Kiến tạo, hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế tư nhân

Phát biểu ý kiến khai mạc tại phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phát triển kinh tế tư nhân không phải là vấn đề mới nhưng chúng ta cần làm mới lại, mạnh mẽ hơn, tích cực hơn; phải có những giải pháp khai thác hiệu quả.

Trong Nghị quyết 138/NQ-CP có 56 nhiệm vụ, Nghị quyết 139/NQ-CP của Chính phủ có 26 nhiệm vụ; đã giao 11 bộ, ngành chủ trì, trong đó có 17 nhiệm vụ có thời hạn phải hoàn thành trong năm 2025. Đến nay mới hoàn thành 6 nhiệm vụ, còn 11 nhiệm vụ phải hoàn thành từ nay đến cuối năm.

Do đó, Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo rà soát, bổ sung, triển khai nhiệm vụ, giải pháp thuộc thẩm quyền; kế hoạch hành động các bộ, ngành, địa phương về các kết quả đạt được, những tồn tại, nguyên nhân; nhận diện rõ hơn các rào cản, điểm nghẽn trong thể chế, pháp luật, đề xuất giải pháp tháo gỡ. Đánh giá rõ mức độ, niềm tin của doanh nghiệp, xã hội về Nghị quyết này; sự tham gia, vào cuộc của các doanh nghiệp. Phải khuyến khích, tạo điều kiện, tạo động lực, truyền cảm hứng cho doanh nghiệp tư nhân tham gia việc này; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng thể chế, đề ra các cơ chế, chính sách thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển.

Thủ tướng nhấn mạnh, phải tạo khí thế, niềm tin, phong trào để thực hiện; phải huy động sự vào cuộc của người dân, doanh nghiệp trong phát triển kinh tế tư nhân. Muốn vậy, bộ máy tổ chức phải sẵn sàng; tổ chức thực hiện trên tinh thần “quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, hành động có trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó, không dàn trải, phân công “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ thẩm quyền”; từ đó đôn đốc, tăng cường giám sát, kiểm tra.

Thủ tướng yêu cầu Ủy ban kiểm tra các cấp, Thanh tra Chính phủ tăng cường kiểm tra, giám sát với tinh thần tất cả để bộ máy được vận hành trơn tru, thực chất, hiệu quả, không hình thức, không chạy theo thành tích; qua đó tạo chuyển biến, phong trào, xu thế để làm, cuối cùng vẫn là thước đo hiệu quả để doanh nghiệp đóng góp cho phát triển nền kinh tế; từ đó đóng góp GDP cao hơn, đóng góp cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng năng suất lao động nhiều hơn, góp phần làm cho dân giàu, nước mạnh.

Thủ tướng yêu cầu phải tổ chức thực hiện tốt để Nghị quyết 68 phải đi vào cuộc sống; ra sản phẩm "cân, đong, đo, đếm" được; mong các đại biểu dành thời gian, trí tuệ, đi thẳng vào vấn đề, đóng góp ý kiến thiết thực cho phiên họp.

* Theo Bộ Tài chính, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW và các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã khẩn trương xây dựng kế hoạch cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Tính đến ngày 30/6/2025, đã có 872 thủ tục hành chính, 118 điều kiện kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa.

Theo dự thảo phương án đề xuất, các Bộ dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa 2.762/4.888 thủ tục (khoảng 56,5%). Số lượng điều kiện kinh doanh dự kiến cắt giảm là 1.773/7.806 điều kiện (khoảng 22,7%).

Đến nay, các bộ, cơ quan đã chủ động thực hiện cắt giảm 110 thủ tục hành chính, 118 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 653 thủ tục hành chính; 5 bộ, cơ quan đã ban hành Quyết định phê duyệt Phương án cắt giảm thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ; 7 bộ, cơ quan đã trình Thường trực Chính phủ phê duyệt phương án theo yêu cầu tại Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ.

Các bộ, ngành, địa phương đều quán triệt đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động về tinh thần đồng hành phục vụ doanh nghiệp, coi doanh nghiệp là “đối tượng phục vụ", "xóa bỏ cơ chế xin cho", hành vi cục bộ ngành, địa phương. Lấy chất lượng, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm căn cứ quan trọng đánh giá cán bộ, nâng cao kỷ luật, kỷ cương, tận tụy, chuyên nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp.

Chính phủ đã ban hành 28 Nghị định về phân quyền, phân cấp; phân định thẩm quyền giữa Chính phủ và chính quyền địa phương bảo đảm sự thống nhất, hiệu quả trong quản lý điều hành, phát huy tính chủ động, sáng tạo, linh hoạt của chính quyền địa phương theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương, nghiêm túc triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế chính sách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Trong lĩnh vực quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, Bộ Tài chính đã tích cực làm việc với các nhà cung cấp giải pháp để hỗ trợ hộ kinh doanh ứng dụng hóa đơn điện tử. Tính đến hết tháng 7/2025, đã có gần 56.700 hộ kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, đạt hơn 150% kế hoạch.

Bộ Tài chính cũng đang nghiên cứu xây dựng Luật Quản lý thuế mới để bổ sung quy định bãi bỏ hình thức thuế khoán và đề xuất phương pháp quản lý thuế phù hợp với hộ kinh doanh, dự kiến báo cáo Chính phủ trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV; rà soát, sửa đổi Luật Thuế Thu nhập cá nhân, Luật Phí và lệ phí để cụ thể hóa các chính sách quy định tại Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Bộ Công an đang nghiên cứu hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến xử lý vi phạm trong lĩnh vực kinh tế bảo đảm phân định rõ trách nhiệm hình sự, dân sự và hành chính; tạo điều kiện cho doanh nghiệp khắc phục hậu quả, phục hồi sản xuất; trình Chính phủ ban hành 3 Nghị định và 1 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh khai thác dữ liệu số phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, cải cách công tác thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp tư nhân, tuân thủ nguyên tắc chỉ thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp không quá 1 lần/năm tránh chồng chéo, nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Bộ Nội vụ đã báo cáo Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật Cán bộ, công chức sửa đổi tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, theo đó thể chế hóa đầy đủ trách nhiệm của cán bộ, công chức, người đứng đầu trong giải quyết thủ tục hành chính; chế tài xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, trục lợi cá nhân, nhũng nhiễu của cán bộ, công chức. Bộ đã trình Chính phủ ban hành 4 Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật để khẩn trương triển khai đồng bộ trong thực tiễn. Thanh tra Chính phủ đã báo cáo Chính phủ, trình Quốc hội thông qua Luật Thanh tra tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thể chế hóa yêu cầu về thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử và hiện đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn.

Bộ Tư pháp triển khai xây dựng Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh.

Bộ Xây dựng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị rà soát, thanh toán dứt điểm các hợp đồng đang nợ đọng, chấm dứt tình trạng chiếm dụng vốn của doanh nghiệp.

Bộ Ngoại giao tập trung đẩy mạnh công tác ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ với các đối tác chủ chốt, các tập đoàn lớn để hỗ trợ kinh tế tư nhân tiếp cận, tìm kiếm khả năng hợp tác về vốn, công nghệ, nguồn nhân lực…

Sau khi nghe các tham luận, kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính khái quát những mặt được thời gian qua khi thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ: tư duy đổi mới, hành động quyết liệt hơn; niềm tin lan tỏa; thể chế chính sách được ban hành nhiều hơn; số lượng doanh nghiệp được thành lập mới tăng lên; các doanh nghiệp lớn mạnh dạn đề xuất các dự án lớn của đất nước như đường sắt, điện hạt nhân, đường cao tốc, bến cảng, sân bay; 3 đột phá chiến lược phục vụ doanh nghiệp phát triển được đẩy mạnh, trong đó có đột phá về hạ tầng; chính quyền 3 cấp (trung ương, tỉnh, cơ sở) hoạt động tích cực để giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho người dân, nhất là chính quyền cấp cơ sở; hợp tác công tư được đẩy mạnh; các bộ, ngành cũng phối hợp chặt chẽ với nhau hơn để giải quyết, tháo gỡ các khó khăn cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế, nhìn chung chuyển biến chậm hơn so yêu cầu; thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền còn đang vướng mắc cả ở Trung ương và địa phương; nguồn lực hỗ trợ còn đang hạn chế, cả về cơ chế, chính sách và nguồn lực tài chính…

Thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh, các cấp, các ngành, địa phương, chủ thể liên quan thực hiện nghiêm các mục tiêu đã đề ra tại các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và yêu cầu, đòi hỏi của doanh nghiệp, đó là đưa doanh nghiệp tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất phát triển kinh tế đất nước.

Về các nhóm nhiệm vụ giải pháp cụ thể, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục tăng cường nhận thức, thay đổi tư duy, hành động quyết liệt mạnh mẽ hơn, tạo động lực, truyền cảm hứng, tạo phong trào, xu thế phát triển kinh tế tư nhân trong bối cảnh mới; tiếp tục lan tỏa niềm tin trong nhân dân, trong doanh nghiệp, bạn bè quốc tế; tiếp tục thúc đẩy giải quyết các nút thắt về thể chế liên quan các luật, nghị định, thông tư trên các lĩnh vực thuế, phí, lệ phí, thủ tục về tiếp cận tài nguyên, khoáng sản, đào tạo nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, chuyển đổi số…

Văn phòng Chính phủ xây dựng lộ trình cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí và thời gian thực hiện thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các địa phương trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

Các địa phương bổ sung, hoàn thiện quy hoạch tạo dự án mới, kêu gọi các nhà đầu tư, tạo điều kiện tiếp cận bình đẳng, công khai, minh bạch, trong đó có các dự án phát triển kinh tế-xã hội, hạ tầng, năng lượng…

Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa 3 đột phá chiến lược theo tinh thần “thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản lý thông minh”, có cơ chế huy động nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp tư nhân; đồng thời, xây dựng nhóm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh về thuế và quy trình thuế, hỗ trợ hộ kinh doanh kết nối thuế, thúc đẩy phát triển hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ trở thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp lớn trở thành doanh nghiệp toàn cầu, đa quốc gia.

Ngoài ra, các địa phương cần xây dựng tiêu chí đánh giá dựa trên sự hài lòng của người dân, xây dựng bộ tiêu chí đo đạc phản ánh kết quả phục vụ người dân và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế hỗ trợ hạ tầng như điện, thuê đất, phí, lệ phí.

Bộ Nội vụ hướng dẫn đề xuất thi đua khen thưởng nhân dịp các ngày kỷ niệm lớn. 18/34 địa phương phải xây dựng kế hoạch hành động; nắm bắt tình hình, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) cần tích cực khảo sát, đánh giá chính xác tình hình doanh nghiệp tư nhân.

Thủ tướng nêu rõ, các nhiệm vụ cần phải hoàn thành từ nay đến cuối năm, do đó các bộ, ngành, địa phương phải đề cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường giám sát, kiểm tra, đánh giá, việc của cấp nào cấp đó phải giải quyết.

Bên cạnh đó, các địa phương phải tăng cường tổ chức đối thoại, lắng nghe ý kiến của nhau, tham gia xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách của người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, xây dựng cơ chế giám sát, tăng cường giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị, xây dựng kế hoạch giám sát của địa phương. Bộ Tài chính xây dựng kế hoạch triển khai từ nay đến cuối năm để phát triển kinh tế tư nhân.

Thủ tướng mong các thành viên Ban Chỉ đạo, các chủ thể liên quan phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, thống nhất, “cả nước là một đoàn quân, đã hành quân là thần tốc tới mục tiêu, đã đánh là phải chắc thắng, mang lại kết quả cụ thể vừa trước mắt và lâu dài cho sự phát triển”, qua đó thực hiện thành công Nghị quyết 68-NQ/TW.