Kinh nghiệm của Trung Quốc - Quốc gia “đi sau, về trước”

Không chỉ hiện thực hóa được mục tiêu “đi sau, về trước”, nhờ có sự đầu tư bài bản, mà hiện Trung Quốc còn đang “dẫn đầu thế giới” trong phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao. Đây là thành công góp phần quan trọng vào những kỳ tích tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội ở quốc gia này.

Khi Luật Sở hữu trí tuệ và quyền hình ảnh của người sáng tạo được thực thi đầy đủ, các tác giả làm việc trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật mới ở Việt Nam sẽ tích cực chủ động tham gia đăng ký bản quyền tác giả hơn nữa. (Trong ảnh: Vở múa đương đại Nón của biên đạo Vũ Ngọc Khải. Ảnh Đại Ngô)

Chuyển dịch tư duy về sở hữu trí tuệ

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 80) đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 7% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2030 và trở thành trụ cột kinh tế với 9% GDP vào năm 2045.

Bà Phạm Thị Kim Oanh.

Đồng hành để hỗ trợ giới sáng tạo một cách tốt nhất

Nhân Dân cuối tuần có cuộc trao đổi với bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, về những nỗ lực của cơ quan quản lý nhà nước trong việc đồng hành, khuyến khích các tổ chức, cá nhân chủ động nâng cao hơn nữa ý thức về bảo vệ quyền tác giả và các quyền liên quan quyền tác giả.

Đồi chè Mộc Châu. (Ảnh Huỳnh Văn Truyền)

Chủ động mở những lối đi

Nhiếp ảnh là một trong những lĩnh vực sáng tác mà việc vi phạm bản quyền xảy ra khá thường xuyên, ở nhiều phương thức, cấp độ khác nhau.

Ngành công nghệ cần đặt an toàn của trẻ em vào khâu thiết kế sản phẩm, thay vì coi đó là phần việc xử lý sau cùng. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Đồng hành để bảo vệ

Internet từ lâu đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống, kể cả với trẻ em. Tuy nhiên, mức độ hiện diện cao ấy không đồng nghĩa với việc thế hệ trẻ có đủ năng lực để tự bảo vệ mình.

Trung ương Đoàn luôn chủ động tạo ra các không gian cởi mở để kịp thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của trẻ em.

Lắng nghe đúng, hành động trúng

Trong thời đại kỷ nguyên số, không gian mạng không còn là một công cụ hỗ trợ, mà đã trở thành một môi trường sống song hành với đời sống của trẻ em.

Chiến dịch Không một mình, nằm trong chuỗi các hành động nhằm thực hiện Công ước Hà Nội, hướng tới đồng hành với giới trẻ trong phòng, chống bắt cóc online. Ảnh: Hiệp hội An ninh mạng

Nhật ký một ngày online

LTS - Không phải những con số thống kê khô khan, cũng không phải góc nhìn của người lớn, ký sự này được thực hiện bởi chính những “người trong cuộc” - nhóm phóng viên nhí của Tòa soạn Tiếng Xanh (hoạt động dưới sự hướng dẫn của UNICEF Việt Nam).

Thay vì ngăn chặn, Việt Nam đang hướng đến những giải pháp thân thiện, cùng đồng hành với trẻ trên không gian mạng. Trong ảnh: Trích từ cẩm nang “Tự tin chinh phục Vương quốc Social” của Toà soạn Tiếng Xanh.

Từ chính sách đến từng gia đình

Không gian mạng hôm nay đã là một phần của tuổi thơ Việt Nam. Vì thế, bài toán không còn là “có nên cho trẻ dùng mạng xã hội hay không”, mà là làm sao để trẻ em Việt Nam được lớn lên trong một môi trường số an toàn hơn, lành mạnh hơn và công bằng hơn.

Lần đầu tiên trong lịch sử quy hoạch đô thị Việt Nam, Thủ đô Hà Nội được Trung ương giao quyền lập đồ án Quy hoạch, phù hợp việc tổ chức lại địa giới hành chính, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Ảnh Thành Đạt

Thách thức trong bước chuyển tư duy

Lời tòa soạn - Theo Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố sẽ phát triển với cấu trúc đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, điểm nhấn xuyên suốt là văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, trong đó yếu tố “hạnh phúc” được đặt ở vị trí trung tâm.

Hà Nội định hình cấu trúc đô thị theo không gian phát triển mở “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”. (Ảnh KHIẾU MINH)

Không để quy hoạch chỉ dừng ở bản vẽ

Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm (Quy hoạch) đã được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua. Quy hoạch cho thấy tầm chiến lược, có các phân kỳ, giai đoạn thực hiện, nhưng cũng cần giải quyết những khó khăn, thách thức để đi vào đời sống.

Ông Trịnh Quang Dũng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động quy hoạch, kiến trúc đô thị, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội.

Đúc rút bài học thực tiễn, kiến tạo phát triển bền vững

Ông Trịnh Quang Dũng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động quy hoạch, kiến trúc đô thị, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội chia sẻ: Để kiến tạo một Thủ đô phát triển bền vững xuyên thế kỷ, cơ quan chuyên môn không né tránh mà đi sâu nghiên cứu, bắt đúng bệnh...

Nhiều cuộc tọa đàm được tổ chức, nhằm đóng góp ý kiến cho chuyển đổi số quy hoạch đô thị tại Hà Nội. (Ảnh DIÊN KHÁNH)

“Bộ não số” cho đô thị thông minh

Thủ đô Hà Nội đang từng bước chuyển đổi, đầu tư hạ tầng công nghệ, tích cực chuyển đổi tư duy quản trị đô thị và quản lý quy hoạch, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Các di tích, cảnh quan thiên nhiên, ao hồ cần có “đời sống của mình” trong không gian đô thị mới. (Ảnh VĂN HỌC)

Tích hợp yếu tố sinh thái vào từng lựa chọn

Ô nhiễm môi trường không chỉ là thách thức trước mắt, mà còn là lực cản lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô. Vì vậy, quy hoạch tổng thể phải bảo đảm yêu cầu rất cao về phát triển xanh cũng như tạo dựng hệ sinh thái phong phú cho đô thị.

Lãnh đạo phường Hồng Hà giải đáp thắc mắc của người dân bị thu hồi đất tại hiện trường.

Thước đo của một Thủ đô vì con người

Hà Nội đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc đô thị mạnh mẽ. Song, phía sau những công trình mang tầm vóc quy hoạch là đổi thay trong đời sống của người dân, đặt ra yêu cầu phải giải quyết hài hòa bài toán phát triển và an cư.

Các yếu tố mang tính quyết định cho chuyển đổi xanh, như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo… cần được đầu tư tương xứng. (Ảnh Thành Đạt)

Thế chân kiềng trong kỷ nguyên xanh

Lời toà soạn - Để đưa nông nghiệp Việt Nam bước vào kỷ nguyên xanh, điều cốt lõi là phải tái định hình vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân trong một hệ sinh thái phát triển mới.